O concerto fiscal permitirá a Euskadi recadar o novo imposto ás grandes fortunas

O pleno do Senado español, cos únicos votos en contra de Ciudadanos e Vox, aprobou esta cuarta feira de maneira definitiva o proxecto de lei que renova o 'cupo' de Euskadi para o quinquenio 2022-2026, que fixa unha achega provisional ao Estado de 1.472 millóns de euros, ademais das modificacións do Concerto vasco e do Convenio económico con Nafarroa, coas atribucións de novos impostos. Pontón propón empoderar Galiza coa plena soberanía fiscal Desta maneira, a Cámara Alta do Estado español rexeitou os vetos presentados por Vox e Ciudadanos, dando así o último beneplácito requirido para estas tres leis, que entrarán en vigor unha vez estean publicadas no Boletín Oficial do Estado (BOE). A tramitación das tres normativas nas Cortes foi por lectura única e pola vía rápida, é dicir, sen pasar por relatorio nin comisión e acurtando os prazos, alegando que teñen a súa orixe en diversas reunións bilaterais cos Gobernos vasco e navarro. O proxecto de lei para modificar o Concerto Económico con Euskadi recolle que as facendas vascas pasarán a xestionar novos impostos, como o gravame especial sobre os envases de plástico non reutilizábeis ou o imposto temporal de solidariedade das grandes fortunas, segundo o estabelecido na Comisión Mixta decorrida o 27 de decembro. Nafarroa prevé recadar 104 millóns en dous anos cos novos impostos especiais No referente ao Convenio con Nafarroa, inclúese a concertación do gravame á banca e ás enerxéticas e o imposto sobre envases de plástico non reutilizábeis, cos que o Goberno Foral prevé recadar en 2023 e 2024 un total de 104 millóns de euros. No caso do novo imposto de grandes fortunas que se aplicará no Estado, Nafarroa asumirao con normativa propia, mais non terá aplicación na práctica, posto que neste territorio seguirá vixente o imposto de Patrimonio. Sobre os gravames temporais ás enerxéticas e ás entidades financeiras, Nafarroa recibirá 1,6% do volume de ingresos xerados no conxunto do Estado español en 2023 e 2024. Ademais, a comunidade foral asumirá integramente a definición e a xestión das axudas do Estado que se financien coa recadación de ambos os gravames. A achega base de Euskadi ao Estado é de 1.472 millóns de euros anuais En canto á cota vasca, a renovación da lei quinquenal sae froito da reunión da Comisión Mixta entre os Executivos estatal e vasco, onde se fixou que se mantivese o índice de imputación en 6,24%, e que se fixase unha achega provisional de Euskadi ao Estado no ano base de 1.472 millóns de euros. En calquera caso, a nova metodoloxía de 'cupo' para o quinquenio 2022-2026 dáse cun importe moi similar ao importe que actualmente estaba a abonar Euskadi ao Estado co anterior quinquenio. Iso si, neste 'cupo' base non está integrada como carga asumida a valoración das políticas activas de emprego, que se instrumenta anualmente como compensación da cota líquida a pagar ao Estado. Os importes definitivos divídense na cota líquida de 2021 (1.403 millóns de euros), as compensacións financeiras (definitivas 2021 e provisionais 2022) e a valoración de políticas activas de emprego (definitiva 2021 e provisional 2022). Financiamento na Galiza Xosé Díaz (Economista): "Un concerto económico beneficiaría Galiza, pois é mellor poder xestionar a totalidade dos impostos". O economista Xosé Díaz, en conversa con Nós Diario, explica que un modelo de concerto económico "beneficiaría claramente Galiza, é moito mellor poder xestionar a totalidade dos impostos que recibir unha porcentaxe de cada un, son dous sistemas totalmente distintos". Editorial Sermos274: Feijóo, o cupo vasco e o financiamento galego Ao respecto do actual modelo de financiamento que rexe nas autonomías que non teñen un réxime foral (as que contan con el son Euskadi e Nafarroa), Díaz afirma que "ademais de só recibir unha parte dos tributos, a Galiza non ten competencias plenas no Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas, só algunhas mais moi limitadas, e que agora aínda se pretenden recortar máis. E no Imposto sobre o Valor Engadido e nos Impostos Especiais non ten ningunha atribución, polo que se trata dunha simple transferencia do Estado". "As comunidades co réxime foral teñen todas as competencias que ten o Estado español en materia fiscal e polo tanto poden regular os impostos", explica o economista. "É o sistema que corresponde realmente a unha nación, se houbera un sistema confederal auténtico ou se a Galiza fose unha propia nación independente tería máis liberdade na súa política fiscal", sinala. "Autonomía significa liberdade, e a Galiza non ten ningunha, se un é realmente autónomo ten liberdade para facer o que pode e quere, polo que o chamado Estado das autonomías non é tal" explica. Díaz pon como exemplo o intento das institucións catalás para gañar soberanía fiscal a través da aprobación do Estatut e a súa paralización a través do Tribunal Constitucional (TC). "A autonomía non é soberanía, di varias veces a sentenza, e se iso é así como di o TC, o que hai no Estado español é unha descentralización administrativa e non política", sinala Díaz. Nese documento, conclúe o economista, "o propio tribunal di que o Estado das Autonomías non ten que ver cun Estado federal". "O modelo foral é propio dun sistema confederal" Santiago Lago (Catedrático): "Sería desexábel que a Xunta tivese máis e mellores capacidades tributarias e que tamén participase na xestión". O catedrático e director do Foro Económico de Galicia, Santiago Lago, explica a Nós Diario que "o modelo foral é propio dun sistema confederal". Ao respecto, opina que "a xeneralización do sistema foral no Estado español sería negativa para a Galiza desde un punto de vista financeiro, como amosan as balanzas fiscais feitas para o conxunto das autonomías". Dito isto, sinala, "é lexítimo defendelo e mesmo apostar pola súa extensión para o resto das autonomías do Estado". A proposta de financiamento do Goberno español pon o peso na poboación total, e non na dispersión nin no envellecemento Porén, di, "non esquezamos que a Unión Europea (UE) é hoxe un sistema fundamentalmente confederal e se está reivindicar que a construción da UE pasa por apostar por un modelo máis federal, cunha capacidade orzamentaria centralizada moito máis forte, polo que confederalizar o Estado iría na dirección contraria". Autonomía fiscal Sobre o actual modelo de financiamento autonómico, Lago explica que "é claramente mellorábel, xa que ten eivas en todos as frontes". Nese contexto, afirma o catedrático, "a Galiza non está maltratada, mais tampouco está entre as autonomías mellor financiadas". Ademais, o catedrático cre que "sería desexábel que a Xunta tivese máis e mellores capacidades tributarias", así como que "participase na xestión dos tributos que a financian".