A guitarra como protagonista

Resulta curioso: nas últimas semanas, moita xente chamou a atención sobre o devalo das guitarras sobre os escenarios de festivais que habitualmente nutrían as súas programacións de bandas de pop e rock e que agora ven o escenario poboado doutros xéneros nos que a electrónica substituíu as seis cordas. Semellaba que a guitarra se convertera nun instrumento preterido en favor de sintetizadores, samplers e toda a parafernalia de programación que adoita acompañar as novas músicas. Un vestixio do pasado. Sorprendentemente, foi o jazz, o que veu en "auxilio" da guitarra. Dentro do programa do Festival de Jazz e Blues de Pontevedra puido verse un concerto do proxecto The Guit Kune Do, liderado polo guitarrista portugués André B. Silva, que pon sobre o escenario nada menos que a cinco guitarristas: o propio Silva, António Pedro Neves, Eurico Costa, Francisco Rúa e o galego Virxilio da Silva, acompañados polo baixista João Próspero e o batería Diogo Silva. A guitarra, malia non ser o primeiro instrumento que asociamos co jazz, ten unha longa traxectoria na historia do xénero. Desde os pioneiros Charlie Christian e Django Reindhart até Pat Metheny pasando por Wes Montgomery, Joe Pass ou John Abercrombie, os guitarristas que deixaron a súa pegada na música do século XX -e XXI- conforman unha lista abundante e notoria. The Guit Kune Do aínda que se presenta como "unha homenaxe á guitarra" -sen dúbida merecida- é algo máis que unha celebración. Tamén é unha das vías utilizadas por André B. Silva para buscar novas sonoridades, neste caso explorando as interseccións do jazz con outros xéneros que van desde o funk e o soul até o rock, o pop e mesmo o hip hop. Un experimento atrevido que, non obstante, logra cativar ao público de jazz máis esixente tanto como a unha audiencia máis vencellada a esoutros xéneros. O concerto que se puido ver na Praza da Ferrería de Pontevedra foi enérxico -será difícil esquecer o prolongado solo con que Virxilio da Silva emulou os mellores guitarristas do rock doutras épocas- e, ao tempo, deixou ver os mil matices que a guitarra pode imprimirlle á música. Cinco instrumentistas de escolas, tradicións musicais e estilos diferentes foron quen de compenetrarse sen perder a personalidade de cada quen: o conxunto ofreceu unha panorámica moi esclarecedora dos camiños que o jazz foi tomando nas pasadas décadas, desde a fusión dos anos 70 até a hibridación á que asistimos nos últimos anos, pasando por experimentacións electrónicas moi ligadas á improvisación libre que sucedeu ao free jazz. Debullando os temas do, polo de agora, único ábum da banda, riffs potentes alternaron con polifonías onde as guitarras se complementaban en contrapuntos imaxinativos, harmonías imposíbeis ou sincronías de big band. E mesmo algunha versión de pop bailábel. André B. Silva é un incansábel buscador de sons que mantén varios proxectos paralelos nos que pode reinterpretar os clásicos americanos na máis ortodoxa tradición post bop ou explorar os camiños máis vangardistas do jazz europeo. The Guit Kune Do fai parte dese entusiasmo por revivir e reinterpretar unha tradición que (tamén) ten na guitarra un piar fundamental.