A navalla de Luís 'O Caruncho'

Aínda teño a esperanza de poder / percorrer unha por unha / todas as parroquias de Galiza, / lugares e casais, / andar porta por porta, / dialogar persoa a persoa / face a face, / pois non hai tarefa máis urxente, fermosa, nidia e necesaria. Luís 'O Caruncho' cumpre en plenitude o mandato destes versos de Manuel María. Máis de trinta anos iluminando con música todos os camiños. Compartindo o canto das cousas, tal e como fixo o poeta da Terra Chá. Esa realidade fecunda –constantemente negada– que se chama Galiza. Por iso, o pasado 8 de setembro, en Outeiro de Rei, recibiu da man de Xermolos unha fermosa distinción: "A navalla de Manuel María". O poeta sentía por elas verdadeira devoción. E foi coleccionándoas durante toda a súa vida. Na súa ollada non había ningunha connotación violenta. Obxectos humildes que, no peto dun neno da aldea, tiñan poder para transformar o mundo. Dicía Manuel María que a primeira función da navalla é cortar o pan. Toda a música do Caruncho está tamén feita para compartir. Talento, saber, virtuosismo, mais non para significarse como unha estrela no máis alto do escenario, senón para ofrecer vida e o solaz a todas as persoas que a el queiran achegarse. Aos oito anos descubriu na escola, en Vigo, a música e o baile tradicional. Desde entón non acougou nesta paixón: Folieiros, Zurrumalla, Cantares de Brión... Mestre de gaita, baile e zanfona. Porque, aínda que os seus ollos están cheos de luz, tamén sabe darlle ao cantar de cego. Entre tantas aventuras campa vizoso o proxecto que fundou en 1994 e que mesmo eclipsa o seu apelido oficial para darlle nome de seu na música galega: Os Carunchos. Intelixencia máis cultura infinita igual a humor. Era inevitábel. Luís tamén é regueifeiro. Mais un regueifeiro atípico, porque achega enxeño e alegría a eito sen ferir nunca o contrario. Comentoumo Lupe Blanco, mestra do xénero. El foi a única persoa coa que se sentiu superada: "Non hai por onde collelo, sempre che dá a razón!". O seu amigo Bieito Lobariñas compuxo un himno para as seleccións galegas. Preguntoulle que lle parecía a letra. Luís propúxolle mudar só unha palabra: En lugar de "reclamamos o dereito a competir", "reclamamos o dereito a compartir". O Caruncho, ou a humildade das persoas verdadeiramente sabias, como Manuel María. Luís loce ben, repoludo gaiteiro, nos grandes escenarios. Mais sei que é máis feliz no medio do campo da festa, nese contínuum no que todo o mudo é protagonista. Velaí dúas apoteoses das que fun testemuña. O carnaval dos sete lugares do Hío, onde os gaiteiros son sometidos ás máis duras probas de resistencia. El bate todos os récords. Campo de Pardiñas. Cando, tras do tsumani da festa, todo é por fin cansazo e calma, alí segue a soar a súa voz nalgún recanto, dándolle á penúltima foliada. Díxome que só unha vez coincidiu co poeta. De puro respecto, entón nin sequera se atreveu a lle falar. As cousas bonitas transcenden sempre. O ano pasado agromou Unha gorxa chea de paxaros, un disco do seu grupo dedicado enteiramente á palabra de Manuel María. Grazas, Caruncho, por percorrer unha por unha todas as parroquias de Galiza. Luís Henrique Correa Piñeiro, grazas por tanto amor, gaiteiro!