Os salarios das persoas menores de 26 anos son inferiores aos do ano 2008

O salario medio anual na Galiza situábase de media en 2024, último exercicio con datos completos, en 26.750 euros. Segundo as cifras achegadas pola Administración Estatal da Axencia Tributaria (AEAT), as retribucións estaban nesa anualidade 7.994 euros por riba do exercicio de 2008, cando marcaban 18.765 euros anuais. Neste sentido, o poder adquisitivo para o conxunto da poboación galega, tendo en conta a alza do índice de prezos de consumo (IPC), aumentou en 5,4% durante todo ese período e 3,9% en relación a 2014. As retribucións salariais rexistran un comportamento moi distinto para as faixas máis novas da poboación. Así, o salario anual medio na Galiza para as persoas menores de 26 anos era de 8.649 euros en 2024, cinco euros menos que en 2008, cando alcanzaba os 8.654 euros. A este respecto, neste grupo de idade o poder de compra rexistrou unha caída de 3.028 euros e de 26%, debéndose situar o salario medio anual en 2024 en 11.682 euros para non ficar por baixo da suba do IPC. O Instituto Nacional de Estatística (INE) sinala que o IPC creceu entre os anos 2008 e 2024 en 35%. Neste sentido, o salario medio das persoas de entre 26 e 35 anos debía situarse en 2024 en 20.906 euros anuais para manter o poder adquisitivo de 2008. Porén, as cifras fornecidas pola AEAT indican que o salario medio para esa faixa da idade situábase o ano pasado en 19.102 euros, 3.616 euros por riba de 2008 mais 1.804 euros por baixo do incremento da inflación nese período, rexistrando unha caída do poder adquisitivo de 17,2%. A temporalidade e a parcialidade explican parte deste peor comportamento salarial para a mocidade. Así, en 2024 o colectivo sufría as taxas máis altas de parcialidade, acolléndose a esta modalidade 37,5% do total de persoas ocupadas menores de 26 anos e 21,7% das da faixa de idade entre 26 e 34 anos, fronte a 13,9% do conxunto da poboación, o que supuña 23,6 puntos de diferenza no primeiro caso e 7,8 no segundo. Asemade, 43% das persoas asalariadas menores de 35 anos dispuñan dun contrato temporal, cando no total poboación ocupada esta porcentaxe era de 22%. A temporalidade laboral aséntase na Galiza: crece 14% e afecta xa 166.400 persoas A perda de poder adquisitivo entre a mocidade foi parella á destrución do emprego, descendendo a poboación ocupada de entre 16 e 34 anos en 156.357 persoas de 2008 a 2024. Se á volta de decembro de 2008 Galiza contaba con 396.157 persoas empregadas nesa faixa de idade, en decembro do ano pasado, última anualidade con datos completos, o país non superaba as 239.800 ocupadas. Neste sentido, a intensidade da perda de postos de traballo foi maior nas faixas máis novas da poboación, sendo diversas as saídas deste grupo. Os datos ofrecidos pola Enquisa de Poboación Activa (EPA) apuntan que a 31 de decembro de 2008 as persoas ocupadas menores de 25 anos ascendían a 88.157, situándose 16 anos despois en 50.800, o que representa unha perda neta de emprego de 37.357 e significa unha caída porcentual de 43,3%. Ao tempo, na faixa de idade de 25 a 34 anos perdéronse neste período 119.000 empregos, pasando de 308.000 na anualidade de 2008 a 189.000 no exercicio de 2024, o que representa unha baixada de 39,2%. Un crecemento desigual O numero de empregos destruídos neste segmento de idade é practicamente análogo ao de persoas emigrantes menores de 29 anos. A falta de coñecer os datos completos de 2024, cuxa publicación está atrasando o INE máis alá dos prazos empregados noutras anualidades, entre 2009 e 2023 abandonaron Galiza 162.326 mozos e mozas menores de 29 anos. Son 38% do total de emigrados nese período, que ascendeu a 443.252 persoas. As persoas de entre 16 e 34 anos representaban en 2024 o 17,9% da poboación galega mais significaban 37,4% do total dos desempregados. Así, a finais do ano pasado sumaban 41.100 parados para unhas cifras totais de 109.400. Os datos evidencian que a mocidade é unha das grandes prexudicadas da xestión da Gran Recesión de 2008. Neste sentido, un relatorio publicado en 2021 polo Consello Económico Social (CES) da Galiza co título de Informe sobre a empregabilidade da mocidade na Galiza advertía de que "mentres o número de persoas asalariadas de 30 ou máis anos apenas variou de 2008 a 2011, e de feito incrementouse en 0,4%, neste curto período prescindiuse de unha de cada tres persoas traballadoras asalariadas de 16 a 29 anos". 371.637 persoas emigraron da Galiza desde 2009 Un relatorio publicado en 2021 polo Consello da Xuventude do Estado incidía nesta idea, afirmando que "a mocidade nada nos 2000 –a Xeración Z– e a nada na década dos anos 90 –Millennial– foron as xeracións que menor crecemento económico viviron durante a súa mocidade". Así, "a Xeración Z, a idade de 20 anos, atopouse un crecemento económico 40% inferior ao que gozaron as persoas nadas na década dos anos 60 á súa mesma idade", mentres, que os nados na década dos anos 90 "viviron, a 30 anos, un crecemento 50% inferior ao da xeración dos anos 60 a esa mesma idade". Os factores que explican a fenda salarial da Galiza co Estado A 'sobreexplotación' é un elemento característico das formacións sociais periféricas. A categoría, formulada a mediados dos anos 70 polo sociólogo e economista brasileiro Ruy Mauro Marini, un dos impulsores da Teoría da Dependencia, non tardou en ser recibida na Galiza pola escola de pensamento encabezada polo profesor Ramón López Suevos e empregada para explicar o comportamento dos salarios no país. Precisamente, esta formulación, que cobra nova vida nos últimos tempos da man de economistas como o arxentino Claudio Katz, permite entender a lóxica das retribucións e das relacións capital-traballo na Galiza. A diferenza salarial entre a mocidade galega e a media estatal sitúase na lóxica da 'sobreexplotación'. Así, a retribución media anual da poboación menor de 26 anos en 2024 na Galiza era de 8.649 euros, mais esta contía situábase no Estado en 12.607 euros, o que representaba unha cantidade moi superior. Porén, estas cifras non rexistran un carácter conxuntural, repetíndose de forma permanente en todo o ciclo histórico até o punto de marcar para este segmento de idade unha diferenza de perto de 10% ao longo de todo o século XXI.