Cuba: perspectivas para o 2024

A Revolución cubana acaba de facer 65 anos. O país continúa coas transformacións na súa economía nun contexto nacional e internacional marcado pola crise económica e a inestabilidade política, agravada polos diversos escenarios de guerra e a incerteza sobre o futuro das cadeas de subministración e as vías comerciais. Breve balance de 2023 A mediados de decembro de 2023, tiveron lugar as comisións de traballo e a sesión plenaria da Asemblea Nacional de Cuba. Nese contexto fíxose un balance do ano transcorrido e analizáronse criticamente algúns dos principais indicadores económicos. O país aínda non logrou recuperarse do impacto sobre a súa economía da pandemia da Covid e o agravamento das medidas de bloqueo que o Goberno Biden deixou practicamente intactas, malia as súas promesas electorais. Todo isto sumado a que as medidas que se tomaron para dinamizar a economía nacional non lanzaron os resultados esperados. Na súa intervención ante a Asemblea Nacional, o presidente Miguel Díaz-Canel sinalou tres problemas económicos fundamentais que enfronta a nación: a persistencia do bloqueo económico, a escaseza de recursos financeiros que afecta as capacidades do país e os erros cometidos na aplicación dalgunhas das políticas deseñadas polo Goberno neste período. O turismo, principal liña económica da illa, mostrou unha lixeira recuperación, aínda que os números estiveron por baixo do planificado e o impacto económico viuse minguado pola suba de prezos a nivel internacional. Aínda que se recuperaron diversos bens exportábeis tradicionais como o tabaco e os produtos da pesca, as exportacións en 2023 non alcanzaron as metas previstas. Así, o país enfrontou un relativo déficit de combustíbel, que tivo un impacto no consumo interno e na actividade económica. Os retos son maiúsculos, a Revolución cubana ten o desafío de reconfigurar a súa hexemonía no novo escenario O ministro de Saúde Pública recalcou que, malia a complexa situación, o país non renunciou a garantir unha saúde pública gratuíta e de calidade. Traballouse por manter a estabilidade epidemiolóxica do país, que mantivo baixo control as enfermidades diarreicas agudas, as ITS e o VIH; ademais de campañas de vacinación con vacinas de produción nacional, que ofrecen protección á poboación contra 16 doenzas. Na súa intervención, o primeiro ministro cubano, anunciou un conxunto de medidas pensadas para a estabilización macroeconómica do país. Este anuncio é parte dun conxunto maior de medidas a aplicar en 2024, que aspiran a resolver distorsións existentes na economía e a crear as condicións para que o país retome a senda do desenvolvemento. Aínda que algunhas das medidas xeraron certa inquietude na poboación, outras foron recibidas con alegría, como é o caso do aumento nos pagos a profesionais da saúde e a educación, atendendo ás súas categorías e anos de experiencia. Entre as prioridades para o 2024, colocou a produción de alimentos e o investimento estranxeiro. Perspectivas en 2024 A contenda electoral nos EUA pode ter un impacto decisivo no futuro inmediato da illa. A Administración Biden aínda que non mostrou unha especial disposición cara a Cuba, non actuou coa furia xenocida de Donald Trump, posíbel candidato a disputar a presidencia de novo. A vitoria de Trump ou De Santis pode implicar un crescendo na política de bloqueo comercial e financeiro, pero tamén un maior investimento en axendas de desestabilización violenta do país, coas consecuentes tensións e enfrontamentos que estas intromisións de Washington adoitan xerar na vida cotiá de nacións soberanas. Cuba teceu durante décadas un sistema de alianzas internacionais que poden ser claves para sortear a brutal arremetida do bloqueo e desenvolver as forzas produtivas necesarias para o crecemento do país. Sen comprometer a súa autodeterminación, a illa buscou puntos de achegamento cos actores xeopolíticos que impulsan a emerxencia dun mundo multipolar, indispensábel para que proxectos contrahexemónicos e, por iso, perseguidos como o cubano. No interno será un ano de importantes transformacións, onde se continúa na procura dun perfeccionamento do modelo económico sen renunciar aos ideais políticos e de xustiza social que sustentan a Revolución. Os retos son maiúsculos, e a Revolución ten o desafío de reconfigurar a súa hexemonía neste novo escenario e profundar os mecanismos de participación política e control popular. 65 anos despois a Revolución cubana, acosada e perseguida como o primeiro día, segue obrigada a reinventarse. As medidas anunciadas polo Goberno aspiran a recuperar capacidades por parte do Estado e corrixir dinámicas nocivas. Toca ao pobo cubano e á súa dirección política avalialas, perfeccionalas ou modificalas, na medida en que cumpran ou non a súa función. A máxima prioridade segue sendo a preservación da xustiza social e a soberanía, como ideais centrais dun proxecto de nación que fixo súa a máxima de José Martí: "Con todos e para o ben de todos".