A Eurorrexión e o diamante galego

Hai aproximadamente un ano, desde a AGAL puxéronse en contacto comigo. A razón deste contacto viña motivada pola necesidade de asesoramento nun proxecto que se estaba a levar a cabo coa colaboración da Deputación da Coruña titulado "Menos mal que nos queda Portugal" (como o terceiro disco dos Siniestro Total, publicado alá por 1984), cuxo obxectivo principal consistía na detección de vantaxes do emprego da lingua galega para as relacións económicas e laborais internacionais. Como parte dese proxecto, xurdiu a idea de elaborar un documental enfocado na economía da Eurorrexión. Supoño que pensaron en min para orientar este documental pola miña actividade académica e no terceiro sector, promovendo a acción exterior galega, e polo coñecemento das institucións e axentes económicos e políticos da Eurorrexión. Así é que foi nacendo o documental titulado O diamante galego –gravado por Nós Televisión–, e que hoxe está dispoñible en Youtube, onde xa acumula case 10.000 visitas en apenas un mes. Neste sentido, só cabe agradecer a boa acollida. Economía e lingua O gran logro acadado co documental O diamante galego, desde o meu punto de vista, é que se consegue proxectar e valorizar o emprego da lingua nas relacións económicas internacionais. Ademais, na súa elaboración conseguiuse que se involucrasen axentes de ambas as beiras da raia de todos os espectros políticos, institucionais e económicos, dotándoo dunha visión poliédrica. Así o demostra a participación de políticos e políticas coma Teresa Táboas, ex conselleira de Vivenda; António Cunha, presidente da Comissão de Coordenação da Região do Norte; Pedro Puy, impulsor da Lei Paz Andrade; Xesús Gamallo, director xeral de Relacións Exteriores e coa UE; Xan Vázquez, secretario do Eixo Atlántico; alcaldesas coma Sandra González (Tomiño) ou Rui Teixeira (Cerveira); analistas como Antón Baamonde; axentes do terceiro sector e ex empresarios como Enrique Sáez, presidente da fundación Juana de Vega e ex directivo do Banco Pastor, ou empresarios como José Ramón Pichel, de Imaxin-Software, ou Jorge Cebreiros, presidente da Confederación de Empresarios de Pontevedra. Norte de Portugal e Eurorrexión poderían constituír unha ponte para acceder a un mercado potencial de case 300 millóns de consumidores galegofalantes Ademais do emprego da lingua nas relacións internacionais como factor de eliminación de barreiras culturais e sociopsicolóxicas, a segunda grande idea que se transmite a través do documental é que a vertebración da Eurorrexión precisa avances, non só no eido institucional, mais tamén no plano das infraestruturas. E é que a Eurorrexión e o Norte de Portugal poderían constituír unha ponte para acceder a un mercado potencial de case 300 millóns de consumidores galegofalantes. A pesar disto, persisten medos que afloran cando este debate da Eurorrexión se suscita. O principal, o medo a sucumbir á forza centrípeta que exerce o polo industrial do Porto. Motor industrial A día de hoxe, a Região do Norte de Portugal conta con aproximadamente 4,3 millóns de habitantes, dos que arredor de 1,8 millóns viven na área metropolitana do Porto. A nivel demográfico, esta rexión supón 20% do territorio nacional, representa 42% da poboación portuguesa e 42% da súa man de obra, o que converte a rexión norteña no motor industrial de Portugal. Tanto que un 36% do PIB do país é producido nesta rexión. A economía desta rexión mestura industria e servizos e conta cun relevante dinamismo exportador sobre o que asentou o crecemento da propia rexión e do país (este crecemento representou case 40% do total portugués e 45% das exportacións portuguesas de bens proceden do noroeste luso). Ademais, capta crecentes entradas de investimento estranxeiro directo (IED), contando con centros tecnolóxicos e de innovación (Critical Techworks), empresas conxuntas internacionais (Critical Software, TI e BMW) e sendo sede de máis de 2.000 empresas mundiais (Vestas, BNP Paribas, Maersk, FedEx, etc.). Neste punto é no que xorde a terceira idea defendida en O diamante galego. Fronte ás forzas centrípetas dos grandes polos económicos (Madrid, Porto…) a economía galega pode promover o seu propio modelo, baseado en urbes de menor tamaño pero cunha especialización produtiva propia, a semellanza de países como Países Baixos. Mais ese modelo require dunha maior interconexión entre os axentes destas cidades, o que require unha estruturación que se vexa acompañada no plano das infraestruturas, de espazos para innovar e cooperar, e de maior dinamismo intra e intersectorial entre centros de produción e polígonos industriais. Non perdan o documental, vale a pena velo.