Contratos públicos e incrementos salariais

De forma plausíbel, tanto as Directivas europeas vixentes de contratación pública como a Lei española de Contratos do Sector Público (LCSP) estabelecen que os contratos públicos, en especial aqueles intensivos en man de obra, deben adecuarse ás condicións resultantes dos convenios colectivos sectoriais aplicábeis tanto no momento do seu deseño e adxudicación como tamén no da súa execución. Con efecto, a LCSP obriga a que no cálculo do orzamento base de licitación e do prezo dos contratos intensivos en man de obra (ou sexa, aqueles dos que os custos salariais fagan parte do prezo do contrato) se tomen expresamente tendo en conta os convenios sectoriais de aplicación, desglosando a súa incidencia para cada unha das anualidades en que se vaia executar o contrato, incluíndo as súas posíbeis prórrogas. A propia lei prevé tamén a exclusión das propostas que incumpran os convenios sectoriais e obriga o contratista a cumprir as condicións decorrentes deses acordos durante toda a vixencia do contrato, sendo o incumprimento motivo para imposición de penalidades ou até de resolución do contrato. Adóitase incumprir a obriga de ter en conta os convenios sectoriais no orzamento do contrato Acontece, na práctica, que as Administracións adoitan incumprir a obriga legal de tomar en conta os convenios sectoriais de aplicación no cálculo do prezo e do orzamento base do contrato, en especial cando se trata de convenios en ultra-actividade nos que a revisión salarial se referencia ao IPC. Mesmo nestes casos, os contratistas seguen loxicamente obrigados a axustar os salarios segundo convenio. Ao non poder repercutir estes incrementos salariais no prezo que reciben da Administración, vense compelidos a executar o contrato a perda e mesmo, en ocasións, a que esta situación se prorrogue unilateralmente pola entidade contratante. Obviamente, alén dos conflitos laborais, a cualidade do servizo resulta inevitabelmente atinxida. Cando o contratista quer revisar o contrato para acomodalo á evolución dos salarios, a resposta das administración é, na maioría dos casos, negativa. Tratándose de contratos de duración menor a cinco anos non cabe a revisión de prezos e na modificación do contrato, apenas cabe a alteración das prestacións, non do prezo. A solución, segundo algunhas letradas da administración, sería a resolución do contrato por mutuo acordo para, a seguir, licitalo de novo... coas mesmas condicións revisadas que se lle negaron ao anterior contratista! Ou sexa, un dispendio de tempo e de traballo administrativo para chegar ao mesmo lugar. En contadas ocasións, o carácter extraordinario do incremento inflacionario producido desde 2021 xustificou unha revisión contractual baseada na teoría do risco imprevisíbel acollido no artigo 205 da LCSP, co límite do 50% do prezo inicial do contrato. E iso porque as medidas conxunturais adoptadas polos gobernos galego e español, aínda recoñecendo ese carácter excepcional e imprevisíbel do incremento dos prezos, só afecta a determinados contratos –nomeadamente os de obras– deixando fóra os de servizos ás persoas. O custo da vida A conquista da escala móbil -a revisión automática dos salarios segundo o incremento do custo da vida- foi un gran logro do movemento operario. Unha demanda ben vixente nestes anos de suba descontrolada dun IPC que dista de reflectir fielmente o custo real da vida: baste pensar que o incremento dos custos hipotecarios e dos xuros en xeral, como os da alimentación é ben superior ao aumento, xa de por si extraordinario, experimentado polo IPC nestes últimos dous anos. No caso de sectores intensivos en man de obra e altamente dependentes da demanda pública –eis, por exemplo, o caso dos servizos de atención a persoas idosas ou dependentes– a esixencia de que os salarios manteñan o seu poder adquisitivo debe dirixirse non só ás empresas, mais tamén ás administracións contratantes. Os textos en vigor, adecuadamente interpretados, xa permitirían lograr esa revisión automática dos contratos para os axustar aos incrementos salariais pactados nos convenios de aplicación, talvez conveña, a fin de eliminar calquera dúbida, estabelecer unha obriga legal específica. Por exemplo: "Os órganos de contratación poderán modificar o prezo dos contratos de servizos intensivos en man de obra na medida precisa para posibilitar a cobertura dos incrementos salariais derivados da observancia dos convenios colectivos ou da normativa laboral de aplicación". Dese modo fican cubertos tanto os incrementos dos salarios de convenio como tamén do SMI. Non é preciso agardar polo lexislador estatal. O Parlamento galego ten competencia para aprobar unha norma destas ou similares características para a administración autonómica e local de Galiza. É só cuestión de vontade. E de xustiza.