José de Vaquedano, recuperado

Nos últimos tempos estase descubrindo e sacando á luz o esplendor cultural da Compostela medieval. Mais iso non debería facer esquecer a obriga de vindicar tamén a época de gloria que supuxo para a cidade a época barroca. Coa conversión da catedral nun templo barroco, comezou un período áureo para a música relixiosa durante o cal, para dar maior solemnidade ás cerimonias, se cultivou e investigou no estilo policoral. Entre os mestres de capela da catedral destaca José de Vaquedano (ou Baquedano, consulten ao seu filólogo de garda sobre esta vacilación), un músico nado na localidade navarra de Puente la Reina pero que desenvolveu toda a súa obra, ao longo de trinta anos, en Compostela. Malia que se trata dunha das figuras máis destacadas do barroco peninsular, a súa música non foi posta en valor e recoñecida debidamente até hai moi pouco, o que resulta nunha case ofensiva ausencia de gravacións das súas obras. As poucas excepcións que existen, como a que realizou Carlos Villanueva á fronte do grupo In Itinere, tiveron unha distribución non excesivamente brillante. Agora, un dos grandes especialistas no barroco da península Ibérica, o catalán Albert Recasens, vén de presentar o álbum Música para la catedral de Santiago, baixo o selo Lauda, no que, á fronte da súa formación, La Grande Chapelle, recolle unha selección de motetes, salmos e música de Semana Santa para un máximo de doce voces. Recasens realizou, ademais, unha rigorosa investigación, un estudo musicolóxico paralelo e a coordinación da transcrición de obras destacadas do repertorio en latín do compositor de Santiago. Trátase dunha excelente noticia, especialmente porque o CD xa é candidato aos Preis der deutschen Schallplattenkritik, os prestixiosos premios musicais da crítica alemá, que concede un xurado composto por máis de 150 críticos especializados dos países de fala xermana. Ou sexa, unha oportunidade espléndida para difundir a música feita na Galiza durante aquela época. Vaquedano ten a importancia histórica de ter sido o primeiro compositor peninsular do século XVII cuxa música foi coñecida, analizada e interpretada, e que, polo tanto, abriu o camiño para o coñecemento daquel século que, musicalmente, fora ignorado. A súa música abrangue todos os xéneros e estilos do mellor barroco, desde espléndidas composicións solistas, no mellor belcanto, até magníficas composicións policorais, que chegan a dezaseis voces en cinco "coros". Porén, a súa figura segue sendo descoñecida para o afeccionado común, e o número de gravacións da súa música que se poden atopar no mercado está moi por debaixo da importancia das súas composicións. O propio Recasens, xunto coa súa formación, estrearon as obras do novo álbum durante un concerto na Catedral de Santiago de Compostela en xuño de 2021, sen dúbida o mellor auditorio para escoitar as súas obras. Sería todo un logro conseguir que a súa música siga presente nas programacións do país, e que un dos períodos máis brillantes da nosa historia musical puidese ser coñecida polo gran público na medida en que merece.