Desmantelamento do CIAM e retroceso de 30 anos

Rematamos o mes de maio coa nova de que o estado español foi o único país da Unión Europea no que baixou o prezo do leite no 2025, situándose no grupo de cola de estados con respecto ao prezo. Considerando, por exemplo, os prezos pagados no mes de xaneiro en Europa (0,544 euros por litro), no Estado español (0,49 euros por litro) e en Galicia (0,473 euros por litro); as granxas galegas estarían cobrando 210 millóns de euros menos ao ano do que cobrarían co prezo medio europeo. E que ten que ver o prezo do leite, da carne, da uva... cos centros de investigación agraria? Na actualidade as industrias pagan o prezo que consideran unilateralmente sen atender a ningunha referencia obxectiva da evolución de custos de produción das propias granxas. A Lei da Cadea recolle a prohibición de pagar por debaixo de custos de produción pero esta afirmación convértese en papel mollado porque non hai ningún estudo solvente que determine cales serían eses custos de produción nos distintos sectores, así como un procedemento para ir actualizándoos. No Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo (CIAM) paradoxalmente xa nos anos 90 había investigadores como Fernando Barbeito Nistal ou Claudio López Garrido que traballaban sobre os custos de produción do leite de vacún en Galicia e en Europa, para o que se recollían mensualmente os ingresos, gastos e facturas de centos de granxas galegas. Persoal do CIAM está a denunciar o desmantelamento progresivo da Consellaría de Medio Rural deste centro referente en investigación agraria Os sectores agrarios e gandeiros deben enfrontarse na actualidade a importantes retos como a rendibilidade, pero tamén a cuestións como a sostibilidade ambiental ou enerxética, a novas esixencias como as relacionadas coa pegada de carbono, con cambios na normativa, coa aparición de novas enfermidades, como a hemorráxica epizoótica, con máis de 5.370 animais afectados en Galicia, a flavescencia dourada na vide, os graves ataques de antracnose na faba e un longo etcétera; ou a situacións que ameazan a produción relacionadas co cambio climático, por poñer só algúns casos nos que resulta fundamental a investigación pública e a transferencia de coñecemento ás granxas. Nepotismo e regresión Persoas investigadoras e tecnólogas do CIAM están a denunciar precisamente estes días o desmantelamento progresivo que está realizando a Consellería do Medio Rural deste centro referente en investigación agraria non só en Galicia senón en Europa. 21 das 23 persoas investigadoras enviáronlle unha carta á conselleira María José Gómez para denunciar a carencia de medios, así como a falta de transparencia na asignación de fondos ou na aprobación de proxectos moi custosos, sen que se xustifique a súa necesidade e sen consultalo co persoal investigador. Nunha entrevista con representantes do persoal do centro coñecemos de primeira man as queixas ante a falta de resposta da Consellería fronte ás denuncias de nepotismo por parte da dirección do CIAM na adxudicación de prazas, de trato denigrante ao persoal, a elaboración de informes falsos sobre algunha traballadora ou a desviación na distribución de recursos, como o emprego dunha gran parte do orzamento para a compra de mobiliario para o uso exclusivo da cónxuxe do director, a quen tamén se lle adxudicou a praza da Xefatura de Departamento de Coordinación e Desenvolvemento Tecnolóxico, sen ter en conta que a carreira investigadora e o número de publicacións da outra candidata que se presentaba era moi superior. O persoal está a denunciar a degradación das infraestruturas do centro, o que afecta tamén ás estacións experimentais do Marco da Curra, da Pobra do Brollón e de Salceda de Caselas, así como problemas que inclúen laboratorios en mal estado, maquinaria deficiente e falta de persoal, desvalorizando a eficiencia investigadora e incrementando a dificultade para dar resposta ás necesidades dos sectores agrarios e gandeiros galegos. Co motivo dalgunhas investigacións pioneiras ou congresos con expertos de todo o mundo nos que participaban persoas investigadoras de Mabegondo, anteriores titulares da Consellería do Medio Rural teñen sinalado que "o excelente labor dos nosos investigadores e investigadoras nos levou a estar na vangarda e en multitude de foros internacionais". Agardamos que isto non fique no esquecemento así como a necesidade da investigación pública e da transferencia do coñecemento para o futuro do noso agro.