O BCE reprime os salarios e ignora os beneficios

E n novembro o Banco Central Europeo (BCE) avaliou a evolución de prezos, suba superior ao 10%, e salarios, menos do 3%, na zona euro. 156 millóns de traballadoras e traballadores tiñan unha capacidade de compra catro puntos inferior á dun ano antes. O BCE lamentaba que no terceiro trimestre os salarios negociados aumentasen un 2,9%, por riba do 2,5% do trimestre anterior. O BCE augura unha contracción da economía no primeiro trimestre debido á crise enerxética, á alta incerteza sobre o futuro, ao enfraquecemento da actividade económica mundial e ao endurecemento das condicións financeiras. Prognostica que a debilitación da economía desacelerará a creación de emprego, impulsará o paro e que, en 2023, os salarios subirán menos que o Índice de Prezos ao Consumo (IPC). O BCE ignora os récords de beneficios de sectores oligopolistas e utiliza o poder que lle cederon os Estados para disciplinar salarios Porén, manifesta a súa preocupación porque o fagan por riba das medias históricas empurrando a inflación á alza. Esta afirmación contradí a súa propia análise, na que entre as catro causas da suba dos prezos non cita os salarios, e a realidade de que soben sete puntos menos que o IPC. En 1867 Karl Marx escribira que “A burguesía... necesita e emprega aínda o poder do Estado para regular os salarios, quer dicir, para suxeitalos dentro dos límites que conveñen aos fabricantes de máis-valía”. O BCE, baixo a presidencia de Christine Lagarde, ignora os récords de beneficios de petroleiras, eléctricas, distribuidoras de alimentos e sectores oligopolistas e utiliza o poder que lle cederon os Estados para disciplinar salarios. O 15 de decembro, o BCE anunciaba unha suba do 0,5% dos tipos de xuro para reducir a inflación mediante o enfraquecemento da demanda. Unha medida que aumentará o paro e intensificará a queda dos salarios, constante nas últimas catro décadas. Segundo o documento gobernamental España 2050, entre 1980 e 2020, a participación dos salarios caeu do 68% ao 53% do Produto Interior Bruto (PIB), 200.000 millóns de euros menos. En 2006, a Comisión Europea estimaba que na UE-15, desde 1975 reducíranse desde o 70% ao 58%. En 2017, o Fondo Monetario Internacional (FMI) recoñecía “un claro declive desde os primeiros 80”, calculado en 10 puntos para Europa. A Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE)reflexionaba en 2012 sobre o aumento da desigualdade salarial, as retribucións das traballadoras de media e baixa cualificación transferíranse aos de maior cualificación cuxa parte subía desde o 11% ao 25% da masa salarial. Son dous movementos, primeiro, desprazamento de rendas salariais a dividendos, incremento da taxa de explotación; segundo, desprazamento dos salarios baixos e medios ás altísimas retribucións dos directivos, das que unha parte é máis-valía á que acceden pola súa privilexiada posición no control da produción. Desde o comezo do surto inflacionista, os salarios caen con forza. En 2020, a remuneración total das persoas asalariadas ascendía na Galiza ao 47,3% do PIB. En 2021, perdeu 1,1 puntos. Nos dous primeiros trimestres de 2022 ficara, de acordo co Instituto Galego de Estatística (IGE), por debaixo do 44%. Extrapolando os datos dos dous primeiros trimestres, a poboación asalariada galega tería perdido 1.700 millóns, ou case 1.900 euros anuais cada un dos 912.000 traballadores. Un 10% dos traballadores europeos e un 12% dos traballadores galegos son pobres A recente vitoria das dependentas de Inditex da Coruña anula materialmente a política de represión salarial do BCE. Unha suba de 322 euros mensuais, 4.800 euros anuais, que se completará en 2024 até 380 euros, un incremento de 25% que compensará o IPC e combaterá eficazmente o empobrecemento do colectivo. Un 10% dos traballadores europeos e un 12% dos traballadores galegos son pobres. Catro notas salientan na mobilización, a combatividade para superar un acordo anterior asinado por CCOO e UXT; a importancia decisiva da organización sindical, a CIG é maioritaria no comité de empresa; a combinación de conciencia de clase e xénero, presente nas declaracións da presidenta do comité Carmen Naveira e na faixa na que as traballadoras de Bershka reclaman conciliación; e o liderado na loita sindical dun sector feminizado, reflexo do peso crecente das mulleres na clase traballadora, xa maioría en Francia como demostra o sociólogo Pierre Rimbert. O conflito insírese na vaga de loitas contra a perda de poder adquisitivo en toda Europa, que inclúe folgas internacionais en Ryanair e Amazon e a primeira en 106 anos da enfermaría na Gran Bretaña. A intervención pública para combater as crises desde 2008 abre un interesante espazo discursivo para pasar das loitas defensivas dos salarios a unha política ofensiva que procure a quebra da hexemonía neoliberal instaurada nos anos 80. O 12 de decembro, a moi conservadora presidenta Ursula Von der Leyen argumentou que “para asegurar a competitividade da industria europea na transición enerxética, necesitamos máis investimento público tanto no nivel estatal como no europeo” e que “temos que axudar a nosa industria na transición á enerxía verde”. O investimento e a planificación públicos que propón deben converterse en participacións no capital das grandes empresas e no envolvemento dos cadros de persoal na xestión, alargando os organismos e funcións xa existentes.