Só 5.640 das máis de 28.000 vivendas turísticas cumpren a normativa actual

Na Galiza figuran no Rexistro de Empresas e Actividades Turísticas (REAT) xestionado pola Xunta da Galiza un total de 28.183 vivendas turísticas. Mais, segundo os últimos datos do Ministerio de Vivenda, porén, só unha de cada cinco contan a data de hoxe co número de rexistro único obrigatorio por lei desde o pasado 1 de xullo que as habilita para anunciar os seus alugueres en plataformas dixitais como AirBNB, que a pasada semana se comprometeu a eliminar do seu portal todos os anuncios que incumpran a normativa. Das 10.876 solicitudes que chegaron ao Ministerio até o de agora desde Galiza para obter este código obrigatorio, os datos actualizados a 23 de xullo sinalan que o obtiveron 5.640 pisos turísticos na Galiza, e 1.414 xa foron revogadas ao se constataren incumprimentos das normativas vixentes. Segundo os datos feitos públicos polo Ministerio de Vivenda, a 23 de xullo un total de 6.092 alugueres de curta duración contan co código definitivo obrigatorio, dos que 5.640 son vivendas declaradas con fins turísticos –é dicir, algo máis de 20% das rexistradas como tales no REAT–. Quedan outras 3.265 rexistradas actualmente cun código "provisional", que operan no mercado agardando o visto bo definitivo do Colexio de Rexistradores. O certo é que a obrigatoriedade de contar con este número do código definitivo destinado a alugueres de curta duración –turísticos ou de tempada– podía solicitarse desde o pasado 2 de xaneiro a través da sede electrónica do Colexio de Rexistradores ou no Rexistro da Propiedade en todo o Estado español. Entrou en vigor formalmente seis meses despois, o 1 de xullo, froito dun mecanismo posto en marcha desde o Ministerio de Vivenda en cumprimento dunha norma da Unión Europea aprobada en 2024. As VUT, presentes na práctica totalidade do país Segundo os últimos datos dispoñíbeis de Turismo da Galiza, con data de xuño, as vivendas de uso turístico (VUT) espalláronse nos últimos anos por todo o territorio até o punto de alcanzar a totalidade dos concellos de varias comarcas. Unha de cada catro (24%) destas VUT concéntranse en áreas como a ría de Arousa e O Salnés, aínda que o informe identifica un total de cinco zonas en todo o país nas que se pode atopar 70% destas vivendas para turistas. As zonas nas que máis proliferaron as VUT coinciden fundamentalmente co litoral do país, nomeadamente coas Rías Baixas, a Costa da Morte, as Rías Altas e A Mariña, ás que se engade a Ribeira Sacra no interior. A respecto da propiedade destes inmóbeis, o informe sinala que se diferencian dúas tendencias: dun lado, as persoas individuais, propietarias de 24.557 vivendas, e doutro, as empresas, que concentran as restantes. As inmobiliarias demandan unha maior regulación Desde a Asociación Galega de Inmobiliarias (Agalin), Jacobo Blanco advirte en declaracións a Nós Diario de que, "ou pomos couto a isto, ou quen queiran alugar unha propiedade van ter que vivir debaixo dunha ponte". As cifras oficiais dan a razón a Agalin, pois segundo os últimos datos do Observatorio da Vivenda da Galiza os contratos de aluguer tradional descenderon no último ano de forma alarmante. En 2024 asináronse 36.378, no que vai de ano, se ben aínda restan cinco meses, apenas foron 16.924. O que si aumentou no último ano foron os prezos –de 553,60 euros de media a 582–, e até 60,3% subiron desde o ano 2015, hai xusto unha década, cando por un piso se pagaba un arrendamento duns 363,1 euros mensuais. Jacobo Blanco pon o foco nas VUT e destaca que "xa hai cidades tomando medidas severas, como Compostela ou A Coruña", diante dun negocio que "chegou para quedar" e que leva anos "proliferando máis que as leis". Explica que as inmobiliarias galegas non están en contra deste novo nicho de mercado, "sempre que cumpran uns requisitos", pero afirma que "temos que convivir todos" e agora mesmo, asegura, o sector das VUT "é un río revolto". Para o mercado tradicional da vivenda, "o espazo é tan pequeno que as inmobiliarias teñen lista de agarda", advirte. Un modelo de negocio que veu para quedar O mapa que recolle a presenza de vivendas turísticas sinala que todo o litoral galego conta hoxe con estes aloxamentos, e no caso do interior do país a área de Compostela e a Ribeira Sacra teñen a maior oferta. Jacobo Blanco aprecia neste caso un "formigueiro", especialmente nas vilas e cidades polas que discorre o Camiño de Santiago. O negocio, di, "naceu hai décadas nas vivendas da costa de segunda man". "Todos tiñamos coñecidos que alugaban na costa no verán, antes non lle dabamos importancia pero agora si a ten", explica. Sobre a rendibilidade dun ou doutro negocio, pon un exemplo práctico: "Un apartamento en Portosín (Porto do Son, comarca de Noia) dun dormitorio son 2.000 euros de aluguer en agosto, o que cobrarían por seis meses no mercado tradicional".