As irregularidades da Xunta que describe o Consello de Contas

A Comisión Permanente non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas do Parlamento da Galiza reuniuse esta sexta feira após oito meses sen actividade. Precisamente, a negativa do Partido Popular a convocala durante un período tan longo foi obxecto de críticas de nacionalistas e socialistas, que viron nesta decisión unha manobra dos populares para tentar agochar as críticas do órgano fiscalizador ao Goberno galego. A este respecto, a deputada do BNG Noa Presas afirmou que “como non lle gusta o que di o Consello de Contas, o que fai o PP é bloquear que se poida debater e facer propostas”.

A comparecencia do conselleiro maior do Consello de Contas, Juan Carlos Aladro, desenvolveuse nun contexto marcado polas críticas dos populares á institución polos seus informes. Así, por exemplo, o órgano fiscalizador denunciou o pasado mes abril a falta de transparencia da sociedade Impulsa, a través da cal o Goberno galego promove proxectos como o de Altri. Ao tempo, a comezos de abril advertiu de que o Servizo Galego de Saúde (Sergas) deixou sen executar entre os anos 2021 e 2023 perto de cinco millóns de euros destinados a mellorar a asistencia en saúde mental.

Aladro criticou durante a súa intervención na Cámara o modelo escollido polo Goberno galego para a construción e a xestión do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, que xerou un quebranto ás arcas públicas de máis de 470 millóns de euros. Neste punto, o relatorio elaborado por Contas indica que "a alternativa da licitación da obra por unha banda e a licitación de contratos de servizos por outra é máis eficiente que o contrato de concesión realizado, xa que se poderían acadar resultados similares a un menor custo" e conclúe que incrementou o seu custo final nun 28%.

O máximo responsábel do órgano fiscalizador lembrou as denuncias de Contas á política de contratación desenvolvida pola Xunta. Nesta dirección, recoñeceu que en 2023 un 20% dos contratos realizáronse sen concorrencia entre licitadores e que 52% das subvencións foron concedidas de forma directa. No mesmo período, a contratación menor, a fórmula máis opaca, alcanzou un importe de 81,2 millóns de euros, o que representa 11% do total desa actividade contractual. O órgano fiscalizador referiuse ao fraccionamento, un modo de favorecer a adxudicación directa.

Contratación

A política de contratación seguida polo Goberno galego durante a pandemia estivo presente na intervención do conselleiro maior de Contas. Precisamente en referencia a estes contratos, o órgano fiscalizador denunciou "falta de publicidade" e desvelou  que catro empresas resultaron adxudicatarias de 47 contratos por unha contía de 20,6 millóns de euros en 2021, que representou 66,6% do diñeiro destinado pola Xunta nesa anualidade á compra de material sanitario e á prestación de servizos para facer fronte á Covid. Concretamente, dunha delas era directivo Ignacio Cárdenas Botas, irmán da parella de Alberto Núñez Feixoo.

O incumprimento das recomendacións de Contas por parte do Servizo Galego de Saúde (Sergas) foi outra das cuestións nas que puxo o foco Aladro. Subliñou a tramitación dos gastos da actividade concertada, que segundo Contas non atende "a vía estabelecida" na Lei de contratos do sector público. A este respecto, o órgano fiscalizador advertiu que se "segue utilizando a autorización de uso temporal" para contratar de maneira directa estes servizos "sen concorrencia, publicidade e igualdade de trato". Precisamente, estes relatorios desvelaron un aumento no desvío de fondos cara á sanidade privada.

Críticas da oposición

As forzas da oposición aproveitaron a comparecencia de Aladro para denunciar as tentativas do Partido Popular de "amordazar" o Consello de Contas. A deputada nacionalista Noa Presas sinalou que "o Partido Popular está empeñado en obstaculizar o labor do Parlamento e dos órganos de fiscalización", en referencia ás críticas dos populares á institución e da súa oposición á convocatoria da Comisión Permanente non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas.

A parlamentaria socialista Elena Espinosa criticou o formato escollido polo PP para o debate dos informes do Consello de Contas, que na súa opinión respondeu a impedir unha análise demorada dos 17 relatorios a discusión. Na mesma orientación, avanzou a presentación dunha iniciativa por parte do PSOE co obxectivo de regulamentar o traballo da Comisión Permanente non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas e garantir o seu funcionamento regular.

A voceira dos populares na comisión parlamentaria, Cristina Sanz, rexeitou os argumentos achegados desde as filas da oposición, acusando nacionalistas e socialistas de tentar instrumentalizar os seus informes para sacaren réditos políticos. Ao tempo, a deputada do PP destacou que "Galiza está ao día no debate dos informes do Consello de Contas, algo que non acontece noutras comunidades".