Cara a soberanía alimentaria: 'Eo Alimenta', proxecto pioneiro de agricultura ecolóxica e sostíbel

No ano 2019, a través da rede ReVolta de agroecoloxía –formada por oito grupos de investigación das universidades galegas–, comezou a artellarse a iniciativa 'Eo Alimenta', un proxecto para avanzar na soberanía alimentaria. Polo medio chegou a pandemia da Covid-19, pero a pregunta seguía sobre a mesa: “Como queremos alimentarnos?”. A colaboración da Universidade de Santiago para facer unha diagnose do territorio permitiu en 2022 artellar unha Estratexia Alimentaria da Biorrexión do río Eo 2022-2026. Pasados dous anos deste proxecto, a coordinadora e dinamizadora de Eo Alimenta, Eva Quiroga, explica a Nós Diario que "as cousas van máis despacio do que nos gustaría, pero cada vez máis produtoras agroecolóxicas se incorporan ás distintas iniciativas que hai en marcha". A primeira delas pretende abastecer os comedores públicos con produtos de calidade e de proximidade. A apropiación do concepto de soberanía alimentaria En Eo Alimenta participan os concellos galegos mariñaos de Trabada, Barreiros, Ribadeo e A Pontenova, e xa teñen peticións de novas incorporacións coma Ribeira de Piquín (Meira) ou os concellos asturianos de Tapia, Castropol, Santiso de Abres, Taramundi e A Veiga. O obxectivo común é promover os produtos agroecolóxicos e de proximidade. Comezou financiando as iniciativas do proxecto a Fundación Daniel y Nina Carasso, e agora é a área de Medio Rural da Deputación de Lugo a que está a apoiala e dinamizala na actualidade. Asociación de produtoras Eva Quiroga asegura que o número de produtoras asociadas "vai en aumento". O seu “pensamento quilómetro cero” para o abastecemento de hortalizas en ecolóxico abrangue hortas en todos os concellos integrados e chega até Riotorto (Meira). O seu foco está posto principalmente nos comedores escolares, onde traballan na Galiza e en Asturias para fornecer as cociñas de menús deseñados a base de produtos ecolóxicos, de proximidade e de tempada. O proxecto piloto está a desenvolverse nos centros escolares da Pontenova e Tapia. Desde a área de Medio Rural da Deputación, o deputado Daniel García Fernández destaca que o proxecto “vai crecendo”, acorde a unha estratexia "ambiciosa e estruturada" e co piar da produción de hortalizas e froitas da contorna do río Eo. Dentro do programa creouse o Consello Alimentario Eo Alimenta, o primeiro das súas características de carácter interautonómico onde se comparten “as experiencias de ambos os dous lados da fronteira; unha auténtica aprendizaxe de medidas para o desenvolvemento do rural”, subliña Daniel García. Soberanía alimentaria? Retos e oportunidades da transición agroecolóxica na Galiza Un novo mercado Esta iniciativa baseada na agricultura ecolóxica está a fomentar un novo mercado para os produtos da horta de proximidade da comarca da Mariña, e ten como un dos seus principais obxectivos acadar a chamada “compra pública agroalimentaria”, de forma que este modo de escoller os produtos de calidade, sostíbeis e de quilómetro cero "prime" nos pregos de contratación das compras de alimentos das administracións públicas. Loitan con este modelo por se introduciren nas cociñas dos centros públicos e así contribuír mudar os modelos dos menús. “O estabelecido son 2,50 euros por neno ou nena ao día”, sinala Daniel García, que defende a necesidade de introducir nestes menús produtos de calidade e de proximidade. Marcelino Fernández Mallo: "O feito na Galiza co eucalipto foi un disparate sen cualificativos" Un Foro para repensar a nosa forma de alimentarnos A loita pola soberanía alimentaria no Eo xa está en marcha. "Non estamos fechados só aos municipios que están xa, temos un pensamento 'quilómetro cero' e vivimos unha renovación constante con novas incorporacións para cubrir a demanda potencial”, explica Eva Quiroga. Dar pulo ao rural e aos produtores e produtoras agroalimentarias, abrir un mercado de produtos de proximidade e mellorar a calidade da alimentación na procura da soberanía alimentaria serán algúns dos temas que compartirán hoxe e mañá no VII Foro Labrego de Agroecoloxía en Antas de Ulla (A Ulloa). Neste foro compartirán as súas experiencias en agroecoloxía e soberanía alimentaria os coordinadores de proxectos emprendidos na Ulloa, o Eo e Orduña (Euskadi) coa intención de desenvolver as comarcas a través da produción sostíbel.