Na Galiza o téxtil só recicla 1,9% da súa produción

A economía circular ábrese paso a modo no sector do téxtil e a moda, igual que o fai no resto de sectores. En xeral, o grao de implantación de accións encamiñadas á economía circular é reducido entre o mundo empresarial galego. Segundo o último Informe Ardán, presentado en 2023, aproximadamente 74% das 37.900 empresas enquisadas non deron ningún paso nesta dirección, ou apenas se atreveron a iniciar as accións necesarias para o desenvolvemento dunha estratexia de economía circular. Un dato concreto que apunta é que o índice de circularidade no téxtil, na confección e na moda é de 1,97%. Coa idea de estimular a súa implantación, o Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico introduciu, desde 2022, unha serie de axudas dentro do Proxecto estratéxico para a recuperación e transformación económica (Perte). Esta terceira feira presentouse no Consorcio da Zona Franca de Vigo o correspondente ao sector téxtil que contará con 97,5 millóns de euros para as empresas que conten con prácticas máis responsables e respectuosas co medio ambiente. A convocatoria, aberta até o 10 de xuño, deixou até agora máis de 15 millóns de euros para cinco proxectos impulsados por catro empresas galegas. Economía circular e reciclaxe no téxtil Fontes da Confederación de Industrias Téxtiles da Galiza (Cointega) consultadas por Nós Diario recoñecen a pouca presenza da economía circular nas empresas que a constitúen. Iso cando, segundo datos da Comisión Europea, facilitados polo Clúster Galego de Solucións Ambientais e Economía Circular, cada quilogramo de roupa reutilizado ou reciclado evita a emisión de 3,17 quilogramos de CO2 á atmosfera. Neste sentido, o presidente da asociación Galicia Ambiental, Benito García, confirma, desde unha postura moi crítico, a situación. "A reciclaxe é unha falacia, no Estado español e na Galiza", asegura, “hoxe en día, máis de 15 quilos de refugallos téxtiles son xerados por persoa en Europa, sendo a principal fonte destes residuos a roupa e demais produtos téxtiles procedentes de consumidores, aproximadamente un 85% do total”, engade. Por que non un enfoque amplo nas políticas de Economía Circular? O problema para o aproveitamento nunha segunda vida da roupa ten moi difícil solución, segundo García, co actual sistema da industria, non só na Galiza senón a nivel mundial. “Reciclar téxtil non é como reciclar papel, é moito máis imprescindíbel e pode estar composta de moitos materiais, para o que a tecnoloxía existente hoxe en día non está preparada”, apunta. Transformar e aproveitar Algúns proxectos conseguiron salvar esta dificultade e saír adiante. Un exemplo dentro deste sector da economía social é a empresa Iniciativa Social Emprendedora de Reciclaxe Téxtil de Galicia (Insertega), coñecida pola recollida e selección de materiais téxtiles tanto de fibra natural como fibra sintética. Ademais, é activa polo seu gran labor social potenciando a inserción laboral dos colectivos desfavorecidos. Desde a súa fundación en 2013 xestionou 50 millóns de prendas. O seu director xeral, Juan Meijide, recoñece a Nós Diario que deron o salto de ser unha iniciativa social á transformación partindo do téxtil "pola experiencia que tiña neste sector e coa reciclaxe como base, algo que facía moita xente". Os cambios lexislativos a nivel europeo dos últimos anos facilitáronlle outra saída. Desde 2021 os Estados membros están obrigados a estabelecer sistemas para a recollida selectiva de residuos téxtiles antes do 1 de xaneiro de 2025, algo que implicou que as marcas de moda teñan que contar cunha cadea de subministración de círculo fechado que garanta a recollida de residuos e a reciclaxe da roupa producida. "Decidimos apostar por aproveitar todo o que non se reciclaba e abrimos unha planta piloto na Coruña con tecnoloxía que nos axudaba a ler a composición das prendas, algo imprescindíbel para saber o seu destino", relata. Neste sentido os resultados, para Meijide, "foron bos e agora mesmo contamos con dúas plantas, unha de reutilización e outra de reciclaxe, cun total de 6.000 m² dedicados para esta labor". A volta ao campo xunto á potenciación da economía circular, opcións de futuro Meijide sinala, tamén, a importancia dos Perte como “unha oportunidade única” para poder “escalar industrialmente” aínda que lamentaba o “complexa” que é a súa tramitación, sobre todo “para as pequenas e medianas empresas que non teñen a infraestrutura para estes proxectos”. Proposta de proximidade a nivel municipal Alén das iniciativas empresariais, a economía circular na moda e os complementos tamén está chegando pouco a pouco aos municipios galegos da man da exposición e venda pública de produtos. Un dos últimos exemplos é a iniciativa que se anunciou estes días e que levarán a cabo no Rosal (Baixo Miño) o vindeiro 2 de maio ao longo de todo o día. Trátase do mercado Rula Roupa, un espazo proposto polo actual Goberno municipal presidido por Ánxela Fernández Callis (BNG) no que até un total de 23 expositoras e expositores, poderán vender ou intercambiar pezas de roupa para nenos e adultos, ademais de complementos usados, como sería o caso de bolsos, xoias, bixutería, bufandas, fulares, e tamén calzado. Na proposta quedan fóra as pezas de roupa interior, por motivos de hixiene, así como produtos de restos de comercios nin de artesanía ou de elaboración propia. A economía circular no téxtil ampárase no Clúster de Solucións Ambientais Amaior parte das iniciativas que traballan no ámbito da economía circular no sector do téxtil e a moda forman parte do Clúster Galego de Solucións Ambientais e Economía Circular. Ademais de Insertega, unha das últimas en incorporarse, figuran Coleo Recycling, Arroupa, Servizos comerciais de inserción laboral, Ziclos circular economy e Win Studio. Coleo Recycling, unha das pioneiras na reciclaxe téxtil, inaugurará este anos novas instalacións no polígono da Laracha (Bergantiños). A compañía adquiriu dúas parcelas que suman máis de 12.000 metros cadrados, co obxectivo de ampliar as súas instalacións e prevé empregar, de forma directa, a 70 persoas, a maiores das 36 coas que xa conta, na actualidade no polígono de Pocomaco, na Coruña. Pontevedra adiántase a 2030 na economía circular Outra das iniciativas empresariais, Arroupa, pertence a Caritas a través da Fundación Cadisan, e é unha empresa de inserción laboral en materia de reutilización de téxtil. Actualmente no cadro de persoal mantén un cómputo anual de 83% de persoas contratadas seguindo un itinerario de inserción sociolaboral e contan con 218 contedores e catro puntos de venda abertos ao público, coa previsión de incrementar as instalacións en anos vindeiros. En relación ao sector téxtil, o Clúster ten previsto realizar o vindeiro 10 de maio na sede da Confederación de Empresarios de Ourense, dun evento que, dentro dun ciclo de temáticas de economía circular, tratará os 'Retos da cadea de valor non sector da Moda' na que participarán persoas expertas na materia.