Exclusión dixital e maltrato administrativo

O acceso aos dereitos e aos servizos estase a ver gravemente afectado pola esixencia de tramitacións obrigatorias por medios dixitais, obviando a imposibilidade dunha gran parte da sociedade de acceder a estes medios. No ano 2019, segundo datos do INE, un 29,5% dos fogares galegos non dispoñían de acceso a internet, e entre as causas principais estaría a mala cobertura, a falta de coñecementos de gran parte da poboación ou o elevado custo dos equipos informáticos para moitas familias. Algúns datos son realmente significativos, como o feito de que a fenda dixital está a expulsar o 90% dos maiores dos servizos da banca "online" e preto de 370.000 fogares non territorio galego non dispoñen de ordenador. A Lei 39/2015, de 1 de outubro, de Procedemento Administrativo Común das Administracións Públicas introduciu como novidade a obriga de determinados suxeitos, fundamentalmente entidades xurídicas, de relacionarse electronicamente coas Administracións Públicas na realización de calquera trámite dun procedemento administrativo. No ámbito tributario obrigouse ao colectivo de persoas autónomas por exemplo a presentar por medios electrónicos determinadas autoliquidacións e declaracións, e a recibir notificacións e comunicacións electrónicas nalgunhas circunstancias. Segundo o Estatuto do traballo autónomo, as persoas autónomas son definidas con carácter xeral como persoas físicas e, polo tanto, non estarían obrigadas pola Lei de Procedemento Administrativo, o que non impide que de xeito abusivo se lles estea a esixir as tramitacións electrónicas en gran parte das xestións. Arredor de 7.000 poboacións en Galicia non cumpren co obxectivo marcado pola Axenda Dixital Europea, segundo a cal no 2020 deberiamos poder conectarnos como mínimo a unha velocidade de 30 megabits, e isto aféctanos a case 120.000 persoas que vivimos e traballamos no mundo rural. A nivel estatal a idade media das persoas titulares de explotacións agrarias, segundo os datos do Censo Agrario 2020, é de 61,4 anos e en Galicia, de 63,6 anos, polo que o impacto da esixencia obrigatoria das xestións telemáticas esta a ser moi importante no agro e no futuro, con todas as novas esixencias previstas pola administración estatal e autonómica, vai ser dramático. Caderno dixital O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación aprobou o denominado Sistema de Información de Explotacións Agrarias (SIEX), que consiste nun conxunto de bases de datos e rexistros administrativos interconectados coa información das explotacións agrarias. O Real Decreto 1054/2022, do 27 de decembro establece, ademais, e regula o Caderno Dixital de Explotación Agrícola, que se irá implantando progresivamente e que se lles esixirá de xeito obrigatorio ás persoas agricultoras e gandeiras, con algunhas excepcións, o 1 de setembro de 2025. A maioría da información que haberá que anotar dixitalmente neses cadernos hoxe xa está en poder da administración nas distintas xestións que fan as persoas agricultoras, como tramitación das axudas da PAC con todas as parcelas detalladas, libro de medicamentos, de fitosanitarios, caderno en papel de explotación, facturas de compra e de venda... Aínda así, será obrigatorio que no caderno dixital de explotación se rexistren os datos xerais de cultivo de cada parcela agrícola, con datas como a sementeira ou a data da colleita, os datos de produción a nivel de cada parcela agrícola, os tratamentos fitosanitarios, a fertilización, o rego, a colleita comercializada ou as analíticas que se tiveran feito. Con eufemismos introdúcese máis burocracia para as persoas agricultoras O Sistema de Información de Explotacións Agrarias (SIEX) integrará tamén unha serie de fontes de información, entre as que está o rexistro electrónico de transaccións e operacións con fitosanitarios, o rexistro oficial de produtores e operadores de medios de defensa sanitaria e os rexistros oficiais de maquinaria agrícola das comunidades autónomas. En todo este proceso a administración estivo traballando man a man con determinadas empresas privadas de tecnoloxía, empresas Agro-Tech, e pódese ver o grande interese da propia administración en facilitar a entrada dos cadernos dixitais comerciais e os paquetes tecnolóxicos privados. Estamos, sen ningunha dúbida, ante un paso máis que vai na dirección de favorecer a privatización das xestións administrativas e tamén a eliminación dos propios servizos de atención públicos. Con eufemismos, como facilitar a sostibilidade económica e ambiental ou favorecer a agricultura de precisión, introdúcese máis burocracia, custos e dificultades para as persoas agricultoras.