Trump di que "analiza moi seriamente" atacar Irán: as claves da ameaza ao país que foi vítima do primeiro golpe de Estado da CIA

O presidente dos EUA, Donald Trump, asegurou que o Exército estadounidense está "analizando moi seriamente" realizar unha intervención militar en Irán no marco das protestas contra o Goberno das últimas semanas. "Estámolo analizando moi seriamente. O Exército está analizándoo e estamos barallando algunhas opcións moi fortes", sinalou. Neste sentido, segundo o Wall Street Journal, Trump ten previsto recibir hoxe un informe sobre os posíbeis pasos a seguir en Irán, entre os que estaría incluído "o despregamento de armas cibernéticas secretas contra obxectivos militares e civís". Con todo, o estadounidense recoñeceu contactos coas autoridades iranianas, as cales, dixo, "queren negociar". "Estase preparando unha reunión", engadiu, mais, ao mesmo tempo, non descartou actuar antes da mesma. O diálogo foi confirmado por Irán. "O canal de comunicación entre o ministro de Exteriores (Abbas Araqchi) e o representante especial de Trump (para Oriente Medio, Steve Witkoff) está aberto", manifestou o portavoz do departamento de Exteriores iraniano, Esmaeil Baqaei. "Cando é necesario, intercámbianse mensaxes a través do mesmo", insistiu o voceiro para despois defender que Irán "sempre se cinguiu ao principio de diplomacia e negociación". "Fase totalmente nova" Previamente, Araqchi afirmou "ter probas" de que os Estados Unidos e Israel estiveron implicados nunha "nova fase" das protestas sociais que teñen lugar en Irán desde hai semanas. "Desde o 8 de xaneiro facemos fronte a unha fase totalmente nova e diferente", afirmou para soster que as mobilizacións que nos primeiros días foron "totalmente pacíficas" até que, a partir desa data, "rexistrouse a chegada de axentes e grupos terroristas" que recibirían ordes do estranxeiro "para sacar os manifestantes do seu camiño e xerar caos social" e dar unha "escusa" aos EUA para intervir. "[Mike] Pompeo, quen non é unha persoa calquera, ex director da CIA, escribiu: 'Feliz Aninovo aos iranianos que están nas rúas e aos axentes do Mossad'. Esta é unha clara admisión da participación de axentes do Mossad. Estamos a investigar isto e responsabilizamos a quen causou a morte de persoas inocentes coas súas declaracións", agregou. Pola súa parte, a organización non gobernamental Hrana, con sede nos Estados Unidos, cifrou en máis de 500 –un mínimo de 490 civís e 48 soldados– as persoas falecidas nas protestas desde o pasado 27 de decembro. Neste contexto, o Goberno iraniano declarou tres días de loito ante estas mortes, as cales atribúe aos "actos terroristas" dos Estados Unidos e de Israel. Porén, con independencia da posíbel intervención exterior nas mesmas, as protestas das últimas semanas en Irán teñen a súa orixe na difícil situación que vive un país afogado polas sancións que lle están sendo impostas, e que derivaron nunha forte caída do nivel adquisitivo da poboación cun descenso histórico do valor da moeda iraniana. Mais as protestas da oposición ao Goberno de Irán non foron as únicas que tiveron lugar esta segunda feira, pois tamén milleiros de persoas saíron ás rúas en diferentes cidades do país para rexeitar os disturbios e a violencia organizada desde o estranxeiro. O Executivo chamara previamente a unha Marcha Nacional pola Resistencia en Tehran, nunha convocatoria que se estendeu ao resto de capitais de provincia. O papel da familia Pahlaví Reza Pahlaví, fillo maior do último sha de Persia (quen fora deposto en 1979), Mohammad Reza Pahlaví, emprazou os funcionarios das distintas forzas de seguridade iranianas a "pórse ao lado do pobo" e ofreceuse, nunha entrevista publicada esta segunda feira polo Daily Mail, para liderar unha posíbel transición en Irán. "Non me presento como candidato a nada. Dou un paso á fronte non como un gobernante en espera, senón como un custodio da transición nacional cara á democracia", declarou. "Os manifestantes corean o meu nome en pobos e cidades de todo Irán. É unha enorme responsabilidade a que están a depositar sobre os meus ombreiros. É unha responsabilidade que acepto", sinalou. Aínda que non hai ningunha certeza sobre un potencial apoio dos Estados Unidos ao herdeiro do último sah, este dixo recibir "con satisfacción o ultimato do presidente Trump ao réxime para que deteña as matanzas ou enfronte as consecuencias". Neste sentido, o país norteamericano, así como o Reino Unido, xa estiveron detrás do golpe de Estado de 1953 contra o primeiro ministro Mohammad Mosaddeq e que deixou o poder absoluto nas mans do seu pai. O período do sha entre 1953 e 1979 estivo marcado por un réxime autocrático que devolveu ás potencias estranxeiras o dominio do petróleo iraniano e que contou cunha policía secreta que chegou a ter máis de 15.000 axentes. O control externo dos recursos, a ostentosa vida do sha e a crise económica derivaron en fortes protestas contra a monarquía persa, que comezaron a ter especial relevancia en 1977 co liderado de faccións esquerdistas, nacionalistas e do estudantado. Xa en xaneiro de 1978, grupos seculares e relixiosos uníronse ás protestas, o que rematou derivando na Revolución Islámica de 1979, que propiciou o exilio do sha o 16 de xaneiro dese ano. O Goberno que Pahlaví deixou ao cargo colapsou en febreiro, non sen antes autorizar a volta do aiatolá Ruhollah Jomeiní, quen remataría converténdose no líder supremo do novo réxime teocrático. A democracia iraniana, a primeira vítima da CIA durante a Guerra Fría Alén das actividades de infiltración da Axencia Central de Intelixencia (CIA) dos Estados Unidos durante a Guerra de Corea, a primeira grande operación do departamento creado en 1947 foi o golpe de Estado en Irán contra o primeiro ministro Mohammad Mosaddeq en 1953. A CIA e o MI6 (axencia do Reino Unido) financiaron protestas, difundiron propaganda e apoiaron grupos armados e altos cargos militares contrarios a Mosaddeq, mentres medios como a BBC ou The New York Times repetían falsidades sobre o primeiro ministro, que catalogaban de "ditador". Con todo, a razón detrás do golpe de Estado non era a democracia, senón deter a aposta soberanista do primeiro ministro iraniano. Mosaddeq, membro da Fronte Nacional, foi elixido en 1951 e contaba cun forte apoio popular. Entre outras medidas de corte social, nacionalizou a Anglo-Persian Oil Company, incluída a maior refinaría de petróleo do mundo na altura, o que provocou o bloqueo británico da actividade petroleira iraniana. Neste contexto, o sha negouse en 1952 a nomear o ministro de Guerra e o xefe do Estado maior do novo gabinete do primeiro ministro, quen en protesta anunciou a súa dimisión. O sucesor, Ahmad Qavam, quixo reverter a nacionalización, algo que provocou un levantamento social en favor de Mosaddeq, algo que, á súa vez, obrigou o sha a devolverlle o posto e aceptar o seu gabinete. En 1953, por medio da Operación Ajax e co sha exiliado en Italia por medo á represalias da sociedade, o primeiro ministro foi deposto. Pouco despois, o sha volvía e era instaurada a súa ditadura.