O Estado español aumentará 73% o gasto militar até 2026 para sumar 75.798 millóns

O Goberno español vén de remitir á Comisión Europea e ao EcoFin, órgano que agrupa todos os ministros e ministras de Economía dos Estados da Unión Europea, o Programa de estabilidade do Reino de España 2023-2026. O documento recolle as principais liñas económicas do Executivo estatal para os vindeiros tres anos, debendo ser validado polas autoridades comunitarias. A súa principal novidade é o recorte no investimento social e o incremento do gasto en Defensa en máis de 73%. As exixencias da OTAN e da Comisión Europea As exixencias da OTAN e da Comisión Europea de aumentar o gasto militar son asumidas polo Goberno español. Neste sentido, na proposta enviada a Bruxelas, apóstase por ampliar a dotación das partidas de Defensa en todos os exercicios en tres décimas do produto interior bruto (PIB), pasando do 1% de 2021 ao 1,3% de 2026. Porén, estas contías só recollen a cantidade rexistrada no orzamento específico do Ministerio de Defensa, excluíndo toda aquela parte do gasto militar incorporado nas contas doutros departamentos do Goberno, como Interior, Transportes, Asuntos Exteriores ou Facenda, a través da SEPI. O Programa de estabilidade do Reino de España, 2023-2026 sinala que o investimento real do Ministerio de Defensa medrará en 8.978 millóns de euros. Nesta cifra non está incorporado o gasto corrente do departamento gobernamental, que inclúe o gasto de persoal, a partida máis elevada do Ministerio, de onde saen os salarios de todos os membros do Exército. Así, só na compra de material militar pasarase dun investimento de 12.068 millóns en 2021 a 20.866 millóns en 2026, superando 1,3% do PIB a partir de 2025. O Ministerio de Defensa dedicará a mercar armamento 75.798 millóns de euros entre 2023 e 2026. Así, na anualidade 2023 o diñeiro destinado será de 16.897 millóns de euros, en 2024 de 17.894 millóns de euros, en 2025 de 20.141 millóns de euros e en 2026 de 20.866 millóns de euros. Neste sentido, a alza do gasto militar dálle continuidade á tendencia dos últimos exercicios, incrementándose en 7,3% entre 2021 e 2022. Precisamente, en relación a ese ano, o informe anual elaborado polo Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) coloca o Estado español no sexto lugar do gasto militar no mundo. A contía destinada a gasto militar nese período é maior en 6.898 millóns de euros ao produto interior bruto (PIB) galego de 2022, cifrado en 68.800 millóns de euros. Asemade, supera os orzamentos da Xunta da Galiza para 2023 en 59.778 millóns de euros, do que depende todo investimento en materia educativa, sanitaria e social. Na mesma liña, o diñeiro dedicado a gasto militar está por riba de todo o aforro xerado polos galegos e polas galegas na pasada anualidade, até o punto de duplicalo.ç Recorte en investimento social A suba do gasto militar vaise producir nun contexto de recortes do investimento social co obxectivo de cumprir cos criterios de débeda e déficit fixados no Pacto de estabilidade e crecemento (PEC). Precisamente, a Comisión Europea vén de determinar o cumprimento das regras do mesmo para o ano 2024, o que obriga a reducir a débeda pública en 38,1% e o déficit en 1,81%. Nesta liña, o Programa de estabilidade do Reino de España 2023-2026 determina toda unha serie de axustes a aplicar nas diversas anualidades de vixencia do programa, nun contexto de estancamento do crecemento, até o punto de prever o Executivo español un incremento do PIB por debaixo de 2% para 2025 e 2026. A redución do gasto público vai recaer sobre os orzamentos das comunidades autónomas e da Seguridade Social. A este respecto, nas previsións do Executivo o déficit da Administración do Estado fica nas súas magnitudes actuais e o dos Concellos só cae en dúas décimas. Pola contra, os Gobernos autonómicos deberán reducir o déficit en 11,7%, a razón de 3,9% en 2203, 3% en 2024, 2,7% en 2025 e 2,5% en 2026, unha decisión que se adopta cando aínda non se procedeu á aprobación do novo sistema de financiamento, malia levar o vixente prorrogado desde 2014. A decisión de cargar os recortes sobre as comunidades autónomas ten inconvenientes. Destas depende a totalidade do investimento social e de forma moi concreta o investimento en sanidade, educación e servizos sociais, representando estas partidas a parte máis importante dos seus orzamentos. Sen ir máis lonxe, o gasto sanitario suma arredor de 40% do total das Contas Públicas galegas de 2023 e o gasto educativo perto de 20,5%. Nesta liña, semella evidente que a rebaixa orzamentaria vai recaer como na Gran Recesión de 2008 naquelas partidas de gasto que determinan o benestar social. As propostas recollidas no Programa de estabilidade do Reino de España 2023-2026 están na dirección das recomendacións e orientacións fixadas pola Comisión Europea pero, tamén, da propia natureza do proxecto da UE. Neste sentido, unha boa parte dos economistas críticos, entre eles o grego Costas Lapavitsas, adiantaron xa no ano 2020 o retorno a este escenario, sinalando que “a interrupción do Pacto de estabilidade é conxuntural” porque “a crise económica, afondada pola pandemia, xerou un contexto moi grave de socialización de perdas, de custos laborais e de débedas privadas que foron a parar ás costas do erario público”. A AIReF prevé recortes de 50.000 millóns de euros no Estado até 2026 A Autoridade Independente de Responsabilidade Fiscal (AIReF), organismo encargado da fiscalización das contas públicas no Estado español, vén de sinalar que o Goberno estatal deberá acometer recortes por un importe de 50.000 millóns de euros até 2026 para cumprir coas condicións determinadas polo Pacto de estabilidade e crecemento (PEC). Nesta liña, prevé “recortes adicionais” aos recollidos no Programa de estabilidade do Reino de España remitidos polo Executivo de Pedro Sánchez á Comisión Europea. O retorno ás condicións do PEC suspendidas desde 2020 era algo que economistas críticos daban por feito. A este respecto, o economista madrileño e doutor en Socioloxía Daniel Albarracín apuntaba a finais dese ano que “a interrupción do Pacto de estabilidade é conxuntural. A crise económica, afondada pola pandemia, xerou un contexto moi grave de socialización de perdas, custos laborais e débedas privadas que foron parar ás costas do erario público”. Albarracín asegura que “unha vez pase a crise sanitaria e acabe o período excepcional, o Pacto de estabilidade e de crecemento volverá ser de aplicación, retornando a Troika ou unha política equivalente”. Neste sentido, o EcoFin propón “avanzar nunha gobernanza global, para a xeración dun espazo fiscal que permita abordar no futuro perturbacións como as ocorridas nos últimos anos, precisándose o deseño dun plan a medio prazo que guíe as contas públicas cara a unha situación de equilibrio”. Precisamente, a próxima reunión do EcoFin vai servir para validar os programas de estabilidade presentados polos Estados.