A crise bate nas familias galegas: 540.000 dificilmente chegan a fin de mes

Chegar a fin de mes con "dificultade" ou "moita dificultade" nas familias da Galiza é a norma, non a excepción. Os datos publicados onte polo Instituto Galego de Estatística (IGE) correspondentes á Enquisa conxuntural a fogares do terceiro trimestre de 2023 dan boa conta de como, en apenas 12 meses, cambiou a situación. Agora hai 540.000 familias para as que rematar o mes é unha batalla case que diaria na que cada euro conta. Son 53,7% do millón de fogares galegos. A maioría. Sete puntos máis que aqueles que din que rematan o mes con "facilidade" ou "moita facilidade". Dese millón de familias, 8% —ao redor de 80.000— afirman que chegan a fin de mes "con moita dificultade", 30.000 máis que hai 12 meses; e 46% chegan "con dificultade", 460.000. Cambiaron as tornas. No terceiro trimestre de 2022 os fogares que aseguraban que acabar o mes non lles supuña dificultade eran máis de medio millón, cifra que agora caeu a pouco máis de 460.000. Entre aquel trimestre e este aumentou en 10% o número de fogares que dificilmente acaban o mes. A inflación repunta por terceiro mes consecutivo e escala até 3,5% pola suba da electricidade e os carburantes Medidas económicas A situación leva a que case 29% das familias, segundo a enquisa do IGE, recoñezan que nestes tres meses non se permitiron ningún extra. É dicir, gastos en extras de alimentación, roupa ou calzado, saír a cear, ir ao cine ou a outro espectáculo. Ademais, 26,5% dos fogares cambiou os seus hábitos de compra mercando marcas brancas e produtos en oferta. Esta foi a medida económica máis habitual empregada polos fogares para reducir os gastos. Ao que se engade que 20% das familias diminuíu outros gastos comúns, como roupa e calzado, transporte, gas, electricidade, etc (excepto alimentación). Unha realidade marcada por datos como os da Enquisa de condicións de vida do Instituto Nacional de Estatística (INE) e que cifra en 5,4% os fogares da Galiza que non poden permitirse comer carne, polo ou peixe mínimo dúas veces á semana. En 2021 esa porcentaxe na Galiza era de 2,4%, a metade do que agora. A cidadanía galega perdeu 5,3% de poder adquisitivo en 2022 por causa do IPC Na actualidade, case unha de cada tres familias galegas (30,5%) carece de capacidade para afrontar un gasto imprevisto. Un dato que complementa o recente estudo da Organización de Consumidores e Usuarios (OCU), que apunta que 78% dos fogares no país teñen "problemas para aforrar", unha porcentaxe que supera a media no Estado (73%). Só Andalucía e Canarias presentan peores rexistros ca Galiza. Descenso da capacidade adquisitiva Produtos cada vez máis caros e uns salarios e pensións —xa de por si baixos na Galiza a respecto da media no Estado e na Unión Europea— que non son quen de situarse ao nivel ao que aumentou o custo da vida. Os alimentos na Galiza son agora 10,7% máis caros que hai un ano. A inflación, e por tanto o incremento do custo da vida, volveu ser superior na Galiza en agosto —último mes computado— que no resto do Estado español. Os últimos datos do Instituto Nacional de Estatística ratificaron a tendencia alcista dos prezos e sitúan o Índice de Prezos de Consumo (IPC) galego en 2,7% na taxa interanual. É dicir, que todos os bens de consumo foron no país, de media, 2,7% máis caros que 12 meses antes. Tamén se incrementou o IPC no conxunto do Estado, mais unha décima menos, cun rexistro de 2,6% de variación anual. Só en 2022,o aumento do IPC comeu 5,3% do poder adquisitivo das galegas e galegos. O salario medio galego subiu 3,2% en 2022 en relación ao ano anterior, até situarse en 1.672 euros. Con todo, perdeu poder adquisitivo, en concreto 5,3%, pola inflación. En comparación coa media estatal, de 1.822 euros, o salario medio na Galiza é 8,2% máis baixo. Os fogares galegos e navarros son os que máis sofren o impacto da inflación no IVE Ao tempo, as pensións —que agora si se actualizan co IPC— continúan sen recuperar a perda de poder adquisitivo acumulada en todos estes anos. O poder adquisitivo das pensións galegas caeu en 25% desde 2011, e 196.416 pensionistas atópanse en situación de pobreza severa, segundo recolle no último informe a Rede Europea contra a Pobreza (EAPN). Depender de prestacións Ademais, ao redor de 44% dos fogares da Galiza recibiron en 2022 máis da metade dos seus ingresos de prestacións, xa sexan pensións da Seguridade Social, subsidios de desemprego ou outras axudas non contributivas como a Renda de inclusión social da Galiza (Risga). Así pois, a principal fonte de ingresos para ao redor de 440.000 fogares galegos son as prestacións. Pola contra, só 54,1% dos núcleos familiares do país vive das súas rendas do traballo. As familias que viven de prestacións sociais incrementáronse na última década en 8%. De feito, para 29% dos fogares as prestacións sociais son a súa única fonte de ingresos. E, último dato para completar unha fotografía da situación actual, segundo o Consello Económico e Social (CES), 25% da poboación galega atópase en risco de pobreza ou exclusión social. Só a metade dos fogares ten os salarios como fonte principal de ingresos A Xunta da Galiza renuncia a un plan contra a suba de prezos Éa crítica que partillan hai meses os grupos da oposición, sindicatos e colectivos de loita contra a exclusión social: A Xunta da Galiza renunciou, máis aló de medidas esporádicas, a adoptar unha axenda para facer fronte aos efectos da suba de prezos. A retirada, nun contexto de crise, da coñecida como Tarxeta Básica —que permitía a 55.000 familias adquirir alimentos básicos e medicamentos— e a bonificación até 50% do imposto do patrimonio, son dúas medidas do Goberno presidido por Alfonso Rueda que provocaron críticas. O propio conselleiro de Facenda, Miguel Corgos, avanzou a semana pasada que os orzamentos da Xunta para 2024 "consolidarán" as rebaixas fiscais que están "en vigor" na actualidade, como a diminución a 50% do imposto de patrimonio para as rendas máis altas. Unha medida que beneficiou 7.700 ricos, aos que aforrou 40 millóns. Un informe deste ano do Consello Xeral de Economistas de España sitúa Galiza como un dos territorios onde ter máis renda sae máis barato. Así, e por tramos de renda, a Galiza figura no podio das tres comunidades onde as persoas contribuíntes con ingresos entre 220.000 e 600.000 euros menos teñen que pagar; e para aquelas cunha renda entre 160.000-220.000 euros é a cuarta autonomía máis 'barata'.