A hostalaría galega no límite polas restricións da Xunta: 3.400 locais fechados nun só ano

O sector da hostalaría volveu saír hoxe á rúa en Compostela, onde se dirixiu á vivenda oficial do presidente da Xunta da Galiza, Alberto Núñez Feixoo, en Monte Pío, e en Ferrol, para reclamar un rescate por mor da crise que sofre. A Federación Galega de Industrias Inmobiliarias (Fgaim) vén de certificar o cesamento da actividade de 3.400 locais da hostalaría no último ano, coas comarcas coruñesas liderando os fechamentos, con 1.450 estabelecementos afectados, seguidas das pontevedresas, con 85, as ourensás, con 560 e as luguesas, con 510. Segundo estas cifras, o 43% do total de bares, restaurantes ou cafetarías da área coruñesa e o 26% das da área pontevedresa atópanse actualmente en situación de venda, alugueiro ou traspaso. O directivo de Hostalaría de Compostela e impulsor da Plataforma en Defensa da Hostalaría Galega, Lois Lopes, non dubida en sinalar que “o 60% das empresas están ao borde da quebra económica”. En declaracións a Nós Diario, salienta que na capital da Galiza “a situación é dramática pola importancia que ten o sector servizos na estrutura produtiva como consecuencia da especialización turística”. “Hai subsectores, como o da hostalaría nocturna, que levan practicamente un ano sen traballar, agás 15 días no mes de xuño, e isto non hai empresa que o soporte”, recalca Lopes, quen considera que “asistimos a unha reestruturación do sector sen alternativa para a xente que estamos nel”. "Criminalización" Lopes entende que “houbo unha clara criminalización do sector, que serviu para agochar a nefasta xestión por parte dos gobernos, estatal e galego, deseñada en base a criterios morais, ao redor da alternativa de ocio, que, por certo, forma parte dos dereitos humanos”. “A hostalaría é un servizo básico de moita xente que traballa na rúa ou na estrada, comerciais ou transportistas, por exemplo, e en moitos casos exerce a única alternativa de relación social, véxase o caso do rural”, conclúe. Bernardo Fraga é copropietario dun local hostaleiro en Viveiro. Ao igual que Lopes, considera que “moitos locais non van volver abrir”. “Todos sabemos de estabelecementos que non van retomar a actividade. Todo o mundo se botou aos Expedientes de Regulación Temporal de Emprego (ERTE) e aos créditos do Instituto de Crédito Oficial (ICO), que foron no seu momento un balón de osíxeno para unha situación temporal, pero agora que a cousa se alonga, precisamos de novas medidas”. “A este ritmo para xuño temos fechada entre 40% e 50% da hostalaría de Pontevedra”, afirma Elena Vitoria “Vai quedar moita xente arruinada”, sinala Fraga a Nós Diario, mentres lembra que “hai quen pediu créditos para aguantar, pero non van poder devolvelos”. “Outro tanto acontecerá con aquelas persoas que a pandemia colleu ao inicio dun investimento ou cunha carga financeira moi alta. Uns coñecidos meus que arrancaron un negocio pouco antes do inicio da pandemia con máis de 500.000 euros xa fecharon o local e esa situación repetiuse en bastantes casos”, di. 40% dos negocios fecharon en Ferrol O portavoz da Plataforma de Hostaleiros e Autónomos de Ferrolterra, Serxio Perille, manifesta a Nós Diario que “desde o mes de marzo até agora o 40% dos negocios fecharon e hai moitos locais que continúan abertos cuxos propietarios están ao límite. Hai xente que o perdeu todo, outra en tratamento psiquiátrico e algúns subsistindo grazas á axuda do círculo familiar”. A presidenta da Asociación de Hostalaría de Pontevedra, Poio e Marín (Hoempo), Elena Vitoria, comenta a este xornal como “en Pontevedra están caendo os negocios”. “É unha choiva fina, un día fecha un, outro día fecha outro, a este ritmo para xuño temos fechada entre o 40% e o 50% da hostalaría. A xente non ten pulmón para aguantar máis, está tirando de aforros, con persoas que recuperaron os plans de pensións para facer fronte á situación ou mesmo botando man dos diñeiros reservados para pagar os estudos dos seus fillos”. “Hai asociados que están vivindo con 380 euros ao mes”, destaca Elena Vitoria, quen afirma que “a situación en Pontevedra non é diferente á de Malpica de Bergantiños ou Verín, porque independentemente do réxime de restricións estase criminalizando o sector para agochar a incompetencia das administracións na xestión do coronavirus”. “Ao final, os hostaleiros estamos pagando o custo social e económico máis alto da pandemia”, conclúe a presidenta de Hoempo. Críticas á resposta das administracións Os hostaleiros consultados por Nós Diario quéixanse da resposta das administracións e do réxime de axudas públicas. Así, Serxio Perille indica que “na comarca de Ferrol as axudas da Xunta non chegaron a 20% dos hostaleiros que as solicitaron. A Xunta mente máis que fala. Se a solicitude non cumpre os requisitos, cando menos deben dar unha explicación”. Perille critica, tamén, os incumprimentos do Goberno local de Ferrol, “que no mes de novembro comprometeuse a non cobrarnos o recibo da auga, agás a taxa de saneamento, pero a día de hoxe segue sen cumprir o acordo. Outro tanto sucede coas liñas de axuda aprobadas polo pleno do concello o 25 de novembro e que aínda non están publicadas”. “O 60% das empresas hostaleiras de Compostela están ao borde da quebra”, sinala Lois Lopes “O problema está no propio concepto de axudas, nós queremos un rescate”, afirma Elena Vitoria, quen lembra “como as grandes compañías turísticas están sendo rescatadas porque os seus donos son poderosos”. Vitoria recoñece que algunhas axudas van chegando pero “isto é como chegar a urxencias cun corte desde o pescozo até a ingua e que che poñan unha tirita”. A dirixente dos hostaleiros de Pontevedra chama á responsabilidade das administracións e úrxeas a xestionar unha solución. O portavoz da Plataforma en Defensa da Hostalaría Galega, Lois Lopes, denuncia que as axudas son escasas e critica os seus atrasos. “A solución pasa por unha serie de medidas recollidas no noso Plan de rescate, que combina as indemnizacións, que a Xunta disfraza de axudas para non recoñecer o dano causado, con outras medidas de tipo lexislativo que articulen unha solución global a medio prazo. Calculamos que a hostalaría e os sectores que dependen dela representan preto dun 30% do PIB, cunhas consecuencias graves no sector primario e no da distribución”, salienta Lopes. A facturación reduciuse un 57% en 2020 Segundo os datos do rexistro de actividades hostaleiras da Xunta da Galiza, na actualidade están dados de alta 19.052 negocios, dos cales 14.999 son bares e cafetarías, 3.862 restaurantes e 691 locais de comida preparada. A isto hai que sumar o complexo formado polos hoteis, casas de turismo rural e apartamentos turísticos. Un informe de conxuntura turística elaborado pola Xunta da Galiza en relación co coronavirus recolle que en 2019 foron 3.200 os estabelecementos hostaleiros que permaneceron abertos, descendendo esta cifra a 2.300 en 2020, o que “supuxo unha caída de 32% na oferta dispoñíbel”. Nesta liña, o relatorio sinala como en 2020 o número de visitantes á Galiza reduciuse en 61% e o das pernoctacións en 57%. As cifras do Instituto Galego de Estatística (IGE) dan conta da repercusión económica desta situación. No seu informe de final de ano advirte de que “a hostalaría é o sector máis afectado pola crise sanitaria, o que se manifesta nunha caída do 57,7%” da facturación, destacando que a súa taxa de actividade baixa en 57,8%, se ben esta é unha tendencia extensíbel a outras esferas como o comercio, cunha caída de 18%. O problema agudízase na Galiza polas condicións específicas do modelo de negocio hostaleiro. Mentres en boa parte do Estado os aloxamentos están en mans das grandes cadeas, algunhas das cales están sendo rescatadas polo sector público, na Galiza predominan os pequenos estabelecementos, de propiedade familiar, cuxa marxe de beneficios é moito máis reducido polas economías de escala, que están sendo excluídos dos rescates dos grandes grupos.