O sector da pesca oponse ás novas normativas de control impostas pola Unión Europea

Este sábado, 10 de xaneiro, entrarán en vigor dúas das disposicións do novo Regulamento Europeo de Control da Pesca. En concreto, a obriga de que as embarcacións de 12 metros de eslora ou máis comuniquen a súa chegada a porto con catro horas de antelación –prazo que o Ministerio español de Agricultura, Pesca e Alimentación reduciu a dúas horas e media– e a exixencia de anotar no diario electrónico de a bordo (DEA) o peso de todas as capturas. No que atinxe á pesaxe, a normativa estabelece unha marxe de erro máxima de 20% para capturas inferiores aos 100 quilogramos, o que supón, no caso dun peixe dun quilo, unha desviación máxima de 200 gramos. Trátase dunha obriga que, até o de agora, só se aplicaba ás capturas superiores aos 50 quilogramos e que, desde as confrarías galegas, ven moi difícil de cumprir desde as embarcacións máis pequenas. En relación a isto, Torcuato Teixeira, avogado especialista en Dereito Pesqueiro sostén que "evidentemente hai barcos que traen moitas especies; igual poden chegar a traer 10, 12 ou 15 especies diferentes, e non podes pór o patrón do barco a ver canto me pesa esta boga, canto me pesa este ollomol, canto me pesa este xurelo...". Consenso no rexeitamento A nova normativa, que se está a implantar de maneira progresiva desde 2024 e que foi aprobada en 2023 polos 27 Estados membro da Unión Europea, non deixa de xerar controversia no sector pesqueiro galego. Unha inquedanza que xa vén de vello. Así o lembra Teixeira: "Xa en 2023, cando se estaba discutindo o regulamento, o Consello Galego de Pesca fixera un ditame no que, por unanimidade, se lle trasladara á Comisión de Pesca do Estado español a posición da frota galega, que dicía claramente que moitas das disposicións estaban totalmente desenfocadas á realidade da pesca galega". O avogado ve nesta normativa unha mostra clara de algo que, salienta, " ten denunciado moitas veces o sector", e é que "as normas que se fan na Unión Europea, e mesmo moitas veces desde o Estado español, non teñen nin pes nin cabeza" á hora de aplicalas a unha frota como a galega, "de baixura e artesanal". Por iso, critica que este tipo de regulacións acaban por "cansar ao pescador, cansar aos armadores e desesperalos, porque as obrigas aumentan e non serven para nada máis que para complicar a actividade". Neste sentido, o xurista incide en que, "como xa se denunciou no seu momento, os patróns de pesca non están para ser oficinistas, senón para estar atentos á seguridade das tripulacións". A frota galega prevé perdas millonarias co recorte de cotas aprobado na UE Por iso rexeita que se vexan obrigados a facer até oito notificacións diferentes nos seus diarios electrónicos de a bordo. En concreto, estas oito notificacións refírense ás de nova marea, de entrada en zona, de saída de zona, de captura, de notificación previa de regreso, de chegada a porto, de declaración de desembarque e de fin de actividade pesqueira. A maiores, desde o seu posicionamento, crítico coa normativa, Teixeira percibe como "unha incongruencia" que "o regulamento que entra en vigor obrigue un patrón de pesca a facer unha notificación previa de regreso ao porto catro horas antes de chegar", cando, por exemplo, e como argumenta, "aquí na Galiza hai moita frota que faena nas rías ou nas augas interiores e que está practicamente a media hora ou a 20 minutos do caladoiro de pesca". É por isto que tampouco se mostra favorábel ás dúas hora e media que marca o Goberno español. Unha adaptación que, para o avogado, segue a ser insuficiente. As críticas mantéñense a poucas horas da entrada en vigor da normativa, coa ameaza no aire de sancións que poden alcanzar os 3.000 euros no caso do incumprimento das novas exixencias. Na Galiza, as directrices do regulamento –que se aplican ás embarcacións de 12 metros de eslora ou máis– afectarían centos de buques pesqueiros. Segundo os datos máis recentes da Plataforma Tecnolóxica da Pesca, que actualiza cada 31 de decembro o Rexistro de Buques Pesqueiros da Galiza –documento no que se recollen as características da frota operativa–, existen 1.277 embarcacións de máis de 12 metros de eslora operando na Galiza, das cales un total de 422 teñen entre 12 e 15 metros. Con todas estas reclamacións, e vendo o efecto que a normativa europea podería ter na pesca galega, o sector pide que non se elimine o limiar mínimo de 50 quilogramos para a declaración de capturas e que non se marque un límite horario fixo para a notificación previa de entrada a porto. A entrada en vigor destas disposicións xera unha gran tensión no sector galego. Así, as obrigas administrativas incrementadas, xunto co risco de sancións económicas, sitúan os patróns nun dilema "entre cumprir a normativa ou garantir a eficiencia e a seguridade no seu traballo". A sentenza do fiscal xeral e a pesca: unha historia de parecidos O futuro da pesca: Unha solución legal que pasa pola "presión" á Administración Malia todo, Torcuato Teixeira non considera que a pesca galega de baixura estea "sentenciada". Tal e como asegura, "hai algunha ferramenta dentro da propia norma que pode permitir que, se o Estado Español exerce presión política, se poida eximir determinadas frotas". Como adianta, o regulamento contempla expresamente a posibilidade de que os Estados membro adapten o prazo de aviso de chegada a porto á realidade das frotas, en función da distancia ao porto e do tipo de actividade. Ademais, o sector sinala que a exixencia de pesar todas as capturas a bordo converte o Diario Electrónico de Pesca nun exercicio de aproximación que "contradí" a propia lóxica do Regulamento de Control, que recoñece que os datos consignados a bordo son estimacións suxeitas a marxes de tolerancia. Teixeira argumenta que "algunhas das cuestións dependen directamente do Estado español e outras de que se solicite á Comisión que se eximan as frotas con singularidades específicas". Mais entende tamén que "a Xunta da Galiza non pode quedar de brazos cruzados, xa que a súa frota é das máis afectadas". Por iso, defende a necesidade de exercer "presión política e fundamentar debidamente as exencións que se deben solicitar" ante a UE.