Galicia ante un mundo (económico) cada vez menos global

Tras a crise financeira de 2008 os Estados Unidos abandonaron a súa aposta polo libre comercio internacional, aprobando crecentes aranceis, sancionando o comercio dos seus aliados con potencias competidoras e bloqueando o funcionamento de organismos internacionais como a Organización Mundial do Comercio. En consecuencia, as relacións económicas internacionais danse cada vez máis entre bloques de países. O crecemento no volume do comercio internacional fica estancado a nivel global. As administracións demócratas (Barack Obama, Joe Biden) impuxeron esta política envolta, ás veces, de certos argumentos diplomáticos. Pero agora semella que a nova administración republicana busca pisar o acelerador. Donald Trump ordenou ás axencias federais a revisión de toda a súa política comercial, o cal podería incluír maiores aranceis a mercadorías europeas ou chinesas. Ante a imposibilidade de exercer un liderado en solitario, os Estados Unidos están a construír un mundo rexionalizado, onde as relacións comerciais co seu bloque de aliados deben estar unicamente ao servizo dos intereses norteamericanos. Guerra comercial Neste sentido, Alfonso Rueda vén de declararse preocupado pola posible imposición de maiores aranceis a produtos galegos. O seu desacougo está xustificado. Polo seu tamaño e características rexionais, Galicia é unha economía cada vez máis aberta. No ano 2022 a suma de exportacións e importacións equivaleu a 112% do noso PIB, no ano 1995 equivalía tan só a 77%. As exportacións e importacións galegas medraron a taxas medias anuais de 6,25% e 4,80%, respectivamente, entre 1995 e 2022. Este crecemento sitúa o noso comercio internacional por diante das taxas de variación media anuais do consumo dos fogares e do investimento, que para este mesmo período foron de 3,46% e 2,78%. A imposición de aranceis podería, xa que logo, reducir a demanda dos nosos produtos e así socavar un dos piares do noso crecemento económico nos tempos recentes. Galicia é moito máis dependente das súas importacións desde China do que das exportacións aos Estados Unidos Porén, centrar a mirada unicamente no lado da demanda podería levarnos a obviar outros potenciais problemas aos que a economía galega deberá facer fronte en caso de se intensificar a guerra comercial entre as principais potencias do mundo. Por exemplo, en termos directos, Galicia é moito máis dependente das importacións desde China do que das exportacións aos Estados Unidos. China é xa o país do que máis importamos. No ano 2008 era o sexto, no 2000 o duodécimo. Un 5,51% do volume físico das nosas importacións veñen deste país, os EUA supoñen 3% do total. En cambio, EUA é tan só o undécimo destino cara onde se dirixen as nosas exportacións internacionais. EUA supón, en termos de volume físico 2,59% das exportacións galegas. Esta proporción apenas variou durante as últimas décadas –no ano 2000 a proporción das nosas exportacións dirixida aos EUA foi de 2,49%–. Maior independencia Por tanto, a rexionalización das relacións económicas comerciais podería afectar á nosa economía polo lado da oferta, isto é, afectando as cadeas de subministración das empresas situadas no noso territorio. Por exemplo, se Trump persevera na intención estadounidense de illar China nas relacións económicas, as empresas galegas poderían enfrontar dificultades á hora de mercar compoñentes, materias primas etc, necesarias para levar a cabo os seus procesos produtivos. No curto prazo, as restricións impostas no comercio internacional por mor da pandemia probaron de abondo a importancia estratéxica das cadeas de subministracións así como a fraxilidade e importancia dalgúns dos seus elos. Restricións a longo prazo poden chegar a ter efectos moito máis severos. Por tanto, para enfrontar un potencial escenario de guerra comercial non é suficiente con lograr que os EUA non impoñan aranceis aos produtos galegos, contemporizando ou mesmo louvando as intencións políticas de Trump. Tampouco chega con promover a industria "en xeral", como está a argumentarse para o caso de Altri. As políticas que realicemos deben considerar tamén cales son as producións nas que somos máis dependentes do exterior. Na medida en que sexamos quen de ir eliminando estes espazos en branco na nosa estrutura produtiva, gañaremos graos de liberdade como sociedade. Este e non outro debera ser o obxectivo, por certo, de calquera política económica racional.