O grupo Brics ultima a súa expansión antes do feche da súa XV cimeira

O “mundo cambia”, proclamou a cuarta feira o presidente de Suráfrica, Cyril Ramaphosa, nos primeiros compases da segunda xornada da XV cimeira do grupo Brics, que se estenderá até hoxe na cidade surafricana de Xohanesburgo. A entidade converteuse nun “símbolo de inclusión e dunha orde mundial máis equitativa", salientou, poñendo o foco en que “estamos na cúspide da expansión da familia Brics”, o que lle outorgará “unha base moito máis forte” no que describiu como “tempos turbulentos”. Este punto, o da ampliación, considerado un dos eixos do cumio, foi abordado no plenario da reunión, no que participaron os cinco xefes de Estado do grupo, Ramaphosa de Suráfrica, Lula da Silva do Brasil, Xi Jinping da China, Narendra Modi da India e Vladimir Putin de Rusia, mais neste último caso por videoconferencia pola orde de arresto na súa contra emitida pola Corte Penal Internacional, que o acusa de deportación forzosa de crianzas das zonas en guerra no marco da invasión rusa de Ucraína. Un a un, todos os líderes reiteraron a súa vontade de acometer o proceso de expansión, após achegar posturas entre as distintas perspectivas previas de cada Estado, con Rusia e a China amosando máis disposición, ao tempo que en Suráfrica, a India ou o Brasil as reticencias e vontade de delimitar esta posibilidade eran maiores. A nivel oficial non se confirmou sequera que na cimeira vaia ser anunciada a entrada de novos Estados, aínda que se agardaba unha decisión ao respecto a cuarta feira pola noite, asegura AP, funcionarios dos países membros transmitiron que “parecía pouco probábel” que se producise algunha resolución, apuntando que podería comunicarse algo sobre esta cuestión a quinta feira. Sexa como for, en primeiro lugar os membros actuais tiñan pendente definir se os futuros integrantes pasarían a formar parte directamente da entidade ou se deseña un mecanismo alternativo que garanta certa primacía dos cinco membros actuais, cunha relación a través de organismos como Brics Plus, que impulsa a cooperación cos Estados en vías de desenvolvemento. Naledi Pandor, titular de Exteriores surafricana, confirmou que se alcanzou un acordo dos "principios e do proceso" de ampliación. O ruso Tass sinalou que se estuda o ingreso de entre tres e cinco países no grupo, en paralelo, o indio Business Standard citou fontes que precisaron que a Arxentina, Exipto, Indonesia, os Emiratos Árabes Unidos e Arabia Saudita poderían ser admitidos. Ademais, a organización cifrou en 23 os Estados que tramitaron formalmente a súa solicitude para acceder ao grupo Brics, e aproximadamente outros tantos expresaron o seu interese neste sentido. Antes dunha potencial expansión, os cinco membros actuais suman máis de 40% da poboación mundial, 30% da superficie terrestre, unha cuarta parte do produto interior bruto (PIB) do planeta e 18% do comercio internacional. Asemade, en termos de PIB en paridade de poder adquisitivo supera o G7, conformado por Alemaña, o Canadá, os Estados Unidos, Francia, Italia, o Xapón e o Reino Unido. Isto xera que os Brics, máis dunha década despois da súa fundación, busquen asumir un papel xeopolítico máis relevante, e “estar en pé de igualdade coa Unión Europea (UE) ou os Estados Unidos”, afirmou Lula, que defendeu a aspiración do grupo de organizar os países do Sur Global mais sen exercer como “un contrapeso ao G7 ou ao G20”. Os cinco membros defínense como “non aliñados”. Neste punto fixo fincapé Xi, o mandatario chinés, que incidiu en que Beijing non está interesado nunha competencia entre grandes potencias ou en crear unha “confrontación de bloques”, pedindo “ampliar a cooperación política e de seguridade para defender a paz e a tranquilidade”. O líder da China reclamou que os Brics practiquen “un verdadeiro multilateralismo” baseado nas regras internacionais que emanan da Carta da Organización das Nacións Unidas (ONU), e non nas “ditadas por aqueles cos músculos máis fortes”, en alusión a Washington. Choque con Occidente En todo caso, o certo é que para os medios dos Estados Unidos, a UE e os países da súa contorna, a cimeira ten “o obxectivo de desafiar o dominio occidental”, publica Euronews, nun enfrontamento que Deutsche Welle resume como “o Sur Global contra o rico Occidente”. Entrementres, The Guardian apunta que varios países que pediron a adhesión confían en que por medio dos Brics será posíbel levar a cabo “cambios na Organización Mundial do Comercio (OMC), o Fondo Monetario Internacional (FMI) e o Banco Mundial (BM)”, controladas por Washington e os seus aliados. Tamén teñen un forte interese os países africanos, “atraídos polo compromiso do bloque coas reformas da ONU que darían a África unha voz global máis poderosa”. Onte, o primeiro ministro indio instou ao resto de membros dos Brics a apoiar a súa proposta de que a Unión Africana sexa aceptada como membro permanente do G20, ao que Moscova xa respondera positivamente. Esta situación tamén se ve reflectida no Novo Banco de Desenvolvemento, a ferramenta financeira dos Brics para evitar a dependencia do FMI dos Estados que precisan préstamos. 15 países, incluídos algúns que tamén solicitaron ingresar nos Brics, como Arabia Saudita, Alxeria ou a Arxentina, están en proceso de ingreso á entidade. Avanza o debate sobre a desdolarización en favor do comercio con moedas locais O outro eixo da cimeira dos Brics é o referente á desdolarización. Os membros do grupo están a tratar unha proposta para abandonar o dólar estadounidense no comercio mutuo, que sería substituído polas moedas locais. No que atinxe a esta proposta, o propio Lula insistiu no cumio na necesidade de “adoptar unha unidade de conta de referencia para o comercio entre os países Brics”, esta moeda permitiría unha “maior integración financeira” sen substituír as moedas de cada Estado, sostivo. Á vez, o uso do dólar tamén se viu afectado polas sancións coercitivas aplicadas contra Rusia pola guerra en Ucraína, fomentadas pola Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN), que activaron as alarmas en varios Estados pola capacidade dos Estados Unidos, que lidera a alianza militar, de interferir na economía mundial utilizando a súa influencia nos distintos organismos. A isto referiuse na xuntanza o presidente ruso, que os acusou de “pisar todas as normas e regras básicas do libre comercio” ao implementar “unha práctica ilexítima de sancións e a conxelación ilegal de activos de Estados soberanos”. Precisamente o conflito en Ucraína foi abordado a cuarta feira de forma conxunta pola China e Suráfrica, que lideraron dúas iniciativas de paz para acabar coas hostilidades. Ambos os dous países subliñaron que un diálogo construtivo é a “única saída factíbel”. Tamén o Brasil, coa súa propia iniciativa de paz, reafirmou a súa defensa dunha saída negociada, e sinalou que a guerra “demostrou as limitadas capacidades do Consello de Seguridade da ONU”.