O capital estranxeiro manda nos sectores chave da economía galega

O capital estranxeiro paira sobre todos os sectores estratéxicos da economía galega. Un bo exemplo é a industria láctea, onde das 10 primeiras empresas por ingresos só tres son de capital galego. A maiores, a francesa Lactalis, a asturiana CAPSA e a portuguesa Lactogal, a través de Leite Celta, e a asturiana Reny Picot, recollen máis do 50% do leite producido no país. A Estratexia de dinamización do sector lácteo galego para o horizonte 2020-2025, impulsada pola Xunta da Galiza e coordinada pola Fundación Juana de Vega, apunta que “os ingresos das empresas de capital galego representan unicamente 24,9% da facturación da industria láctea que opera na Galiza con estabelecementos con NIF propio dentro da Clasificación Nacional de Actividades Económicas (CNAE) industria láctea”. O complexo pesqueiro A historia repítese no complexo pesqueiro. Así, Iberconsa, a segunda empresa pesqueira do Estado após Pescanova, é propiedade desde 2019 do fondo de investimento estadounidense Platinun Equity. Na mesma liña, Discefa, o principal distribuidor de polbo conxelado do Estado, caeu en mans do fondo de capital risco madrileño GED en xuño de 2016 por unha cantidade que se achegou a 60 millóns de euros. Os fondos de investimento estranxeiros fanse co complexo pesqueiro galego A industria conserveira non escapa a esta dinámica. Neste sentido, o grupo chinés Shangai Kaichuang Ocean Resources fíxose en 2016 con Conservas Albo, unha das marcas históricas do sector na Galiza. Ao tempo, a multinacional italiana Bolton Group é dona de tres conserveiras no país, posuíndo o 40% do capital da carballesa Calvo, tras adquirir a participación desta compañía en mans das caixas galegas. A industria da automoción A dinámica do sector da automoción é semellante. Neste caso, o grupo Stellantis, emprazado en Vigo desde 1958, primeiro coa denominación de Citroën e posteriormente de PSA, ten como principais accionistas a italiana Exor, a francesa Établissements Peugeot Frères, a, tamén francesa, Bpifrance, a chinesa Dongfeng Motor Corporation así como o fondo estadounidense Blackrock. O capital alemán, canadense ou inglés controla diversas empresas auxiliares da automoción. Nesta dirección, compañías do primeiro país son titulares de Faurecia Interior, Benteler e ZF, antiga Dalphimetal. Ao tempo, Viza Automoción, que vén de ficar fóra da plataforma de Stellantis, pertence á multinacional canadense Magna e GKN Driveline, ao fondo británico de investimento Melrose Industries. O sector da automoción da Galiza está en mans de capital estranxeiro O peso dos grupos foráneos é moi relevante en todo o conglomerado metalúrxico. Unha mostra disto é Alcoa, multinacional estadounidense do aluminio, cunha factoría aberta en Cervo, na comarca da Mariña. Outro tanto acontece en Cee (comarca de Fisterra) con Xeal, propiedade da compañía checa Energo-Pro ou na Laracha (comarca de Bergantiños) con Celsa, en mans de grupos alemáns, estadounidenses e británicos. Coa mira nos recursos Os recursos naturais galegos son obxecto de desexo do capital estranxeiro. Sen ir máis lonxe, a totalidade dos proxectos de minaría metálica na Galiza están impulsados por compañías foráneas, destacando entre estas Strategic Minerals, con sede en Canadá, é titular da mina de coltán da Penouta, en Viana do Bolo (comarca de Viana) e dos dereitos de explotación do litio nos concellos de Avión e Beariz (entre as comarcas do Carballiño e O Ribeiro), Boborás (comarca do Carballiño), Covelo (A Paradanta) e A Lama (comarca de Pontevedra). Atalaya Mining e Sociedad Anónima Minera Catalano Aragonesa (SAMCA) son os outros dous operadores do sector. A primeira, propietaria da mina de cobre de Touro (comarca de Arzúa), ten a súa sede en Andalucía, e o seu principal accionista é a multinacional Trafigura, de Singapur. A segunda, de Zaragoza, impulsa unha explotación de litio en Avión, Beariz, Forcarei (Terra de Montes), sendo dona do xacemento de caolín de Burela (A Mariña). O negocio enerxético A potencia enerxética da Galiza atende a unha lóxica análoga. Así, os cinco primeiros grupos produtores de eólica, todos eles foráneos, controlan 66,5% da mesma. Á cabeza sitúase Iberdrola con enderezo en Bilbo e sendo os seus accionistas de referencia o fondo soberano de Qatar, Kutxabank, Banco de Noruega e o fondo de investimentos estadounidense Blackrock. A continuación, colócase Enel, propiedade do Estado italiano, seguida das madrileñas Acciona e Naturgy e da xaponesa Eurus. O negocio hidráulico está na súa práctica totalidade en mans de Iberdrola, Naturgy e Enel que controlan o 81,68% da potencia hidroeléctrica instalada na Galiza. A primeira conta cunha capacidade de xeración de 1.558 MW e 13 encoros. A segunda, domiciliada en Madrid, está participada por capital catalán, británico, australiano, estadounidense e alxerino. A terceira ten enderezo Madrid, mais o socio de referencia é o Goberno italiano con 23% das participacións. As empresas estranxeiras mandan na eólica galega 283 km das autoestradas galegas están en mans de diversos vehículos de investimento do capital foráneo, destacando a AP-9. A vía pertence a Itínere, cuxo accionista maioritario é o fondo de pensións holandés APG, que anunciou antonte a compra do 39,6% das participacións que Globalvía posuía na empresa titular da autoestrada. Ao tempo, Itínere posúe a sociedade xestora da AP-53 e controla a través de Autoestradas da Galiza a totalidade do capital da AG-55 e da AG-57. O 95,5% das oficinas bancarias abertas na Galiza son de grupos foráneos A influencia do capital estranxeiro pódese seguir nos diversos nichos de negocio. Así, no sector bancario, as entidades de orixe foráneo controlan o 95,5% das sucursais, pertencendo 43% das oficinas a Abanca, con sede fiscal na Galiza, pero propiedade do grupo venezolano Banesco. Santander, con enderezo en Madrid, Caixabank, con domicilio en Valencia e BBVA con sede en Bilbo repártense o 41% das sucursais. Neste escenario, as entidades bancarias con actividade na Galiza expatriaron un total de 33.335 millóns de euros dos aforros galegos en 2023. O sector sanitario é outro caso paradigmático. Sen ir máis lonxe, a multinacional francesa Vivalvo Santé é titular dos hospitais Juan Cardona de Ferrol, Polusa de Lugo e Povisa de Vigo, todos eles beneficiarios de concertos coa Xunta da Galiza. Pola súa banda, a compañía alemá Fresenius, como máximo accionista do grupo Quirón, posúe sete centros médicos no país, entre eles o hospital Quirón da Coruña, Nosa Señora dos Ollos Grandes en Lugo ou o Miguel Domínguez de Pontevedra. Na mesma liña, a compañía madrileña HM Madrid é propietaria de catro hospitais na Galiza,entre eles A Rosaleda en Compostela. O 'legado' de Josefina Fernández en DomusVi: polémica coa vacinación, denuncias das familias e deficiencias constatadas A historia repítese no ámbito da dependencia. Neste caso, o primeiro operador do sector xunto á Fundación San Rosendo, o grupo DomusVi, con 27 centros de maiores abertos na Galiza, ten como primeiros accionistas o multimillonario francés Yves Journel e o fondo de investimento británico Intermediate Capital Group (ICG).