1% da poboación galega posúe 28,6% da riqueza total do país

A desigualdade social sitúase en máximos históricos na Galiza. Segundo se recolle nun relatorio publicado o pasado mes de xuño por Esade e titulado A desigualdade da riqueza entre as comunidades autónomas, Galiza é a quinta máis desigual de todo o Estado. O documento, elaborado por un equipo investigador conformado polo profesor da Universidade da Laguna Gustavo Marrero, a profesora do Imperial College London Clara Martínez-Toledano, o profesor da Universidade Complutense Juan César Palomino e o investigador da Universidade de Alcalá Dmitry Petrov, conclúe que o índice de Gini se situou en 2022 en 0,698. Este é o indicador de referencia para medir a desigualdade: o coeficiente é un número entre 0 e 1, onde 0 se corresponde coa igualdade perfecta, con todas as persoas cos mesmo ingresos, e 1 coa desigualdade máxima, onde unha persoa ten todos os ingresos e as demais ningún. Neste sentido, o índice de Gini rexistraba na Galiza en 2008, un ano antes da chagada de Alberto Núñez Feixoo á presidencia da Xunta, 0,284, marcando en 2018 0,305 e alcanzando en 2022, último ano con cifras, 0,698. Ao tempo, en 2008 Galiza era o cuarto territorio con maior igualdade do Estado, situándose en 2018 como o noveno máis desigual e atopándose en 2022 como o quinto máis desigual. Só Canarias, Balears, Madrid e Catalunya rexistraban en 2022 uns niveis de desigualdade superiores aos da Galiza. Pola contra en 2008 só presentaban uns valores máis igualitarios que o país Nafarroa, Aragón e A Rioxa. A este respecto, o recoñecido economista francés Thomas Piketty, no seu volume O capital no século XXI, conclúe que “o aumento sostido na participación das rendas do capital no PIB permite explicar en gran medida o pronunciado aumento da desigualdade na distribución persoal da renda do mercado –antes de impostos e gasto público– que se observa na maioría dos países nas últimas décadas”. Neste sentido, en 2022 as rendas do traballo galegas estiveron 2,9 puntos por baixo da media estatal e 4,7 puntos por baixo da media da Unión Europea. O proceso de concentración da riqueza está disparado na Galiza. Os datos recollidos no estudo A desigualdade da riqueza entre as comunidades autónomas apuntan que apenas 1% da poboación galega posúe 28,6% da riqueza total do país. Na mesma dirección desvelan que a riqueza atesourada por ese 1% máis rico é superior á do 50% máis pobre, titular de 7,5% do total. Neste sentido, só Madrid rexistra uns niveis de concentración da riqueza superiores aos da Galiza, co 1% da poboación posuíndo 34,6% da riqueza total, ocupando o terceiro lugar nesta listaxe Balears, onde 1% é propietario de 27,9% da riqueza total. Os autores e autora do estudo estabelecen unha relación causal entre concentración da riqueza e desigualdade. A este respecto, destacan que "as comunidades nas que o 1% acumula unha proporción máis elevada do total da riqueza presentan maiores niveis de desigualdade medida por Gini, así como unha menor proporción de riqueza para o 50% na parte baixa da distribución". A caída das rendas do traballo dispara a desigualdade O proceso de concentración de capitais é unha tendencia inherente ao modo de produción capitalista. Unha análise da evolución da economía mundial nos dous últimos séculos certifica un aumento da desigualdade entre clases e nacións, estando esta dialéctica condicionada pola correlación de forzas concreta de cada formación social. Neste sentido, o proceso veuse acelerado após a restauración neoliberal de comezos da década dos 80, concretado nunha ofensiva contra as rendas do traballo. Branko Milanovic, un dos economistas de referencia nas investigacións sobre a desigualdade, advirte das implicacións macroeconómicas da baixada das rendas do traballo. Neste sentido, sinala que “a distribución entre as rendas do traballo e do capital adoita ser un primeiro indicador para analizar a posíbel creación de desigualdades sociais". "As rendas do capital están máis concentradas na poboación que as do traballo, polo que se o peso da retribución do traballo cae e o do capital aumenta, a desigualdade entre a poboación é probábel que aumente tamén”, prosegue. A profesora da área de Historia Económica da UNED Carmen Vizán engade que as causas desta situación derivan, entre outros factores, da “crecente liberalización internacional dos mercados de produtos, de traballo e de capital” e da “intensificación dos procesos de concentración empresarial”.