A borrasca 'Leonardo' incomunica Vigo por tren e provoca incidencias en ríos e estradas do país

Desde que o pasado 8 de xaneiro irrompeu Goretti, as borrascas non deixaron de visitar Galiza. Harry, Ingrid , Joseph, Kristin e, agora, Leonardo. Este último temporal obrigou a Xunta da Galiza a decretar a alerta laranxa por choivas en varias comarcas do interior e por temporal costeiro na costa, das Rías Baixas até A Mariña. Mais o impacto desta borrasca sobrepasou ás súas predecesoras, afectando miles de persoas principalmente ao obrigar a suspender o tráfico ferroviario con destino e orixe en Vigo e sen que Renfe dispuxese ningún medio de viaxe alternativo. Unha suspensión que se manterá hoxe e que se estenderá á liña  Ourense-O Carballiño-Compostela.  Renfe informou na tarde desta quinta feira a través das redes sociais de que para os traxectos afectados hoxe —tanto de Alta Velocidade como de Media e Longa distancia— tampouco estabelecerá un plan de transporte alternativo por estrada.

As liñas que esta quinta quedaron suprimidas foron as do Eixo Atlántico, coas súas conexións desde Urzaiz e Guixar cara a Compostela. Tamén a conexión cara ao interior da Galiza nas súas rutas entre Vigo e Ourense, así como cara ao sur entre Vigo Guixar e Tui e Portugal. Igualmente, interrompéronse os servizos que conectan con Madrid, tanto no traxecto por Compostela como por Ourense. Polas estacións viguesas transitan ao redor de 6.000 viaxeiros e viaxeiras cada día entre todas as liñas. O anoxo entre as persoas usuarias era esta quinta evidente, tanto pola decisión de operadora de non dispor buses —medida que xustificou polo temporal— como no feito de que os avisos a viaxeiros se producisen de madrugada a través de SMS, sen tempo para procurar alternativas. Houbo quen mesmo non recibiron aviso de ningún tipo e quen —cando a suspensión de liñas xa acumulaba varias hora— recibía unha mensaxe dicindo que podería gozar da súa viaxe.

O colectivo de persoas usuarias desta liña 'Tren Media Distancia Galicia' expresou o seu malestar. "A seguridade é prioritaria, pero a suspensión de trens en Vigo comunicouse de madrugada, sen alternativa. A falta de información xera incerteza e afecta miles de galegos e galegas", criticaron. Deputados e senadores galegos do PP pediron esta quinta na estación de Pontevedra a dimisión do ministro de Transportes, Óscar Puente, polo "caos" ferroviario e a Xunta da Galiza anunciou que reforzaba os servizos de autobús con destino e orixe na cidade olívica. Desde o BNG, o seu deputado no Congreso, Néstor Rego, recriminou unha decisión adoptada "sen habilitar ningún tipo de transporte alternativo por estrada e que deixou sen posibilidade de mobilidade millares de persoas usuarias". A última hora da tarde da quinta a cancelación de servizos afectara xa perto de medio cento de trens.

Mais non foi a ferroviaria a única vía de transporte afectada pola borrasca, que deixou en puntos como Forcarei (Tabeirós-Terra de Montes) precipitacións de máis de 80 l/m2, e en Vimianzo (Terra de Soneira), refachos de vento superiores aos 107 km/h.  O temporal obrigou a desviar varios avións que ían aterrar no aeroporto de Vigo e levou á cancelación do transporte marítimo entre Vigo e O Morrazo. A rede viaria sufriu non poucas incidencias, concentrando a maioría dos 90 sinistros derivados de Leonardo. 

Sinistros e persoas feridas

Os servizos de emerxencias tiveron que intervir pola presenza de terra e pedras nas estradas, bolsas de auga e inundacións. Segundo a información achegada polo 112 Galiza, durante esta xornada tamén se rexistraron 11 accidentes de tráfico con persoas feridas. Os concellos máis castigados polas incidencias totais foron Ourense (6), Vigo (5) e Arzúa (3). O temporal deixou estradas cortadas, como é o caso da LU-P-4103, ao seu paso polo concello de Pantón (Terra de Lemos), debido ao derrube de terra provocado polas intensas choivas. Tamén estiveron cortadas por inundacións a LU-P-3204, en Monforte; a LU-P-4703, na Pobra do Brollón, e a LU-P-0901, en Bóveda, todas elas na Terra de Lemos. As choivas converteron en intransitábeis durante horas o tramo vello da LU-P-3501, en Navia de Suarna (Os Ancares), e a LU-P-6502, en Muras (A Terra Chá). A acumulación de choivas elevou o caudal de numerosos ríos —a Xunta mantiña onte baixo especial vixilancia unha ducia deles— e deixou inundacións en ribeiras da demarcación Miño-Sil. Hai feches de paseos fluviais e afectación a viarios na comarca do Ribeiro e de Ourense, así como na Limia, onde o Concello de Bande activou o plan municipal de emerxencias fronte a inundacións.

Desde a Axencia Estatal de Meteoroloxía (Aemet) advertiron de que o solo da Galiza está a 100% de saturación, con escasa capacidade para acoller e filtrar máis auga. Isto, unido ás previsións de que as precipitacións continuarán a medio prazo, apunta a que os desbordes e os asolagamentos poderían ir a máis.

A respecto dos asolagamentos, o Concello de Pontevedra anunciou onte que elevou unha queixa formal ante o Ministerio de Transportes pola súa “manifesta pasividade” ante os anegamentos na Avenida de Marín. A  tenente de alcalde, Eva Vilaverde, denunciou que a situación na PO-11 é crítica logo de cinco días consecutivos de cortes de tráfico.

A precipitación media superou á habitual nesta época en 98% 

Galicia rexistrou no mes de xaneiro unha precipitación media 98% superior aos valores habituais neste período. En concreto, o avance do último informe climatolóxico elaborado por Meteogaliza e dado a coñecer onte indica que a precipitación media acumulada para a serie histórica 1961-2026 foi de 290 l/m2, "case o dobre dos valores climáticos normais". De feito, trátase do oitavo xaneiro máis húmido desde que hai rexistros, uns datos que se deben á continua chegada de borrascas desde o océano Atlántico durante as últimas semanas. En concreto, os acumulados máis altos rexistráronse nas serras litorais e, sobre todo, no oeste e suroeste da Coruña con valores de entre 550 e 700 l/m2, segundo subliñou Meteogaliza. Mentres que a menor cantidade de precipitacións —por baixo dos 100 l/m2-—, rexistrouse en zonas do leste da provincia de Ourense. Con todo, as temperaturas non presentaron "anomalías moi significativas", en concreto, Meteogaliza indicou que a temperatura media para a serie rexional foi de 8,3 graos, "tres décimas por encima do valor habitual". Desde novembro choveu na Galiza en sete de cada 10 días,  e algunhas estacións recolleron máis de 1.800 litros por metro cadrado en todo este tempo, tanta auga como en todo un ano.