Groenlandia, a illa rica en recursos e situada nun lugar chave que ambiciona Trump

O secretario de Estado dos Estados Unidos, Marco Rubio, manterá a vindeira semana unha reunión con representantes do Goberno dinamarqués en relación co futuro de Groenlandia –territorio autónomo deste país–. "Este é o diálogo necesario e que o Goberno pediu, xunto co Executivo groenlandés", celebrou esta quinta feira o ministro de Defensa de Dinamarca, Troels Lund Poulsen, dada a insistencia do presidente estadounidense, Donald Trump, en facerse con esta illa chave por emprazamento xeográfico e recursos. Con todo, Naleraq, o partido opositor independentista de Groenlandia, demandou esta quinta feira ás autoridades da illa dialogar "directamente" co Goberno dos EUA, "sen contar con Dinamarca". "Queremos unha independencia e autodeterminación completa. Isto require prepararnos no terreo político, pero tamén no práctico, e que sexamos nós os que estabelezamos relacións internacionais que poidan soster o futuro de Groenlandia como nación soberana", explicaron desde a formación. Trump estaría en disposición de mercar Groenlandia ao Reino de Dinamarca. E, de non ser así, non descartaría tampouco unha intervención militar. "Se o presidente identifica unha ameaza á seguridade nacional dos Estados Unidos, ten a opción de abordala por medios militares. Mais como diplomático, que é o que son agora, sempre preferimos resolvelo doutras maneiras; mesmo en Venezuela", sinalou Marco Rubio cando lle preguntaron por unha posíbel incursión do Exército estadounidense na illa. Venezuela anuncia a liberación de presos "como xesto unilateral" cara a paz O motivo principal do interese de Trump é a cantidade de recursos minerais que pode ofrecer a illa máis grande do mundo e que, ademais, está situada nunha ruta mariña con grande importancia xeoestratéxica. Co xeo do Ártico en retroceso polo cambio climático, a posibilidade de navegación para buques mercantes e de guerra desde o Océano Ártico até o Atlántico sen pasar pola canle de Panamá é interpretada como "un risco" para os intereses norteamericanos. Buques chineses, rusos e de países considerados "inimigos" polos EUA terían aberta a posibilidade de chegar a Europa sen moitos atrancos, aumentando o risco militar e, máis aínda, de perdas comerciais para Washington. O gran problema é que a defensa de Groenlandia está nas mans de Dinamarca, un país aliado dos estadounidenses e integrante da OTAN. A 'Ruta do Ártico' e as terras raras mapa-groenlandia O retroceso do xeo no Ártico está a abrir novas rutas marítimas até o de agora imposíbeis de navegar. Desta maneira, mercantes europeos poderían chegar á China pasando por diante de Groenlandia. O mesmo serviría para a navegación de buques militares. O desexo dos Estados Unidos sería o control desta ruta e, por riba de todo, a protección da Fenda GI-UK —acrónimo en inglés de Groenlandia, Islandia e Reino Unido—. Esta fenda son os espazos marítimos entre Groenlandia e Islandia e desta última coas Illas Británicas. O desvío das principais rutas comerciais marítimas polo Ártico abarataría custos en tempo e combustíbel. Por outra parte, a frota mercante rusa tería longas tempadas para fornecer de produtos a Federación Rusa, o que reduciría o illamento deste país polo norte. Tamén minguaría a dependencia das súas saídas máis achegadas ao Atlántico, os portos no Báltico e no Mar Negro. Por iso para os EUA é primordial controlar a zona ártica fronte a competidores directos como China ou Rusia. Porén, se algo está mobilizando realmente as ansias expansionistas de Trump son as materias primas que poidan existir baixo Groenlandia. Se por unha parte están o gas natural, o carbón e o petróleo, xunto a eles hai xacementos de uranio, cobre, níquel, ouro, grafito e ferro. E canda estas materias están tamén as terras raras, os materiais imprescindíbeis de cara á 'transición ecolóxica'. Agora mesmo hai seis grandes áreas de extracción ou que están a ser exploradas por grandes compañías australianas, británicas e norteamericanas. E aínda que Trump diga que Groenlandia é un factor "de seguridade", realmente o que importa son as sondaxes buscando titanio, silicio e outros "minerais críticos", parecen ir acelerando. Comprar a illa? Sobre o diñeiro que poderían achegar os Estados Unidos para mercar Groenlandia, a primeira valoración veu de The Washington Post, que estimou a cantidade máis alta en 1,1 billóns de dólares tendo en conta todas as potencialidades da illa. Se só se tivese en conta o produto interior bruto (PIB) groenlandés, o xornal americano apuntaría a máis de 40.000 millóns de dólares. Outros medios como The Economist estimaron o prezo en 50.000 millóns de dólares, e varias investigacións privadas valoran desde os 12.500 millóns até máis de 500.000 millóns de dólares. Daquela, e a pesar do prezo que se pague, tendo en conta só as materias primas presentes, nos EUA moitos coinciden en que sería "o negocio do século". Borgen, a serie danesa que anticipou o conflito en Groenlandia O futuro da illa: O status legal de Groenlandia cunha futura adhesión A hipotética incorporación de Groenlandia aos Estados Unidos tamén estaría vinculada ao tipo de goberno que tería a illa. Existen propostas como a de "fusionala" con Alaska e converter os dous territorios nun único Estado. Porén, e dada a escasa poboación actual –pouco máis de 50.000 habitantes–, podería ser un territorio que directamente dependa do Executivo estadounidense. Tamén está a posibilidade do "Estado Libre Asociado", como o caso de Porto Rico. Esta última fórmula permitiría aos groenlandeses ter unha Constitución de seu como Estado para cuestións internas. Aínda así, de seguir o modelo caribeño, exercer a súa soberanía estaría ligado ao Congreso dos EUA mediante unha 'cláusula territorial'. E de querer votar nas eleccións deberían ser residentes nalgún dos Estados continentais. O modelo de goberno ou autogoberno repercutiría sobre todo na relación económica entre Groenlandia e os EUA. Non se pode descartar unha "Constitución á medida" para que Washington fose o grande beneficiario das materias primas, mentres que os e as groenlandesas apenas poderían gozar dos beneficios que ofrece o seu país, que absorbería o Goberno dos Estados Unidos. Na actualidade Groenlandia é unha nación constituínte do Reino de Dinamarca.