A banca debe 969 millóns por cobros ilegais nas hipotecas asinadas na Galiza

Os bancos teñen unha débeda de arredor de 969 millóns de euros coas persoas que teñen hipotecas na Galiza, segundo os datos que manexa a Asociación de consumidores e usuarios de bancos, caixas, produtos financeiros e de seguros (Adicae), que precisou esta quinta feira que uns 286 millóns de euros corresponden con 287.372 persoas afectadas polos gastos hipotecarios e case 683 millóns, con damnificadas por cláusulas solo. Adicae denuncia á banca de práctica "oligopolística" no sector hipotecario A asociación destacou que "a Galiza é unha das autonomías a nivel estatal onde a banca debe máis diñeiro aos usuarios de hipotecas". "Mentres a banca mantén secuestradas estas cantidades dos consumidores galegos, os hipotecados afrontan as subas de tipos de xuro á vez que se rexistraron 510 execucións hipotecarias [desafiuzamentos] nos tres primeiros trimestres de 2022", denunciou. Ao mesmo tempo, as solicitudes de reestruturación de débeda no primeiro semestre de 2022 foron "só de 121", segundo as súas cifras, o que ao seu xuízo "expresa a falta de eficacia do sistema a pesar de que en comparación co primeiro semestre de 2021 o incremento de peticións fose de 21%". José Torreiro, secretario de Adicae na Galiza, en declaracións a Nós Diario, detallou que "cada vez hai máis trabas e impedimentos para seguir loitando pola devolución do cobros das cláusulas ilegais". Con respecto ao sector financeiro, Torreiro sinala que "hai entidades bancarias que son moi reticentes a proceder á devolución das contías sen ir a xuízo". Adicae ultima unha denuncia ante a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) e escritos que presentará ao Congreso dos Deputados, o Consello Xeral do Poder Xudicial, os Ministerios de Economía e Xustiza e "outras institucións". Tamén, anunciou que se dirixirá ao Parlamento da Galiza "para solicitar respaldo á petición ás Cortes dunha investigación sobre os enganos e abusos a usuarios" na aplicación de acordos derivados da aprobación do Real Decreto Lei 1/2017 de medidas urxentes de protección de consumidores en materia de cláusulas solo. 98% das sentenzas no terceiro trimestre de 2022 deron a razón ao usuario No terceiro trimestre de 2022, o último con datos, rexistráronse nos xulgados especializados da Galiza 1.003 accións individuais sobre cláusulas solo, o que supón un descenso interanual de 10,3%. Ademais, ditáronse 1.251 sentenzas sobre este tipo de denuncias, das que 98% foron estimadas. Os bancos están obrigados a devolver todo o cobrado O termo cláusula solo é a denominación dun apartado dalgúns contratos hipotecarios que estabelece un límite mínimo ao xuro que se aplicará na cota aínda que o tipo que se toma como base, normalmente o Euribor máis un diferencial, baixe dese limiar. Os bancos con maior presenza na Galiza gañaron 27% máis tras fechar 33% das sucursais Dita cláusula beneficia ás entidades bancarias e prexudica ás persoas usuarias de préstamos hipotecarios, xa que no caso de o índice hipotecaria baixe ou sexa negativo a cláusula impide que isto se traslade á cota mensual. Neste sentido, dependendo da normativa de cada Estado, as condicións deste tipo de contratos e a súa transparencia e claridade poden ser consideradas como abusivas, ilegais e nulas. No Estado español as cláusulas solo son ilegais. Declarouse a súa nulidade e carácter abusivo por sentenza do Tribunal Supremo en 2013. Porén, a resolución limitou nun principio a devolución das cantidades ilegalmente cobradas polos bancos a aqueles pagos que tiveran lugar con posterioridade á data de dita sentenza. Con todo, o Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TXUE) ditaminou, en sentenza inapelábel en 2016, en contra da limitación da retroactividade da nulidade das cláusulas solo, polo que os bancos e caixas de aforro están obrigados a devolver todo o diñeiro cobrado ilegalmente desde a sinatura das hipotecas inmobiliarias asinadas en condición abusivas. As cláusulas sobre os gastos de formalización da hipoteca refírense a contratos que inclúen a carga á persoa usuaria dos gastos, aranceis e impostos e tributos derivados da formalización do préstamo, como é o caso dos servizos de notaría, rexistro da propiedade, taxación da vivenda, xestoría, taxas ou o imposto de actos xurídicos documentados, que deben correr a conta da entidade financeira, pois é esta a interesada en que existan ditas garantías, xa que lle dan dereito e título de propiedade da hipoteca inmobiliaria, asegurando o pago do crédito. Así, no Estado español, a Sala Primeira do Civil do Tribunal Supremo, nunha sentenza en 2015, declarou nula unha cláusula sobre a asignación dos gastos de formalización da hipoteca xa que considerou nulos os apartados que impoñen a particulares todos os custos derivados da concertación do contrato como consecuencia da intervención notarial e rexistral e o pago dos tributos nos que o suxeito pasivo é o banco, como sucede en determinados feitos impoñíbeis do imposto de actos xurídicos documentados. A raíz desta resolución, os bancos poden considerar as reclamacións total, parcialmente ou rexeitalas por entender que as cláusulas sobre gastos de formalización non son abusivas. Non obstante, a persoa usuaria do préstamo hipotecario pode aceptar a resposta do banco ou, se está en desacordo, iniciar a vía xudicial de maneira individual ou colectiva para así reclamar a devolución dos cobros ilegalmente realizados pola entidade financeira. É necesario denunciar para recuperar os cobros ilegais En declaracións a Nós Diario, Xoán Antón Pérez Lema, do despacho de avogacía Pérez Lema, explicou que "as persoas usuarias teñen dereito á devolución das cláusulas solo e de gastos de formulación da hipoteca, mais teñen que gañar un procedemento xudicial". Abanca é condenada a devolver 50.000 euros polo anticipo dunha vivenda "Non se consideran cláusulas nulas por si propias, senón que son abusivas no caso de que non se informara adecuadamente ás persoas usuarias, é dicir, que non se lles explicara claramente que supuña o contrato", aclara o avogado. Case todas as sentenzas resultan favorábeis Pérez Lema sinala que case todos os procesos xudiciais estanse a gañar, con moi poucas excepcións dalgunha entidade financeira que puido probar que explicou as condicións por correo electrónico ou por conversa telefónica. Porén, di, "o certo é que se precisa ter asesoramento legal e presentar unha demanda". Acouga resolveu 2.300 cobranzas ilegais cunha demanda colectiva Desde a Asociación galega de consumidores e usuarios (Acouga), afirma Pérez Lema, "levamos unha demanda colectiva en Abanca, que foi o procedemento de dereito privado da historia da Galiza con maior número de afectados, xa que foi resolto o caso de 2.300 persoas". Porén, dixo o avogado e membro de Acouga, "moita xente non ten a capacidade nin as ganas de demandar, mais teñen que saber que moitos despachos que cobran tras a sentenza favorábel e non antes".