A viticultura artesanal pode salvar o futuro do viño do Ribeiro?

O sector do viño na Galiza, segundo admiten as propias adegas e profesionais que o traballan, atópase nun bo momento mais tamén nunha encrucillada que decidirá o seu porvir conforme as decisións que tome. Coa idea de fomentar e potenciar o debate ao redor desta circunstancia, a asociación de colleiteiros do Ribeiro e de Vitivinicultura Artesanal da Galiza, en colaboración do Museo do Viño da Galiza, realizarán nas instalacións deste último no Ribeiro (na Reitoral de Camporredondo, en Ribadavia) unhas xornadas que se iniciarán este sábado e que terán continuidade o vindeiro 27 de abril. Reverter a desaparición Membro de ambas as dúas entidades organizadoras, o colleiteiro Antonio Miguez leva desde 1993 recuperando antigas viñas e lugares de produción ancestral en Cenlle (O Ribeiro) no val do Avia. “Os colleiteiros é o formato máis pequeno que existe, bebemos da tradición daqueles que vendían o seu viño directamente nas cidades ou para a exportación”, aclara a Nós Diario. Cos anos esa figura foi desaparecendo até o punto que pasou de ser moi numerosa na comarca, “con case 30.000 familias en 1920 dependendo deste ramo no Ribeiro e na actualidade quedamos 45”. Avaliar e razoar o camiño a seguir para reverter esta situación é o principal motivo das xornadas nas que participarán desde profesionais en tendencias, como os sumilleres Alejandro Paadín e Miguel Crunia, até historiadores como Clodio González ou o director do Instituto Galego do Viño, Xoán Cannas. Comeza unha vendima marcada pola seca Apostar polo valor engadido do territorio “Agora mesmo sabemos que o que se demanda do viño galego é un produto cun alto valor engadido e iso conséguese tendo en conta o territorio, a historia e o seu patrimonio”, entende Miguez, "e malia que as grandes adegas non atenden a isto, cada vez hai máis operadores que o consideran", engade. Neste sentido, lembra que o viño galego foi "o primeiro en chegar a América e a Asia, ademais de sermos unha potencia no mercado internacional". En opinión deste colleiteiro, dar a coñecer esa historia sería importante para recuperar moitos viñedos "sobre todo no interior onde moitos están abandonados". Desde a organización das xornadas teñen claro o deber de recuperar os viñedos históricos, as zonas tradicionais e, ademais, proceder a unha clasificación dos viñedos pola súa calidade, “como se ten feito en Francia ou no Priorat, en Catalunya”. Miguez recoñece que noutras zonas estase traballando na recuperación "como no caso de Monterrei" mais non no caso do Ribeiro e da Ribeira Sacra". Tendencias e estratexias Coincide con esta idea, en declaracións a Nós Diario, o sumiller e divulgador enogastronómico, Alejandro Paadín. Na actualidade, e no futuro inmediato, Paadín entende que a demanda de consumo “guiarase por viños con menor grao de alcol e maior frescura”, polo que favorece “claramente o mercado de caldos galegos”. Con todo, advirte que non hai que deixar de ter en conta as tendencias a nivel global de cambios de hábitos de consumo. “O maior consumo de brancos levaba dez anos forxándose e agora xa o temos aquí”, Para a súa difusión, este especialista en viños cre que ten que empregarse “unha estratexia conxunta, aproveitando a identidade corporativa que ten para sumar volume e estar presentes a nivel internacional”. En todo caso, aclara na súa preciación que as apostas de cada adega son individuais e moi particulares. “Estes días estiven cun adegueiro que decidiu reinsertar as súas castes brancas por tintas, contra a estratexia do mercado actual, mais aproveitando que a súa diferenciación está nesa uva e non noutra”, relata. Os viños espumosos, un mundo por descubrir: "A burbulla debe acompañar e non entorpecer" O valor do enoturismo Outro exemplo de recuperación do viño desde unha pequena adega da mesma comarca é Xulia Bande. Leva trinta e oito anos na profesión que iniciou para manter a explotación familiar do seu avó en Leiro. “Apostar pola calidade foi un acerto, vémolo cando estamos presentes nas feiras, mesmo a nivel internacional”, sinala a Nós Diario. Un dos secretos, asegura, é a súa importante riqueza de variedades, “da Denominación de Orixe galega que máis ten”, apunta, e pon como exemplos as denominadas raposeira, castañal ou a carabuñeira. "Algunhas esquecéronse polo complicadas que eran de traballar e a falta dun atractivo económico de seu, mais alguén ten que coidar de que o legado continúe", indica. Bande coincide que a única saída que ten o seu viño “é a calidade e facelo sen mercar uva de fóra”. Porén, constata que é importante que se coñeza o seu traballo. Ela mesma, na súa adega, leva a cabo un proxecto de enoturismo con catas e visitas guiadas. “É moi significativo que veñan persoas de moitos lugares para coñecernos, mesmo a nivel internacional, e ver como se sorprenden do labor artesanal que levamos a cabo”, asevera. O “compromiso” do viño contra a despoboación do territorio galego Para o sector, o futuro do rural na Galiza pasa polo desenvolvemento e potenciación de moitas das actividades agrícolas propias, entre elas, tamén, as pequenas produtoras e produtores de viño como as que se manteñen na actualidade na comarca do Ribeiro. “O noso modelo sempre foi e é o que vive no territorio”, asegura a Nós Diario Antonio Miguez, “un gran operador do viño non ten necesidade, pode contratar dúas persoas, ou mesmo ningunha pola busca da mecanización, para facer máis produtiva a explotación do seu viñedo”, engade. 17 adegas inician 'Viños das IXP da Galiza', unha entidade que pode chegar a promocionar unha produción de 208.743 kg de uva Por este motivo desde a asociación de colleiteiros do Ribeiro e a de Vitivinicultura Artesanal da Galiza demandan "o apoio das administracións galegas aos pequenos proxectos con alto valor engadido” que fomenten de inicio “a boa veciñanza, a sostibilidade e o compromiso co territorio”. Para as entidades que traballan na defensa do viño, a vitivinicultura non é só un negocio senón que fan por que sexa “rexenerativa e saudábel, tanto para as persoas que o consumen como para os habitantes do medio onde se desenvolve esta”.