A ONU urxe todos os países a acoller as persoas que logran fuxir da guerra do Sudán

O sábado fanse tres semanas desde que estouparon os combates no Sudán entre as Forzas Armadas lideradas por Abdel Fattah al Burhan e os paramilitares das Forzas de Apoio Rápido (RSF) encabezadas por Mohamed Dagalo. No marco da constante deterioración da situación, que levou a Organización das Nacións Unidas (ONU) a solicitar máis de 400 millóns de euros para atender as 860.000 persoas que prevé que poden saír do país, e dos fracasos reiterados dos alto o fogo á hora de frear os combates, a Axencia da ONU para as refuxiadas e os refuxiados (Acnur) lanzou a sexta feira un chamamento no que “insta todos os países a que permitan a poboación civil que foxe do Sudán o acceso non discriminatorio aos seus territorios”. Esta solicitude “aplícase ás cidadás e aos cidadáns sudaneses, estranxeiros, incluídos os refuxiados que foron acollidos polo Sudán, apátridas e aquelas que non posúan pasaportes ou outros documentos de identidade”. O organismo incide en que todas as solicitudes de protección internacional a persoas que residían no Sudán téñense que “procesar de maneira xusta e eficiente”, reclamando que se suspendan as decisións negativas ás solicitudes de asilo presentadas por estas persoas e recalcando que as sudanesas e os sudaneses cuxas solicitudes foron rexeitadas anteriormente “agora poden necesitar protección internacional en función do cambio de circunstancias”. Nesa liña, pide que este grupo de persoas non sexa expulsado ao Sudán, amais de que se suspendan todas as devolucións forzosas ao país até que a situación “mellore significativamente para permitir un retorno seguro e digno”. Acnur trasladou tamén a súa preocupación polas 1,1 millóns de persoas refuxiadas e solicitantes de asilo doutras nacionalidades que vivían no Sudán antes do comezo das hostilidades o 15 abril, a meirande parte delas procedentes do Sudán do Sur mais tamén de Eritrea, Etiopía, Siria ou o Iemen. O número de refuxiados acollidos no Sudán é segundo os datos de Acnur semellante ao de Alemaña antes da invasión rusa de Ucraína -nese momento o país europeo que máis acollía-, mais coa diferenza de que o produto interior bruto per cápita de Alemaña multiplica por case 70 o do Sudán. Malia agradecer “a todos os países veciños que permitiron buscar seguridade” ás persoas refuxiadas, o voceiro de Acnur, Matthew Saltmarsh, admitiu que as operacións nos países da contorna do Sudán están ao límite, e fixo fincapé en que precisan cartos para axudar a poboación que residía no Sudán. Apenas un día antes do comezo dos combates o Programa Mundial de Alimentos (PMA) da ONU difundira que non contaba con “absolutamente ningún financiamento” desde maio no Chad. Namentres, en Etiopía as racións para comida foron reducidas 40%, algo que o PMA tivo que facer por falta de fondos varias veces nos últimos anos, como sufriron refuxiados saharauís, rohingya ou palestinos. Os últimos datos indicaban que 40.000 persoas chegaron a Exipto fuxindo dos combates, 30.000 ao Chad e outros tantos ao Sudán do Sur, 11.000 a Etiopía e 6.000 á República Centroafricana, países que xa acollían máis de 2.000.000 de persoas refuxiadas ou desprazadas internamente. Ao tempo, agás Exipto e Etiopía, estes Estados atópanse entre os menos desenvoltos do planeta. En paralelo, no último dos Estados veciños, Libia, continúa a guerra civil na que se viu sumido o país co asasinato de Gadafi en 2011. Conflito armado Malia a escaseza de produtos e servizos básicos, nin al Burhan nin Dagalo aceptaron polo de agora frear os combates para estabelecer un proceso de negociación como reclaman os Estados de África oriental, ou Martin Griffiths, secretario xeral adxunto de Asuntos Humanitarios da ONU, que falou cos dous sen éxito para lograr garantías para facilitar o paso de axuda humanitaria, un aspecto cada vez máis urxente pola chegada estimada das chuvias á rexión nas vindeiras semanas, que dificultarán o uso dos camiños xusto na tempada de escaseza entre colleitas agrícolas. Pola súa parte, o secretario xeral da ONU, António Guterres, reiterou as advertencias de que o conflito se pode estender pola rexión no caso de prolongarse, algo que a Intelixencia estadounidense considera o escenario máis probábel, o que explica por mor de que ambas as partes cren que poden imporse militarmente e polos “poucos incentivos” para negociar, despois de que medios dos Estados Unidos culparan o seu Goberno de descarrilar a transición civil no Sudán ao tratar de impor as súas condicións, exacerbando as tensións entre militares e paramilitares, no contexto dunha competición na que tamén estaba a Unión Europea (UE) para intentar gañar influencia nun país con amplos recursos naturais desde a caída de Omar al Bashir en 2019. Os Comités de Resistencia, chaves nas mobilizacións que impulsaron o comezo da transición civil, multiplicaron as súas accións nas últimas xornadas para denunciar a guerra, a matanza de civís, e a militarización e colapso do Estado, defendendo que o poder sexa entregado ás forzas civís. No plano militar, os combates recrúanse na capital, Khartún, e en Darfur, o único lugar no que as RSF controlan centros urbanos. Financiamento mínimo para os conflitos esquecidos A continua petición de fondos para poder ofrecer unha mínima axuda humanitaria no Sudán non é algo novo, pois hai 32 conflitos armados activos nos que “tamén hai que investir en axuda humanitaria e solucións políticas” aínda que as hostilidades en Ucraína “nubraron o resto do panorama internacional”, afirmou un informe de Médicos Sen Fronteiras e o Instituto de Estudos sobre Conflitos e Acción Humanitaria. A finais de 2022, máis de 80% dos fondos pedidos pola ONU para Ucraína estaban cubertos, mentres que os do Sudán marcaban 20%. Isto tamén se reflicte na política migratoria, na que destaca a rápida acollida de refuxiadas e refuxiados ucraínos na UE a pesar de “negar os mesmos dereitos ás vítimas doutras crises humanitarias, que proveñen de continentes distantes e poden ter a pel máis escura”. O papel da UE Isto é probábel que aconteza coas persoas refuxiadas do Sudán, despois de que Bruxelas acordara en febreiro medidas para acelerar as expulsións de persoas migrantes e aumentar os fondos para evitar a súa entrada. Esta semana, a primeira ministra italiana de extrema dereita, Giorgia Meloni, reuniuse cos militares do Goberno do leste de Libia para coordinar o seu papel no freo aos movementos migratorios.