Samuel L. Paris: "A influencia da música está presente sempre"

—Os seus inicios no mundo escritor remóntanse a xa hai preto de 20 anos e sempre cunha obra que non deixa de sorprender, pero, quen dirías que é hoxe Samuel L. París? Como se definiría artisticamente? Pois así como cando empecei era moito máis referencial e trataba de tirar abaixo certas cousas, pois estaba no fondo da aula da creación da literatura soltando chanzas e sinalando cousas que non me gustaban; a día de hoxe estou máis no labor de crear. De conformar as cousas desde un punto de vista máis positivo para poder facer o que aínda non está feito. Igual a evolución na que estou agora mesmo é esa: construír no canto de deconstruír. Artisticamente definiríame como unha persoa que intenta divertirse en todo o que fai, que trata de estar conectado cos proxectos. Tampouco me insiro nunha cousa en concreto, ao final fixen música, diferentes literaturas... Creativamente a cabeza vaime levando por diferentes sitios que me gusta probar, nuns asento e noutros saio correndo, mais sempre trato de probalos todos. Gústame moito xogar cos formatos, entendelos, experimentar.... Así que si, ese probar cousas novas xunto co humor posibelmente sexa o que máis e mellor me defina. —Aparentemente xa o título da súa última peza poética, O tenro e o salvaxe, é moi potente, como nace esa tensión antonímica de enfrontar "tenro" e "salvaxe"? Pois un pouco do que somos a naturalidade de cada un de nós. Polo menos desde o meu lado, xa no mesmo día a día e mesmo en horas conviven esa parte máis tenra e vulnerábel que agochamos baixo a tona con esa parte máis salvaxe que pretende saír. Ao final a vida está cargada de moitos tenros e salvaxes, e precisamente é iso, para nada as vexo como opostas ou á marxe, senón bastante identificadas. —Poderíanos achegar argumentalmente a O tenro e o salvaxe? E formalmente como se constrúe este poemario? O poemario ten unha estrutura de froita, coa súa primeira entrada a través da tona, continuando coa carne e chegando até o óso. Esa estrutura foi un chiscadela á miña bisavoa: a "mamá Luísa". Tratei de adentrarme no meu interior desde un obxectivo bastante amplo para ir vendo os diferentes temas da miña orografía e da miña contorna. Malia esa viaxe cara o interior, este preséntase como un interior que non sempre se quere abrir aos de fóra. Convive desde o social até o experencial ou o amoroso. A nivel formal hai de todo, quixen levar a cabo a idea do poema como unidade independente, que cada texto funcionase por completo. Así que a pesar de compartir un todo e unha visión común, son cousas bastante independentes no eido formal. —E como entendemos o feito de que se cuestione desde o social até o persoal? Pois creo que con naturalidade. Ao final a obra hai temas tanto máis persoais como outros máis sociais. Penso que non hai temas que non se poidan tratar, e sempre merecen un tratamento tranquilo, sosegado e sempre humano -entendido este como natural, non coma un construto-. —Insiste na naturalidade de fusionar ideas, temáticas, formas... mais como resultou o proceso creativo desta poesía tan diversa? Pois a diferenza de nas anteriores obras, ao estar moito máis metido no libro foi un proceso un pouco máis duro. Tanto foi así que houbo textos que me custou moitísimo escribir a nivel persoal e profesional. Non diría tampouco que foi unha experiencia traumática, mais si intensa. Recordo textos que me levou moito escribir porque a pouco que escribía xa me estaba rendendo, eran textos nos que me tremía a man ao escribir. Lembro o alivio que sentín cando xa tiña máis ou menos formada a selección de textos que configurarían a obra, pareceu de novo unha toma de terra e, precisamente, foi iso o que a fixo ser tan especial. —Como músico experimentado a súa escrita adoita xogar coa oralidade e co ritmo, pero que papel dirías que ten ou tivo a música en O tenro e o salvaxe? E en Pifostio? Como persoa que ademais de estar nun par de grupos sempre lle gustou a música, a verdade é que a influencia desta está presente sempre, sexa desde o punto de vista das letras ou máis desde a sonoridade ou a construción dos textos. Todos os textos da obra están bastante pulidos e tamén orientados á oralidade, non hai ningún texto que se poida ler por completo e que estea pulido conforme eu o diría. É unha cousa que me di moita xente despois dos recitais, que tal como leo eu neles a obra ten un sentido diferente. Ao final os textos están moi pensados para a parte do recitado, de feito pídea. A nivel de creación, todas as miñas obras veñen acompañadas de música, de feito tanto en O tenro e o salvaxe como en Pifostio nos agradecementos hai grupos, autores e cousas musicais que me foron acompañando no proceso creativo, tamén todas aquelas bandas nas que me inspirei para escribir. Tanta é a influencia da música que hai versos que eu é só lelos e xa me recordan a unha canción en concreto, sei a que soa. —Que lle gustaría que quedase no lector despois de mergullarse na historia de O tenro e o salvaxe? O que me gustaría é que a xente fose quen de entender o que hai, por iso me gusta tanto facer recitais, xa que logran entender outros matices que están presentes no texto. Por exemplo, hai sutís pinceladas de filosofía que me gustaría que a xente puidese alcanzar. É curioso, pero en realidade gustaríame que "cada quen enganche co que queira", ao final a literatura é conversación estraña, rota. Ti escribes, pero logo cada quen le dunha maneira, hai alguén lendo o libro nun descanso de estudo dos exames da universidade, outro indo para o polígono... Así que cada obra será da persoa que a lea, pois cada vez que escribes algo e queda impreso aí remata o teu punto para empezar o de cada lector ou lectora. —Deixando de lado un pouco a O tenro e o salvaxe para afondar máis en Pifostio, cal é a xustificación deste título tan rechamante? O principal é o que mola a palabra, porque, sendo sincero, "pifostio" soa xenial! Por outro lado tamén me facía gracia que sendo un libro en galego se titulase en castelán. Isto remóntase aos meus tempos en Terbutalina, xa que a nós facíanos moita gracia que houbese tantos grupos que a súa música fora en castelán pero que o título do álbum ou da canción estivese en galego, e precisamente con palabras como "morriña" ou "bolboreta". Facíame gracia coller esa palabra, que xa estraña de por si aínda por riba non estaba en galego. Era perfecto, soaba ben e describía o estraño que era o Pifostio! —Quizais unha portada na que se mostran diferentes emocións (tanto tristeza como indeferenza ou alegría) nos avance o intimismo do libro ou é máis unha falsa aparencia? Non creo que sexa un libro intimista, senón que máis ben o Pifostio é un exercicio de liberdade. Eu teño lido cousas de poshumor e tampouco penso que sexa un libro intimista, senón que é un libro que se permitiu xogar e manter cabida para todo. Así, esa portada representa moi ben a mesturanza de sensacións, desde a decepción, á alegría, e ao tedio, pasando por sentirse atrapado, así que si, tamén hai Pifostio dentro desa capa. —Que quere dicir coa sinopse de que "nada ten sentido. Todo ten sentido. É o Pifostio"? A verdade é que é tan sinxelo coma iso: nada ten sentido pero todo ten sentido. O Pifostio é un xogo no que non todo ten que ser o que parece, e a verdade tamén quería explicitar que nada ten sentido para que a xente se puidese enganchar. Dicir que nada ten sentido ao final tamén che está mandando unha mensaxe, así que polo menos quixen deixalo aí para quen se quixese agarrar a ese dobre xogo e a esa ambigüidade que tanto me gusta. —A poesía galega actual está a vivir un momento de moita experimentación e liberade, como se insire Pifostio nesta tendencia? E Samuel L. París en xeral? A verdade é que non chegara a pensar na influencia da poesía actual no Pifostio, mais si en O tenro e o salvaxe, pero quizais tamén hai un pouco dese influxo actual. Algo desas novas voces si que foi callando, ao final eu a nivel poético son bastante experimental pero tampouco me sinto partícipe de ningunha corrente en concreto como pode ser a actual da experimentación, sobre todo porque me gustan máis as voces individuais que as propias tendencias. Aínda así, é ben verdade que que exista un ambiente experimental sempre te anima a ti tamén ser quen de soltar a man e probar novas cousas na escrita. —Experimentación si, mais canto hai de experiencia persoal e canto de pura imaxinación nestas dúas obras sacadas á luz este 2025? Hai bastante de persoal, pero creo que, aínda estando sempre entrelazadas, habería máis de imaxinismo, sería algo así coma un 20% de persoal e un 80% de inventado. É difícil concretar xa que á hora de poñerte a escribir é tan divertido poder facer o que queiras... Podes coller algo real, mesturalo cun suceso imaxinario e darlle unha forma doutra anécdota diferente para finalmente obter un resultado do que xa non sabes diferenciar o real do imaxinario e, precisamente, creo que ese é un dos feitos máis bonitos da escritura. —Como considera que está sendo a acollida de Pifostio e O tenro e o salvaxe? A verdade é que teño que recoñecer que me está sorprendendo bastante. Coas dúas obras tiña medo xa que era incluírme en motivos que aínda nunca explorara: en O tenro e o salvaxe con cousas máis persoais e textos máis comunicativos tiña medo en como ía caer iso naqueles lectores que buscaban a miña liña máis rupturista; co Pifostio pasou o mesmo, temía por incluírme por primeira vez no mundo da narrativa. Aínda así, a recepción tanto lectora como dos recitais está sendo marabillosa e divertida. —Durante o 2013 levou a cabo unha iniciativa ben curiosa na que escribía unha especie de poemario cada semana, que quedou daquela experiencia? Por poñer en situación: eu en 2013 tiña un blog no que ía publicando un poemario á semana, obviamente eran poemarios breves, mais remataron por ser 50 textos! Con este proxecto o que máis aprendín foi o tema da estrutura, o feito de como aprender a crear unha obra a partir dun esqueleto. Por exemplo, un poemario foi tratar de describir o amor a través da estrutura arquitectónica do supermercado, movéndose polos corredores, chegando até a caixa... Cando me embarquei neste proxecto o meu fin era experimentar, e sen dúbida cumprino, mais que que queda dese 2013? En esencia a capacidade de traballo e a experimentación, que xa non é pouco! —Que relación garda co público lector e cos recitais, mais en concreto tendo en conta a importancia que remarcas de non empregar micrófonos para asegurarse de conectar cos asistentes? Nos meus recitais antes sempre ía acompañado, ben fora dun batería, dunha guitarra eléctrica... poñía bastantes capas ao redor do recitais. Porén, agora busco que o texto teña o menor número de capas posíbeis, que o texto poida ser dito sen necesidade de nada máis. Ao final notaba que o que estaba facendo con esas "decoracións" era distanciarme da persoa que tiña diante, e a día de hoxe pretendo todo o contrario. Para min a conexión co público éo todo, é a parte que máis me gusta da poesía. Obviamente teño que escribir un libro antes de poder recitalo, pero tal vez algunha vez me chegue a hora de non publicar libros e só recitalos. —Tendo en conta esa relevancia persoal que remarca dos recitais e como membro asiduo de recitais, festivais e actos colectivos, considera que a poesía galega está creando unha comunidade alén dos libros? Pode ser que si, non sei en que medida, pero polo menos comunidade no sentido de que nos coñecemos todas si! Seguramente agora estamos máis conectados que antes, mais a miña traxectoria tampouco é tan ampla. Hai que ter en conta que eu sempre estiven un pouco á marxe, pois a parte social da literatura cando se converte ne algo que xa non é literatura é algo do que sempre reneguei, aínda que posibelmente sexa algo que me prexudicou. Agora ben, non sabería moi ben responder ao feito de se somos ou non unha comunidade como tal. —E nun mundo dixitalizado que semella quitar o espazo para o papel, son as redes sociais unha oportunidade ou un perigo para a escrita poética? Pois estalle preguntando a alguén que aínda sendo hai uns anos moi activo nas redes a día de hoxe non mantén ningunha. Eu nunca lle diría a ninguén o que ten que facer, pero no meu caso foi unha decisión que tomei moi a conciencia do que supoñen as redes en moitos planos, tanto persoal coma social. Ao final hai que saber a quen se lle dá de comer, así que se houbera redes que non fosen privativas eu estaría a favor desa conexión. Hai que recordar tamén que nunca vas recordar como o momento máis feliz da túa vida un no que convives cun portátil, senón un no que te atopes con outras persoas compartindo alegrías e tristezas, xa que as cousas naturais son as que funcionan e as que persisten. —Como artista, tanto escritor como músico, que traballa en galego, que demandas lle faría ás institucións culturais e políticas neste momento? O primeiro punto de inicio sería que non poñan paus nas rodas. O segundo que confiasen, porque hai moito talento en cada unha das artes que temos. Por exemplo, que sentido ten que exista unha Radio Galega Música na que non escoites música de grupos, orquestras ou bandas galegas? Do mesmo modo en todo o que se está facendo, ao final hai un tecido cultural asociativo que fai cousas en pequeno pero que as acaban por cargar en favor de grandes empresas, eventos ou produtoras. Ao final a cultura son empresas si, pero a cultura precisamente é xente facendo cultura, e como non potencies iso acabase por esmorecer. Eu vexo que no mundo dos grupos en galego é moi difícil darte a coñecer se non queres dar o salto directo aos festivais. A nivel de literatura moito máis se podería facer, tanto promoción como autoría, por non falar de que igual é para repensar o feito de que toda a promoción literaria que se faga sexa a través de premios. Está ben premiar o traballo que fixo alguén, pero igual tamén está ben conformar espazos nos que lle des a oportunidade a alguén de crear. —Para rematar, que proxecto ten en mente despois de este 2025 tan activo a nivel editorial? Agora mesmo o que estou facendo é prepararme e recolectando, polo que estou investigando máis que póndome en materia. É importante este paso tendo en conta que pretendo incluírme en novos retos e proxectos nos vindeiros meses.