O xílgaro do número 3

Hai un ano escribindo un destes artigos, escoitaba de fondo, como é habitual por estas datas, a banda sonora que crean as aves no verán procedente das alturas como os cirrios, as andoriñas de cu branco ou tamén os chíos da lavandeira branca que cría no tellado do edificio de enfronte. Ao tempo que escoitaba a música orixinal, a do paraíso procedente do ceo, na dirección contraria, dende abaixo, chegaba o barullo dos coches e da xente falando ou berrando. Os silencios dos chíos ou a ausencia de tráfico e xente facía, por momentos, destacar un paxaro sobre outro ou saber pola contra que chegou o repartidor de butano. Nunha desas recibín a melodía dun paxaro cantando que rapidamente recoñecín. Sorprendeume escoitar esa música colorida entre tanto barullo. Achegueime á ventá da cociña e dende as alturas, como faría o falcón que vive por estes tellados, procurei a orixe da melodía. Pouco tardei en atopala, sobre o arame que vai dun extremo ao outro da rúa, onde o Concello pon as luces de Nadal e das festas, cantaba un xílgaro co fondo do portal número tres da nosa rúa. Un vivo e potente canto nupcial e territorial que sobresaía entre todos os demais. O xílgaro do número 3. Semella que nestas datas nas que a xente marcha das cidades, o colorido frinxílido, decidiu facer xusto o contrarío, ocupar a cidade e aproveitar as escasas e raquíticas árbores da vía urbana para sacar adiante a súa niñada. Os frinxílidos son unha familia de aves paseriformes, nas que podemos atopar tamén o xirín, a pimpina, o verderolo, a liñaceira ou o bicotorto común e o paporroibo real. Todas cun peteiro cónico e potente para facerse coas sementes nas que algúns están especializados, caso dos xílgaros, uns verdadeiros expertos en alimentárense das sementes dos cardos sen mancárense, motivo polo que levan por nome científico Carduelis carduelis ou o vernáculo de picacardos. Xílgaro, xirín, pimpina e verderolo tamén teñen un canto ben peculiar e recoñecible. O xílgaro é unha ave ben coñecida e representada na cultura popular e acompañou as nosas xentes nas tarefas agrarias co seu canto e a súa paleta de cores. A súa fermosura é tal que a cobiza humana levou a metelos en gaiolas, como se a beleza e a melodía se puidesen capturar. Na outra cultura, a dos libros e dos cadros, é un paxaro ben representado, e precisamente por ser unha ave presa, gran cantidade de pintores téñenas debuxado con todo detalle como sucede co xílgaro do Xardín das Delicias que entrega un morote aos humanos. Entre as lendas que tentan explicar as cores vistosas do xílgaro está aquela que di que ao rematar Deus de crear e pintar todas as aves só quedou o xílgaro, polo que decidiu aproveitar os restos de cada bote de pintura. E noutra cóntase que a cor vermella da cara é consecuencia de terlle quitado as espiñas a Xesucristo. Ave de delicadeza mítica que hoxe, mentres escribo, volveu cantar no número tres.