O acordo Riad-Teherán impulsa as conversas de paz ao longo de Asia Occidental

Jeddah, unha cidade portuaria saudita no mar Vermello, acolle hoxe unha reunión do Consello de Cooperación do Golfo (integrado por Bahrein, Kuwait, Omán, Qatar, Arabia Saudita e os Estados Árabes Unidos) con Exipto, o Iraq e Xordania, para debater sobre a suspensión de Siria da Liga Árabe, vixente desde o comezo da guerra no país en 2011. Na xuntanza, “os sauditas están tratando cando menos de asegurarse de que Qatar non se opoña ao regreso de Siria se o tema se somete a votación”, explicou a AFP un diplomático que traballa en Riad, a capital de Arabia Saudita, tendo en conta que os 22 Estados da Liga Árabe teñen que tomar a decisión por consenso nunha cimeira en maio. A cita en Jeddah prodúcese despois do acordo para normalizar as relacións entre Damasco e Riad na primeira reunión oficial entre altos cargos dos dous países desde hai máis dunha década, en paralelo, Qatar e Bahrein anunciaron tamén o restabelecemento dos seus lazos diplomáticos, fechando un conflito que proviña de 2017, e avanzan as negociacións para pór fin a máis de oito anos de guerra no Iemen, que provocou o que para a Organización das Nacións Unidas é a “peor crise humanitaria no mundo”, con 21 millóns de persoas que precisan axuda, nun conflito con cando menos 377.000 mortes, sinalou a entidade nun estudo de finais de 2021. Esta serie de eventos, que constatan unha aposta pola estabilidade e a paz en Asia Occidental, agás no que atinxe a Palestina, eran “case impensábeis antes do histórico anuncio [da normalización de relacións] de Arabia Saudita e Irán, mediado pola China, o 10 de marzo”, apuntou France24, nun proceso no que Washington, que chegou a ser un actor chave a nivel rexional no marco da súa alianza con Riad, apoiando o seu ataque ao Iemen, non xogou ningún papel. Nese sentido, o China Daily vangloriouse de que o pacto “está a servir de punto de partida para unha serie de reaccións positivas en cadea”, criticando que antes da súa “retirada estratéxica” da rexión, os Estados Unidos optaran por “azuar os países entre si e especular sobre o desorde”. Siria A cuarta feira, mentres o ministro de Exteriores sirio, Faisal al Mikdad, estaba negociando en Riad, anunciouse que Siria reabrirá a súa embaixada en Tunisia, despois de que o país africano fixera o propio, como parte de distintos achegamentos que xa levaron o presidente de Siria Bashar al-Assad a desprazarse a Omán e aos Emiratos Árabes Unidos despois dos terremotos na fronteira con Turquía a comezos de febreiro, que puxeron de manifesto a diferenza entre a axuda internacional remitida a Turquía ou a Siria ao politizarse a resposta humanitaria. Malia que Abu Zabi apoiou no seu intre a oposición siria, liderada por grupos terroristas xihadistas, o presidente emiratí, Mohamed bin Zayed al-Nahyan, está a liderar a reintegración de Siria nas institucións rexionais, defendendo que “chegou o momento” e viaxando ao Cairo para coordinar co seu homólogo exipcio Abdel Fattah al-Sisi a xuntanza en Jeddah. O Iemen As negociacións de paz no Iemen son resultado directo do desxeo entre Riad e Teherán, pois Irán comprometeuse a frear a subministración de armas aos hutís, un movemento armado antiimperialista e islámico que conseguiu facerse con boa parte das zonas máis poboadas do país, incluída a capital, Saná, e que xa defendía unha saída negociada ao conflito coa condición da saída das forzas militares estranxeiras, especialmente sauditas e estadounidenses. Pola outra parte, ficou claro que o suposto Consello de Liderado Presidencial que dirixía en teoría o Goberno iemení recoñecido polos países occidentais, con capital en Adén pero sede en Riad, non ten ningunha clase de peso no debate, pois cando Arabia Saudita decidiu que era hora de acabar coa guerra o ministro de Defensa, Khalid bin Salman, simplemente “informou o xefe do Consello e aos membros”, informou Al-Mayadeen. O medio debulla que se está a negociar un alto o fogo permanente que implicaría o desbloqueo dos obstáculos que impiden o pago dos salarios dos funcionarios públicos, a unificación monetaria e a apertura do porto de al-Hudaydah, controlado polos hutís, ao que seguiría o anuncio saudita da fin da guerra e a súa saída do Iemen. Polo de agora, o debate céntrase na futura forma do Estado, mais a decisión de acabar co conflito é “case definitiva” por parte de Riad. Ao tempo, o presidente do Consello Político Supremo que xestiona o territorio dominado polos hutís, Mahdi al Mashat, reiterou o seu compromiso cunha “paz xusta e honorábel”, unha “aspiración do pobo iemení”, que quere “liberdade e independencia”. Ademais, indicou que a proposta que se está a negociar inclúe conversas directas entre os hutís e o resto de forzas iemenís mediadas pola Organización das Nacións Unidas cun período de transición de dous anos, ao que medios árabes engadiron a unificación das institucións, o intercambio de todos os prisioneiros de guerra e a saída das tropas estranxeiras de territorio iemení. Omán, a peza chave para alcanzar a paz no Iemen O pasado domingo, delegacións de Arabia Saudita e Omán reuníronse cos hutís en Saná para comezar a fase final das negociacións, amosando o papel clave de Mascate nas conversas despois de constituírse nunha peza chave da tregua que se desenvolveu durante varios meses o pasado ano, ao ser o único membro do Consello de Cooperación do Golfo que non se uniu a Arabia Saudita na guerra, e permitir que Riad “busque unha saída digna do Iemen”, refire Al Jazeera. Á vez, o Consello de Transición do Sur, entidade que defende reinstaurar o Iemen do Sur como un Estado independente e que apoiou Riad contra os hutís, defende unha solución de dous Estados, mais a súa posición é cada vez máis feble ao iniciar a retirada do Iemen o seu principal valedor, os Emiratos Árabes Unidos. Bahrein e Qatar restabelecen relacións Á última hora da cuarta feira, Bahrein e Qatar fixeron público un pacto para reactivar as súas relacións diplomáticas, rachadas desde que en 2017 Riad e outros países árabes acusaran Doha de inxerencia nos seus asuntos e apoio ao terrorismo, no contexto das boas relacións entre Qatar e Irán. Arabia Saudita e outros países xa retomaran as relacións con Doha en 2021.