A Galiza ás portas do Día Mundial do Xadrez, un deporte que vai a máis

A Universidade de Santiago de Compostela (USC) é un dos máis antigos da Galiza e o Algalia creouse en 1989. Ambos os dous, segundo sinalou esta sexta este último club, acabaron levando á xustiza a Liga Galega de 2022 "por irregularidades manifestas". O club Algalia denunciou un "cambio substancial" naquela competición: en vez de xogarse na División de Honra en todo o territorio galego de xeito conxunto, "dividiuse en dúas zonas —norte e sur— e agrupáronse os equipos por proximidade xeográfica". Os equipos de Compostela, Algalia e USC, ficaron na zona norte. "O problema era que esta división agrupaba os equipos en zonas deportivamente non equiparábeis en forza de xogo, desvirtuando totalmente a competición", afirma o equipo compostelán. "Posteriormente a Federación decidiu de xeito irregular enviar aos equipos de Santiago da zona norte á zona sur contradicindo o seu propio regulamento e favorecendo uns equipos fronte a outros", afirma o Algalia. Ademais, conclúen, "ese cambio fíxose de modo irregular nunha Comisión na que participaron cargos da Federación que eran tamén cargos nos equipos beneficiados". Galiza, no cume do xadrez estatal Os equipos da USC e Algalia reclamaron á Federación en primeira instancia, que rexeitou as súas demandas, e ao Comité de Xustiza Deportiva da Galiza en segunda instancia, que tamén as desestimou. Recorreron entón á xustiza, e esta sexta coñeceuse a sentenza do xulgado contencioso administrativo nº1 de Compostela pola que "se acorda anular a liga da Federación Galega de Xadrez para o ano 2022 a fin da súa repetición cos equipos competidores naquela tempada". Desde a Federación Galega de Xadrez confirmouse esta sexta feira a Nós Diario que a resolución xudicial está xa recorrida. A noticia chega ás portas da celebración do Día Mundial do Xadrez, 20 de xullo. O 12 de decembro de 2019, a Asemblea Xeral da ONU proclamou o 20 de xullo como o Día Mundial do Xadrez para conmemorar a data da fundación da Federación Internacional de Xadrez (FIDE) en París en 1924. Por iniciativa da FIDE, o 20 de xullo foi observado como o Día Internacional do Xadrez polos xadrecistas de todo o mundo desde 1966. Unha disciplina que avanza Na Galiza hai actualmente 85 clubs de xadrez federados. Segundo o Instituto Galego de Estatística (IGE), o número de licenzas, ao feche de 2024 era de 4.416, das que 3.704 corresponden a homes e 712 a mulleres. Unha fenda considerábel mais que foi recortándose neses anos. Hai unha década, en 2014, só había 34 mulleres federadas, segundo rexistra o IGE, por 3.054 varóns. "Cada vez hai máis mulleres xogando ao xadrez", sinala a Nós Diario Ángel Vilas, vicepresidente da Federación Galega de Xadrez. "O certo é que en idades máis novas o número de xogadores e xogadoras nos campionatos anda nivelado mais a partir dos 12 anos hai un cambio e xa son maioría os rapaces", indica. Vilas destaca como exemplo de xadrecista a Inés Prado, a primeira muller en gañar un Campionato Galego absoluto (2019) e tamén un Campionato Galego de xedrez rápido (2022). Natural de Ferrolterra, é Mestra da Federación Internacional de Axedrez desde 2017, cun ELO de 2.247. O ELO é un sistema de puntuación en base a un método matemático, baseado en cálculo estatístico, para calcular a habilidade relativa dos xogadores do xadrez. Debe o seu nome ao seu inventor, o profesor e físico Árpád Elo (1903-1992). Para Vilas a evolución do xadrez nestes anos "foi brutal, pasamos de xogar torneos en cafetarías a ter un nivel de organización e de loxística importante", salienta. Engade, ademais, que os clubs máis importantes "estanse profesionalizando e contando con monitores propios", elavando o nivel competitivo de calidade. Neste punto, incide na importancia de que o xadrez estea presente no currículo escolar, algo que a Galiza, explica, vai por detrás doutras comunidades. "Aquí é o ensino privado quen si que está a meter o xadrez, consciente da súa importancia; no público non se avanza tanto". O ex deputado do PSdeG Julio Torrado coñece ben o mundo do xadrez na Galiza, deporte que practica desde hai anos no club de Xadrez Fontecarmoa, de Vilagarcía (O Salnés), que ten ao redor de 150 fichas e en torno a 90 de menores de 18 anos. Estivo 25 anos á fronte da escola de xadrez da cidade arousá en categorías inferiores e adestrou a selección galega de 2005 a 2007 nesas categorías. Afirma a este medio que "nas novas fornadas hai talento, hai vimbios", apelando á necesidade de que deben "coller un pouco máis de oficio" a través da competición.