A atención médica telefónica aumenta o risco de erro nun diagnóstico

A asistencia presencial recúa en Atención Primaria fronte ás fórmulas telemáticas. Segundo os datos achegados polo último Barómetro Sanitario do Ministerio de Sanidade de 2022, un 78,8% da poboación galega mantivo algunha consulta telefónica coa súa médica ou médico de cabeceira ao longo do ano 2022. Neste sentido, a porcentaxe da cidadanía galega atendida de forma non presencial supera a media estatal en sete puntos. A Galiza atópase á cabeza do Estado en asistencia telefónica en Atención Primaria. Só presenta peores cifras que o país Canarias, onde 82,8% da cidadanía se viu obrigada a recorrer a fórmulas de asistencia sanitaria de carácter non presencial. A continuación da Galiza sitúase Murcia, onde 76,1% dos seus residentes recoñecen ser atendidos por vía telefónica. Os números rexistrados por Galiza resultan preocupantes en comparación con outros territorios do Estado. Así, Illes Balears con 60,8%, Catalunya con 62,5% e Nafarroa con 65,7% rexistran as maiores porcentaxes de asistencia presencial en Atención Primaria. Ao tempo, acompañan a eses territorios nos postos de cabeza Castela-A Mancha con 69,6%, Estremadura con 70% e Euskadi con 71,4%. A cidadanía de todo o Estado que máis opta pola sanidade pública é a galega O nivel de satisfacción coa consulta telefónica atópase na Galiza por riba da media estatal. Mentres no país 16,3% da poboación se amosa "moi satisfeita" coa atención telefónica, 31% "bastante satisfeita", 27,2% "algo satisfeita", 16,5% "pouco satisfeita" e 7,2% "nada satisfeita", no conxunto do Estado o 15% da poboación declárase "moi satisfeita" coa atención telefónica, 26,7% "bastante satisfeita", 30% "algo satisfeita", 17,2% "pouco satisfeita" e 9,7% "nada satisfeita". As dificultades para as usuarias e usuarios da sanidade pública da asistencia non presencial fican recollidas no Barómetro Sanitario do Ministerio de Sanidade. Neste sentido, o 62,5% das persoas enquisadas recoñecen que non se poden explicar "igual de ben que nunha consulta cara a cara". Neste caso, 17,1% da poboación amósase "moi en desacordo" con que se poden explicar "igual de ben que nunha consulta cara a cara", 45,4% "en desacordo", 2,2% "nin de acordo nin en desacordo", 27,2% "de acordo" e 6,6% "moi de acordo". O 44,4% das persoas usuarias de Atención Primaria sinalan que non entenden nunha consulta telefónica as explicacións do persoal médico igual de ben que nunha cita presencial. A este respecto, 10,4% exprésase "moi en desacordo" con que "entende as explicacións do médico igual de ben que nunha consulta cara a cara", 34% "en desacordo", 1,4% "nin de acordo nin en desacordo", 42,2% "de acordo" e 11,1% "moi de acordo". O Sergas recoñece que 15% da poboación non pode conseguir cita en menos de catro días As cifras ofrecidas para a Galiza gardan semellanzas coas rexistradas no Estado. Neste último caso, 63,4% das persoas enquisadas recoñecen que non se poden "explicar igual de ben que nunha consulta cara a cara", rexistrando a porcentaxe máis alta A Rioxa e Estremadura. Asemade, 47,6% das usuarias e usuarios de Atención Primaria sinalan que non entenden nunha consulta telefónica as explicacións do persoal médico igual de ben que nunha cita presencial, con Cantabria e A Rioxa rexistrando as cifras máis elevadas. O voceiro de SOS Sanidade Pública e médico de familia, Manuel Martín, sinala a Nós Diario que "eu tiven consulta telefónica durante moitos anos, pero non pode ser a consulta básica en Atención Primaria porque se perde a continuidade e o contacto co doente, que é unha cuestión fundamental. Sendo o obxectivo da Atención Primaria a prevención e a promoción da saúde, esta ten que basearse na relación, na conversa e o contacto directo co doente". Martín apunta que "a asistencia telefónica xera incertezas á hora de tratar un doente e aumenta o risco de erro nun diagnóstico". Nesta liña, considera que para un correcto diagnóstico "é importante ter en conta a xestualidade da persoa que estás consultando, poder palpar a súa barriga e outras partes do corpo e ter en contas as diversas variábeis que posibilitan achegarse ao problema". Manuel Martín, médico e portavoz de SOS Sanidade: "O deterioro da Primaria pode ser irreversíbel" O voceiro de SOS Sanidade Pública considera "se está primando a consulta telefónica e isto é un problema, porque a Atención Primaria é a porta de entrada ao sistema de saúde e onde se valoran as primeiras decisións, e se estas non se toman a tempo ou non son correctas os riscos para o doente aumentan de modo proporcional". Neste sentido, advirte de que "non pode ser que a asistencia telefónica se presente como alternativa por parte do Goberno galego para resolver os problemas derivados da falla de persoal". Martín entende que "a asistencia telefónica é útil para determinadas xestións pero non pode substituír a atención presencial". A este respecto, explica que "o teléfono é bo para solicitar unha baixa, para conseguir aclaracións sobre unha medicación, para renovar determinadas prestacións pero para ofrecer determinados diagnósticos non serve". O secretario da Asociación Galega en Defensa da Sanidade Pública e médico no centro de saúde de Outes, Xosé María Dios, avanza a Nós Diario que "a atención dos doentes non se pode basear en consultas telefónicas ou telemáticas porque se perde a eficacia" e destaca que para facer un diagnóstico "é preciso ter o doente diante". Xosé María Dios entende que unha consulta telefónica "non pode ser prioritaria senón complementaria" e observa con preocupación "a tentativa de que todo pase polo teléfono". Só 2,5% das persoas opinan que as consultas poderían ser telefónicas O Barómetro Sanitario do Ministerio de Sanidade de 2022 recolle que 32,5% da cidadanía galega considera que "todas as consultas deben ser de carácter presencial". Na mesma liña, indica que 64% da poboación entende que "algunhas das consultas pódense facer por teléfono e outras deben ser presencias". Só 2,5% das persoas consultadas opinan que "a maior parte das consultas poderían facerse por teléfono". Os datos para o conxunto estatal non presentan grandes diferenzas. Así, 33,7% da poboación declara que "todas as consultas deben ser de carácter presencial". Asemade, 63,5% pensa que "algunhas das consultas pódense facer por teléfono e outras deben ser presenciais". Por último, 33,7% sinala que "a maior parte das consultas poderían facerse por teléfono". 43% dos médicos de Atención Primaria superan os 60 anos A proposta de desenvolver as consultas por videoconferencia formula aínda máis rexeitamento entre a poboación galega. Neste caso, 13,5% dos enquisados apuntan que carecen de medios e habilidades para poder utilizar esta fórmula de asistencia que tenta impulsar o Servizo Galego de Saúde (Sergas). O médico Xosé María Dios incide nesta situación e salienta "as dificultades das persoas maiores para acceder ás novas tecnolóxicas e mesmo a falta de habilidades como consecuencia da idade para o uso de medios telefónicos, o que pode provocar que queden directamente moitos deles sen atención sanitaria". Nesta liña, advirte de que "a maiores das listas de agarda presencial agora están as listas de agarda telefónica", con "tempos de espera que superan a semana".