A mocidade, colectivo máis golpeado pola crise: Só traballan a metade das persoas que en 2008

A poboación ocupada entre 16 e 29 anos diminuíu en 119.723 persoas de 2008 a 2019. Se en 2008 a Galiza contaba con 241.599 persoas empregadas nesa franxa de idade, á volta de 2019 non superaba as 118.336, desaparecendo o 53,9% dos postos de traballo no grupo de 16 a 24 anos e o 46,8% no sector de 25 a 29. A mocidade representaba en 2008 o 20,4% da poboación ocupada, situándose en 2019 en 11,3%, caendo a taxa de actividade xuvenil en 10,5 puntos. Pola contra, o grupo de 30 a 64 anos recuperaba en 2018 a taxa de emprego existente en 2008 e en 2019 conseguía incrementala. O Informe sobre a empregabilidade da mocidade na Galiza, presentado o 27 de maio polo Consello Económico Social (CES), analizou o peor comportamento do emprego na mocidade durante a coñecida como gran recesión. Así, recolleu que “mentres o número de persoas asalariadas de 30 ou máis anos apenas variou de 2008 a 2011 -e de feito incrementouse en 0,4%-, neste curto período prescindiuse de unha de cada tres persoas traballadoras asalariadas de 16 a 29 anos. Xa en 2019, con relación a 2008, o emprego asalariado de máis idade aumentou un 7,9%, mentres que o máis novo caeu nun 51,6% para o colectivo de 16 a 24 anos e o 45,3% para o de 25 a 29 anos”. Os datos de ocupación -os referidos a quen ten un traballo remunerado- de 2020 volveron pór de manifesto que a mocidade foi o colectivo máis golpeado pola crise detonada pola pandemia. O número de ocupados caeu en 2020 en 10,8 %, debido a unha variación negativa de 12,4% no grupo de 16 e 24 anos e de 10 % no de 25 a 29, pasando a representar o 10,3% dos traballadores ocupados entre 16 a 64 anos, a metade de 2008. Neste sentido, os datos da Enquisa de Poboación Activa (EPA) indicaron que no terceiro trimestre de 2020 a porcentaxe de persoas que traballaron menos horas das habituais ou ningunha representaron neste grupo de idade arredor de 34%, e do 25% no sector de 30 a 64 anos. A temporalidade e a parcialidade foron as causas do peor comportamento do emprego entre a mocidade. O colectivo sufriu en 2020 as taxas máis altas de parcialidade, estando o 19% do total de persoas ocupadas menores de 35 anos contratadas a tempo parcial, fronte a 13,3% do conxunto de idades, o que supuxo 5,7 puntos de diferenza. Ao tempo, 43% das persoas asalariadas menores de 35 anos tiveron un contrato temporal, cando no total poboación ocupada esta porcentaxe foi de 22%. Ademais, as persoas menores de 25 anos percibiron de media anual un salario de 12.417,98 euros, o que representou unha fenda salarial de 48,27% a respecto da media salarial do conxunto da poboación. Opinan os partidos políticos Os dirixentes das franquías xuvenís das organizacións políticas partillan a preocupación pola problemática laboral. Así, o secretario xeral de Galiza Nova, Paulo Ríos, sinala, en declaracións a Nós Diario, que “en 2008 a forma de saír crise foi a custa da clase traballadora, á miña xeración colleuna de pleno, e a xente que se estaba preparando para un traballo perdeu esa posibilidade e quedou sen expectativas”. Neste sentido, culpa da situación “as contrarreformas laborais, aprobadas polo PSOE e o PP, o aumento da temporalidade, a aparición de novas formas de explotación, como os falsos autónomos” e a estrutura económica. “Na crise de 2008 evidenciouse a necesidade de contar cun sector industrial potente e agora volveuse notar”, afirma Ríos. O dirixente da Xuventude Socialista da Galiza, Xurxo Doval, comenta a Nós Diario que “a Galiza ten máis dificultades para crear emprego porque non hai unha vontade real de rexenerar o tecido económico”. “As políticas de austeridade reduciron a capacidade de converxer da Galiza”, continúa Doval, quen denuncia que “o Goberno galego non demostrou vontade de acometer investimentos públicos, nin de apoiar un tecido agrario competitivo no marco español e europeo nin comprometerse co desenvolvemento do sector pesqueiro”. O secretario político da Xuventude Comunista Galega, Alberte Franco, afirma a Nós Diario que “ao final, as crises son o momento perfecto para impor as receitas neoliberais”. “As políticas públicas de emprego son lamentábeis”, destaca Franco, quen considera que “non é posíbel facer un plan de emprego xuvenil sen atacar as bases do propio sistema”. “Vivimos nun país e nun Estado onde a xuventude non ten ningunha posibilidade de traballar e onde a patronal tenta conseguir os mesmos logros da crise anterior, onde sacaron adiante dúas reformas laborais”, conclúe. O presidente de Novas Xeracións do Partido Popular, Adrián Pardo, destaca que "o que quedou demostrado ao longo da última década é que a situación do emprego xuvenil na Galiza mellorou co Goberno do PP". Na mesma liña advirte de que "mentres hai un Goberno galego que incentiva a empregabilidade da mocidade, temos unha oposición cuxa única proposta para a mocidade é poñelos a suxeitar pancartas nas súas manifestacións". A emigración xuvenil A emigración é outro indicador da problemática laboral da mocidade. Segundo recolleu o CES no seu Informe sobre a empregabilidade da mocidade na Galiza, 73.512 persoas entre 16 e 29 anos víronse obrigadas a abandonar o país entre 2009 e 2019. A maior parte delas, 48.298, desprazáronse a diversos puntos do Estado español, recalando o grupo máis numeroso en Madrid, sendo o destino de 24.214 persoas outras partes do mundo, moi particularmente os países tradicionais de acollida da emigración galega en Europa. O éxodo da mocidade galega na década da gran recesión presentou unhas características descoñecidas, ao producirse nun momento baixo do ciclo económico internacional. Paulo Ríos explica a situación como “consecuencia lóxica do que pasa no país pola ausencia de emprego estábel”. “Se non hai expectativas máis aló da hostalaría non é posíbel que a xente fique aquí”, opina Ríos, quen reclama “a necesidade de políticas públicas para xerar valor engadido e sectores de alto rendemento que ofrezan ocupación a aquelas persoas moi formadas que se ven obrigadas a marchar fóra”. Xurxo Doval cualifica a situación como “moi negativa” e lamenta “a perda do capital humano moi formado que está marchar”. “Chegamos aquí polo desleixo das Administracións públicas á hora de incentivar a incorporación da mocidade ao mercado laboral”, apunta Doval, que observa con preocupación “o despoboamento da Galiza”. Alberte Franco entende que “hai eses datos de emigración porque hai unha desaparición de calquera emprego estábel e non hai perspectivas de futuro”. “Un caso paradigmático da realidade económica é o desmantelamento do sector industrial, pero non é mellor a situación no sector primario. Todo isto explica a marcha da xente moza”, afirma Franco, quen lembra que “está emigrando moita xente formada pero tamén moitos mozos con menos cualificación académica”. Unha xeración entre dúas crises A pandemia está deixando ao descuberto as debilidades do modelo social e acentúa as tendencias económicas que se viñeron manifestando nos últimos anos na Galiza. A este respecto, todos os estudos elaborados con anterioridade á aparición do virus coincidían en que a xuventude era un dos colectivos con maior precariedade laboral, coas taxas máis altas de temporalidade, con salarios máis baixos, cunha maior descontinuidade e por conseguinte nunha posición estrutural máis débil. Neste contexto explícase que sexa este sector social quen estea padecendo con máis dureza as consecuencias económicas da crise. O temor a repetir o acontecido após de 2009 paira entre a mocidade. “Somos unha xeración que vivimos de crise de crise, coa percepción de que imos vivir peor que os nosos pais e sen expectativas de que a situación mellore”, comenta Ríos, quen alerta sobre “unha ofensiva do capital, do que son un exemplo o fondo Next Generation, ou as falsas políticas verdes”. Alberte Franco está convencido de que “xa estamos repetindo o mesmo esquema de 2008 e 2009”. “Partíamos dunha situación na que os traballos da mocidade xa eran precarios e onde os traballos aos que tiñamos acceso concentrábanse no sector servizos. Fomos os primeiros dos que se prescindiu no mercado laboral e xa nos atopabamos nunha situación de incerteza moi importante, onde o futuro xa era moi negro”, afirma. Xurxo Doval confía en que, coa chegada dos fondos europeos, se poida avanzar cara a un novo modelo económico”. “Eu creo que se está facendo un esforzo para non ser unha xeración perdida e cando os indicadores xa adiantan unha recuperación temos que loitar que sexa para todos e que ninguén fique atrás”, conclúe Doval.