Galiza, un dos países da UE onde máis porcentaxe do salario se dedica a pagar o aluguer: 35 de cada 100 euros

Eurostat, a oficina estatística da Unión Europea, constata un aumento no aluguer nos Estados europeos na última década que supera o 11%. Unha media que a Galiza soborda amplamente: só en 2023 o prezo da vivenda en arrendamento incrementou un 8,4%, a suba máis alta desde 2019. A porcentaxe do salario que as galegas e galegos deben destinar a pagar o aluguer é das máis altas de Europa. En 2023, era do 35% do salario bruto, a porcentaxe máis alta da última década. Dez anos atrás, a parte do soldo que na Galiza había que dedicar ao arrendamento era considerabelmente máis baixa, situábase por volta do 25% do ingreso, o que representa 10 puntos menos que na actualidade. Tan só as persoas que viven en Grecia se aproximan ás galegas en canto á proporción do seu salario que teñen que destinar a vivenda: un 34%, segundo as cifras de Eurostat en 2023. Os prezos da vivenda, rúa a rúa: consulta aquí canto deberían cobrar polo teu aluguer A partir de aí, a fenda amplíase considerabelmente, pois os seguintes que máis teñen que desembolsar son os daneses, que destinan a pagar o arrendamento o 26%. Os seguintes son os holandeses (24%), os alemáns (23%) ou suecos (22%). Os que menos porcentaxe teñen que destinar a este fin son a cidadanía das illas de Malta , e Chipre, e os de Lituania, con 9, 11 e 12% respectivamente. Zonas tensionadas, "de oficio, non" Malia o aumento do prezo do aluguer, o Goberno galego deixou claro esta segunda feira que non vai declarar de oficio ningunha zona tensionada na Galiza. Así o dixo a vicepresidenta segunda e conselleira de Vivenda, Ángeles Vázquez, que pediu aos concellos que "avalen con documentos" as solicitudes que queiran presentar. Sinalou que o que ten que facer cada concello é "analizar que zona quere declarar como zona tensionada". Para iso, detallou, "ten que saber o número de "grandes propietarios" nesa zona, e só naqueles pisos ou vivendas que levan máis de 5 anos sen alugar pódese topar o prezo". Dixo que hai que "perimetrar", facilitar á Xunta esa información e "planificar ao longo duns anos como lle vai dar solución (...). Iso é o que teñen que facer, non sei se lles parece complicado ou non", aseverou. Sinalou a conselleira que na Galiza "menos de 5% son grandes propietarios", mentres que "95% restante son persoas do montón". Porén, un informe encargado polo Goberno galego en decembro do ano pasado detectaba que 30% dos concellos poderían declararse como zonas tensionadas. É dicir, que en 92 municipios da Galiza poderían adoptarse medidas para regular o prezo do arrendamento. De feito, esta segunda feira o portal inmobiliario Fotocasa divulgou que o barrio Centro-Areal de Vigo é o máis caro da Galiza para alugar, cun prezo de 10,9 euros/ m2, seguido pola zona do Ensanche e do Sar en Compostela (10,37 euros/m2), que rexistra un aumento de 15,5%. A importancia da vivenda social O parque de vivenda pública e social é, a teor dos estudos e opinións de persoas expertas, un dos factores que axudan a moderar o prezo do aluguer. Neste sentido, a Galiza e o Estado español forman parte do club dos países da UE que menor porcentaxe deste tipo de vivendas posúe. Concretamente, o Estado español está no posto número 18, con 2,5% de vivenda social con respecto ao total das construcións. Segundo os datos publicados en 2023 polo Observatorio da Vivenda, dependente do Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana, o Estado con maior porcentaxe de vivenda social é Países Baixos, cun 30%, seguido de Austria, cun 24% e Dinamarca, cun 21%. No outro extremo da táboa atópanse Romanía, con 1,5%; Estonia, 1,7%; Croacia, cun 1,8%; ou Portugal, cun 2%. Na Galiza, a porcentaxe de vivenda protexida non chega a 5%. O prezo medio dun aluguer supera xa os 550 euros nas cidades galegas mentres a oferta de pisos para alugar está en mínimos históricos. Segundo a Federación de Empresas Inmobiliarias, en 2023 apenas había dispoñíbeis 3.000 vivendas en toda a Galiza para arrendamento. A 1 de marzo, no rexistro de demandantes de vivenda protexida da Xunta había anotadas 10.208 persoas en espera por unha vivenda de aluguer, das cales 2.888 tamén o estaban con opción a compra. Cales son as claves do novo índice de prezos de referencia para limitar os prezos do aluguer en zonas tensionadas? No último ano con datos dispoñíbeis, 2022, principiou na Galiza a construción de 260 vivendas protexidas. Segundo os últimos datos do Instituto Galego de Estatística referentes ao número de vivendas protexidas rematadas, 2021, un total de 155, tan só 5,26% dos novos fogares de nova construción, tiveron a cualificación de protexidos. Unha taxa que difire coa do conxunto do Estado español, onde a porcentaxe de vivenda protexida construída sobre o total é de 10,59%, o que supón máis do dobre que na Galiza. Nos últimos cinco anos, entre 2017 e 2021, as vivendas totais desta tipoloxía rematadas na Galiza foron 492, reducíndose a taxa sobre o total de fogares construídos a 4,13%. No mesmo período, en comparación, esta taxa multiplicouse por tres a nivel estatal, onde foi de 12,62%. O orzamento do Instituto Galego de Vivenda e Solo para este ano 2024 elévase a 177,8 millóns, case 27% máis que os orzamentos de 2023. Mais supón 23 millóns menos dos que se destinaban en 2009 (201 millóns). Axudas da Xunta que non cumpren a súa función A Xunta da Galiza abriu a mediados de xaneiro o prazo para presentar as solicitudes para as axudas para o pago do aluguer. A convocatoria, dotada de 20 millóns de euros para 2024 e 2025, estabelece que as axudas poden alcanzar o 60% do importe do aluguer no caso de que as persoas beneficiarias pertenzan a uns determinados colectivos, como menores de 36 anos, familias numerosas e monoparentais e emigrantes retornados a Galiza recentemente. Compostela, á espera de informes para declarar zonas de aluguer tensionado No resto dos casos a axuda será de 50, 40 ou 30% do custo do arrendamento en función dos ingresos das persoas beneficiarias. Con todo, nas sete cidades non se poderán solicitar axudas para vivendas que superen os 600 euros de renda mensual, nas vilas e concellos urbanos esta contía cae a 550 euros e no resto da Galiza a 425 euros. Os límites fixados polo Goberno galego deixan sen eficacia estas axudas naqueles concellos cos prezos da vivenda máis elevados. Así, por exemplo, o Instituto Galego da Vivenda e Solo situaba o prezo medio do aluguer en Vigo en decembro de 2023 en 611 euros e na Coruña en 618 euros. Nun caso e noutro, a cantidade está por riba do límite fixado pola Administración para acollerse á axuda, co cal, os potenciais beneficiarios non poden acceder a elas.