A inflación real nos fogares en aluguer na Galiza é 34% superior ao IPC oficial

Na Galiza hai máis de 184.000 familias vivindo en aluguer, 14% do total do país e 60.000 máis das que había hai unha década, en 2015. Esa porcentaxe é maior en cidades como A Coruña, Compostela ou Vigo, onde 33%, 29% e 33,4% das familias, respectivamente, viven en réxime de arrendamento. Lares galegos onde a inflación que se soporta é 34% superior á que rexistra o índice de prezos de consumo (IPC) oficial. Esta é unha das conclusións do estudo IPC inquilino: medindo a inflación real dos fogares de aluguer, elaborado polo economista Lorién Cirera e Miguel García-Duch, doutor pola Universidade Complutense de Madrid, e publicado polo gabinete de estudos da Confederación Xeral do Traballo. O informe analiza as "limitacións" do IPC oficial para captar o efecto do aumento de prezos da vivenda na inflación. O acceso á vivenda é un compoñente básico que marca as condicións de vida dunha parte importante da sociedade, e o que se paga por ela condiciona o consumo dese fogar, mais o IPC oficial apenas a ten en conta, indican estes economistas. O traballo rexistra que a inflación que sufriron as familias en aluguer foi considerabelmente superior á recoñecida polo IPC. Este estudo calculou para 2025 na Galiza un “IPC Inquilino” –inflación tendo en conta o "peso real" nela do arrendameto– de 3,23% fronte ao 2,38% da inflación oficial. Datos: Informe 'ICE Inquilino' / Gráfico: Nós Diario Esta distorsión non só se produce cos fogares que alugan: o pagamento da hipoteca non é un dos máis de 900 elementos en base aos se calcula a inflación. O IPC non reflicte o aumento do prezo da vivenda nin o pagamento da hipoteca, e outorga ao aluguer un peso no orzamento familiar de 3,6%, menos que á compra de tabaco e bebidas alcohólicas . O cálculo do aumento do prezo do arrendamento no IPC é “sorprendemente baixo”, segundo os autores do estudo. Entre 2019 e 2023, o IPC oficial só recoñece que o prezo do aluguer aumentou 5,2%. Porén, na Galiza o incremento é, segundo os datos dispoñíbeis no Observatorio de Vivienda da Galiza (OVG), dependente da Consellaría de Vivenda, superior a 40%. Así pois, conclúen estes economistas,a inflación oficial non está a funcionar para medir o impacto do aumento dos prezos da vivenda, especialmente para ese 14% da poboación galega que vive de aluguer. "O IPC está mal deseñado para reflectir a evolución do custo real da vivenda para o conxunto das familias", sinala a Nós Diario Xavier Vence, catedrático de Economía Aplicada da Universidad de Santiago de Compostela (USC), que a principios do presente século publicou diversos traballos sobre esta diverxencia entre inflación oficial e inflación real en torno á vivenda. "O custo de adquirir unha vivenda non se ten en conta [pois considérase un investimento, non consumo], nin tampouco as hipotecas; e nos alugueres estes pondéranse dunha forma non correcta". Xavier Vence Desta maneira, explica Vence, "o IPC non reflicte os custos reais para as familias, a xente percebe que a inflación real é moito máis que a oficial". E isto pode dar lugar a outra derivada máis, que o deseño das políticas macroeconómicas sexan erróneas. "Os datos da inflación oficial van por detrás da realidade e iso pode levar a errar nas políticas que se deseñen pois tómanse en base a datos que non son os reais", conclúe o catedrático da USC. Para Iria Nande, doutoranda en Economía ecolóxica e dos recursos naturais e voceira da Plataforma Galega Vivenda Xa, o aluger "é un gasto moi importante nunha parte da sociedade galega, sobre todo de 40 anos para abaixo". Demanda que se activen políticas públicas que garantan o acceso a arrendamentos a un prezo "asequíbel". Un gasto en aumento Segundo os datos da Enquisa estrutural a fogares que o Instituto Galego de Estatística (IGE) publicou ao remate de 2025, na Galiza arredor de un de cada catro fogares que viven en arrendamento paga máis de 30% por habitar o piso. Son 46.421 familias ao feche de 2024 —último ano con datos no traballo do IGE—. Iria Nande Son case 10.000 familias máis que as que estaban nesa situación hai unha década, en 2014, e son case 13.000 máis que as familias que no ano anterior á pandemia, 2019, gastaban máis de 30% dos seus ingresos en pagar o aluguer: en só cinco anos o número destes fogares aumentou en 28%. A radiografía que fai o Instituto Galego de Estatística rexistra, ademais, como deses 46.000 fogares que sobrepasan ese 30%, máis de 11.000 dedican a pagar o arrendamento do seu piso ou casa máis de 50% dos seus ingresos. Lorién Cirera O informe publicado por Eurostat este mes de febreiro sobre a evolución dos prezos de arrendamento na UE rexistra como nos últimos 10 anos, 2015-2025, o prezo medio do aluguer na UE situouse en 21,1%. Nese mesmo período, o incremento medio na Galiza foi de 61%, tres veces máis. Unha suba que supera tamén a que rexistrou nestes 10 anos o Estado español (56%). En 2015 o prezo medio do arrendamento na Galiza era de 368 euros ao mes. A media ao feche de 2025, segundo o Observatorio da Vivenda da Galiza, foi de case 600 euros. A propiedade da vivenda inflúe no nivel de carencia O director da Rede europea de loita contra a pobreza e a exclusión social (EAPN) na Galiza, Xosé Cuns, advirte a Nós Diario de que "a suba da vivenda golpéao todo", referíndose a como o incremento continuado do aluguer e do prezo da vivenda durante estes últimos anos "vicia todo o resto" de bens e servizos, pois obriga os fogares a destinar cada vez unha maior parte dos seus ingresos a pagar pola morada. O réxime de tenza da vivenda —que esta sexa en propiedade ou ben que se viva en aluguer— é un factor importante á hora de determinar a situación social e económica das familias galegas. Miguel García-Duch O informe O estado da pobreza 2025, elaborado pola (EAPN) indica que na Galiza menos de 3% das persoas que habitan nunha vivenda da súa propiedade están en situación de carencia material severa, porcentaxe que se eleva até 14,6% entre as persoas que viven nun piso de aluguer a prezo de mercado. Unha década antes, en 2015, as persoas en situación de carencia material severa con vivenda de seu eran practicamente as mesmas que agora (3,1%). Porén, os fogares na Galiza que sofrían esa carencia material severa mais que vivían en pisos de aluguer eran moitos menos que na actualidade (8% do total).