Os Estados Unidos pulan por conter o desastre ambiental en Ohio entre críticas da poboación

Os Estados Unidos están a padecer un desastre ambiental que afecta a bacía do río Ohio, no que vive pouco menos do 10% da poboación do país, 25 millóns de persoas. Directamente do río beben até 5 millóns de residentes, alarmados tras confirmar na madrugada de onte as autoridades de varias localidades a presenza de acrilato de butilo -que pode causar mareos, vómitos ou dano pulmonar- nos cursos de auga despois do descarrilamento dun tren a comezos de febreiro e a polémica resposta gobernamental. Á noite do 3 de febreiro, un tren da empresa Norfolk Southern con 141 vagóns que se dirixía a Conway, Pensilvania, descarrilou á altura da vila de Palestina Leste, no Estado de Ohio, e que se atopa uns 110 km ao sur dos Grandes Lagos, na fronteira co Canadá. Até 38 vagóns ficaron fóra da vía, e outros 12 quedaron danados despois de incendiarse, explicou o Consello Nacional de Seguridade do Transporte. Dos 20 vagóns que contiñan produtos perigosos no tren 11 ficaron afectados polo descarrilamento, recoñeceu a empresa á Axencia de Protección Ambiental (EPA) máis dunha semana despois do accidente. A EPA tamén foi criticada polos habitantes da contorna ao non informar até finais da semana pasada de todos os materiais perigosos e inflamábeis que se atopaban no tren, como cloruro de vinilo, acrilato de butilo, acrilato de etilhexilo ou éter monobutílico de etilenglicol, e acabou por asumir que “foron e seguen sendo” liberados ao aire, ao chan e ás augas superficiais. “Todos son perigosos se se inhalan”, afirmou Erik D. Olson, director estratéxico do Natural Resources Defense Council. A principal preocupación desde o primeiro intre era o cloruro de vinilo, con cinco vagóns cheos do composto o risco de explosión deste gas altamente inflamábel e canceríxeno para o ser humano e a imposibilidade de controlar o incendio levou o gobernador de Ohio, o republicano Mike DeWine, a ordenar o 5 de febreiro a evacuación da poboación a até unha milla do lugar do accidente, advertindo que unha explosión podería lanzar metralla a esa distancia, aproximadamente 1,6 km. Na mañá do 6 de febreiro, DeWine estendeu até os 3,2 km a área de evacuación, onde residen 5.000 persoas, poucas horas antes da queima controlada dos vagóns afectados para “aliviar o risco de metralla incontrolábel dunha explosión”, unha medida que levou a cabo a propia empresa ferroviaria, que advertiu que calquera persoa que permanecese na zona corría “un gran risco de morte”. Isto é debido aos gases que se liberan ao queimar o cloruro de vinilo e que inclúen fósxeno, un gas usado como arma química durante a Primeira Guerra Mundial, e cloruro de hidróxeno, asociado coa chuvia ácida. Segundo a empresa, a queima dos produtos químicos duraría de unha a tres horas. Porén, despois de xerar un espectacular incendio de decenas de metros de altura e unha nube tóxica seguiu ardendo 48 horas, cando as autoridades anunciaron que os residentes podían volver ás súas casas aludindo á recuperación da calidade do aire. Aínda así, unha vez que a poboación de Palestina Leste e outras vilas volveu comezaron a denunciar cheiros fortes e persistentes a substancias químicas que provocan dores de cabeza, cos expertos indicando que o retorno fora moi cedo e sen ter claros os efectos sobre a poboación. O Departamento de Saúde de Ohio defendeu que estes efectos secundarios son coherentes cun nivel de contaminación inferior aos límites fixados. Os veciños tamén denunciaron a medios como WKBN mortes entre o seu gando despois de enfermar en paralelo coa queima dos produtos químicos, tamén foron atopados cadáveres de raposos ou sapos. Á vez, persoas que viven fóra do radio da evacuación transmitiron que o fedor da queima chegou con intensidade. Jackie Moore, de Darlington, Pensilvania, a 13 km do accidente, apuntou que “deberíamos ser evacuados” ao The Washington Post. Ese mesmo día, 8 de febreiro, foi detido o xornalista de NewsNation Evan Lambert durante a conferencia de prensa de DeWine. Lambert está acusado de alterar a orde pública e invadir a propiedade privada por facer unha intervención televisiva cando a rolda de prensa xa comezara. O medio definiu o arresto como unha violación da liberdade de expresión. Cando menos, a súa detención permitiu que os medios estadounidenses comezaran a fixarse nun caso que até hai pouco apenas era tratado polos xornais locais. Auga contaminada Nese sentido, co paso dos días as autoridades tamén fixeron público que poucas horas despois do accidente xa fora reportada a filtración dos contaminantes a cursos de auga como Sulphur Run, Leslie Run, Bull Creek, North Fork Little Beaver Creek, Little Beaver Creek ou o río Ohio.Amais, unha mancha composta polo que David Masur, director executivo do grupo de defensa ambiental PennEnvironment, definiu como unha “sopa tóxica”, está a baixar polo río Ohio. O Departamento de Recursos Naturais estatal comunicou que cando menos 3.500 peixes de 12 especies morreron polo derrame nun tramo de 11 km. A pesar diso, os responsábeis de Auga de localidades como Wheeling ou Steubenville -recolle WRTF- manteñen que fecharon as tomas ao paso da mancha e que o saneamento non se viu afectado. O mesmo mantivo a Administración nas zonas máis próximas ao accidente os últimos días, até que -con posterioridade ás denuncias por falta de transparencia na xestión do desastre- nas últimas horas acabou por recomendar á poboación situada na contorna que polo de agora beba auga embotellada, mais mantendo que a situación non é unha ameaza grave para o río Ohio. Aínda cando a mensaxe pública era que a auga era segura, poucos días despois do lume a EPA enviou máis de 40 millóns de euros para protexer as reservas de auga potábel de Ohio, informou Cleveland, asegurando que até final de mes non terá un informe preliminar sobre as consecuencias do suceso. Falta de seguridade no ferrocarril A empresa propietaria do tren accidentado foi unha das que fixo presión para eliminar normas federais sobre seguridade co fin de maximizar beneficios, pero que nesta situación terían evitado o descarrilamento do tren. Neste sector tamén foi aprobada unha norma a finais de 2022 para evitar unha folga masiva do persoal, que reclamaba mellores condicións laborais. En todo caso, as persoas expertas advirten dos perigos a medio e longo prazo do desastre ecolóxico, cunhas consecuencias que poden persistir co paso dos anos e causar danos severos na cadea trófica na rexión.