Unha gaivota en Madrid

Foi Aitor Esteban pedir un préstamo do Guernica ao museo Reina Sofía e ter como resultado unha alporizada presidenta madrileña cualificando a solicitude de "catetada", sendo respondida polo vasco cunha máis que atinada e elegante cualificación dela como a representante dun "nacionalismo de botijo". O adxectivo da madrileña, sen dúbida, non o aplicaría ao feito contraditorio de que a Dama de Elx se atope no Museo Arqueolóxico Nacional de Madrid. E de seguro que, de poder decidilo, tampouco sería partidaria de que o British Museum devolvese os espoliados frisos do Partenón de Atenas ou as momias a Exipto. E tamén, de certo, se oporía a que A derradeira leición do Mestre saíse do Centro Galicia de Bos Aires para volver á terra. Todo ocorre nese Madrid no que Otero Pedraio no Congreso dos Deputados, como ben lembraba Francisco Rodríguez en Nos Diario hai uns días, falaba dunha aspiración de liberdade e autonomía para o noso país, "soterrada pola violencia do centralismo que xamais a deixou manifestarse plenamente". Nun Madrid do que alguén hoxe caído en desgraza dixo que era núcleo irradiador, cando era succionador. Na súa obra A metamorfose, Franz Kafka relata a transformación de Gregor Samsa nun becho, feito tratado cunha normalidade estarrecedora que subliña o ilóxico da vida. Foi escrita en 1915. Mais, nin ao máis insigne dos checos se lle ocorrería situar nunha capital que ten a costa máis próxima a uns 400 quilómetros da sede do principal estaleiro do seu país, Navantia, na rúa Velázquez, 132, en Madrid, na que conta cuns 300 empregados. E, até deixando fóra as dependencias da Armada, outras once dependencias administrativas directamente relacionadas co mar están ás beiras do Manzanares, ocupando uns 2.000 funcionarios. Nin nos gobernos da UDC, PSOE e PP, nin no que se autonomeou como o más progresista da historia foron quen de corrixir esa absurda centralidade e desprazalos aos 1.500 quilómetros galegos de costa ou até aos 7.900 do conxunto do Estado. Once dependencias administrativas directamente relacionadas co mar están ás beiras do Manzanares, ocupando uns 2.000 funcionarios As once organizacións que concentran a maior parte do seu persoal de xestión e servizos centrais en Madrid, sendo de carácter eminentemente marítimo, son Portos do Estado, con entre 150 a 180 empregados, que é o ente coordinador de todo o sistema portuario estatal. No Instituto Español de Oceanografía, dedicado á investigación en ciencias mariñas, traballan lonxe das costas ao redor de 120 a 150 persoas. O Instituto Social da Mariña (ISM) conta cuns 200 empregados responsábeis da xestión da seguridade social do sector. Xestión e seguridade a distancia No apartado de organismos de xestión e seguridade atopámonos coa Dirección Xeral da Mariña Mercante, que ten de 130 a 160 empregados, o núcleo central administrativo da frota civil do Estado, malia que nin ten capitanía, a diferenza de Burela, A Coruña, Ferrol, Vigo e Vilagarcía de Arousa, nin matricula nin un só buque. A Secretaría Xeral de Pesca conta cunhas 180 ou 220 persoas traballadoras, xestionando toda a política pesqueira estatal e internacional desde unha provincia que non ten barcos de pesca. Na Dirección Xeral de Costas e Medio Mariño traballan de 100 a 120 empregados. E, xa a xeito valleinclanesco, Salvamento Marítimo (Sasemar) ten na súa sede de Madrid os seus servizos centrais e o Centro Nacional de Coordinación, nos que traballan perto de 100 empregados. Outros catro centros relacionados con institucións militares e de investigación tamén fican no centro peninsular. O Centro de Estudos de Portos e Costas (Cedex) conta de 60 a 80 persoas entre enxeñeiros, técnicos de laboratorio e administración. No servizo "marítimo" da Garda Civil atópanse duns 40 a 50 mandos e técnicos de coordinación. Tamén está até o Museo Naval, cuns 40 a 50 empregados entre conservadores, guías, seguridade e persoal da Armada alí destinado. Por último, a Comisión Permanente de Investigación de Accidentes e Incidentes Marítimos (Ciaim), un organismo moi técnico e reducido, ten entre 10 e 15 especialistas que teñen que moverse a centos de quilómetros cada vez que comezan unha investigación. En setembro de 2021, Pedro Sánchez, nun acto en Santander, preguntábase a respecto da descentralización das institucións públicas, por que non podían estar noutras partes do Estado unha parte dos 150.000 que se atopan en Madrid. A presidenta da comunidade de Madrid, Isabel Díaz Ayuso, axiña respondeu dicindo que esa proposta era "un ataque frontal e directo contra Madrid". O primeiro non moveu ningún marco, como tampouco agora o seu progresista ministro de Cultura, Urtasun, rexeitando "de forma rotunda" o traslado provisional do Guernica. Será por todo iso que Caco Senante estrañábase dunha gaivota en Madrid.