María Dolores González, profesora da UDC: "O fútbol de base ten que ser un lugar de aprendizaxe, nunca de presión"

—Participará mañá nunha mesa con tres relatores máis para falar de deportividade e de violencia no fútbol base. Como percibe vostede o panorama actual? Primeiro, hai que deixar claro que a violencia no fútbol está introducida en diferentes ámbitos. Sabemos que existe entre a afección, no fútbol profesional, contra os árbitros... Con todo, aquí nos centraremos no fútbol base. Para min hai dúas cuestións que son moi importantes neste tema. Por unha parte, a presión excesiva que se está a exercer por parte das familias e tamén de adestradores e adestradoras nos nenos e nas nenas que empezan a practicar fútbol. E, por outra, a falta de educación e a perda de valores que se vive neste ámbito. Para min son dous temas importantes, sobre todo para reflexionar un pouco sobre eses aspectos. —Que papel xogan as familias e os clubs diante desta situación? Todo pasa pola educación. Ao final, non podemos perder de vista que eses nenos e esas nenas están aprendendo. Están en proceso de desenvolvemento e o papel das familias e dos adestradores nos clubs é importantísimo. Non desde o punto de vista técnico, senón desde o da aprendizaxe e dese mesmo desenvolvemento. A morte de Andrés Rico abre un debate necesario: "A violencia non ten cabida no deporte" —E son conscientes dese papel? Eu creo que ás veces non son conscientes da importancia que teñen nin da presión que exercen. Terían que saber que, na maioría dos casos, non chegarán a ser profesionais do fútbol; concretamente, segundo as estatísticas, menos de 1% [dos rapaces e das rapazas]. Non quero dicir que se chegan a ser profesionais non teñan que ter eses valores, mais o certo é que o fútbol ten que contar cun contexto de aprendizaxe, de desenvolvemento, mais nunca de presión. Por iso é tan importante a educación, e un congreso como este precisamente serve para reflexionar sobre estes aspectos que son fundamentais. —Mais existen profesionais, como no seu caso, que poden dar esas pautas. Non digo ás familias, que igual sería máis complexo, mais si aos clubs... Non, ás familias tamén. Ao final todo pasa por educar, e hai obradoiros e charlas informativas abondo nas que se fala, precisamente, deste importante tema. Primeiro, para que sexan conscientes da importancia que teñen, e despois, para educar neses valores que son tan importantes. —Considera que se están perdendo eses valores, mesmo mudando por outros diferentes? Por suposto. As que traballamos neste contexto somos conscientes desa perda de valores, e non podemos pensar que polo feito de practicar un deporte, neste caso o fútbol, xa se adquiren eses valores. Pola contra, hai que adestralos como se adestran outros aspectos máis de tipo técnico ou táctico. —Alén das familias e dos clubs, tamén teñen responsabilidade as estrelas do fútbol profesional e algúns medios de comunicación que seguen este deporte? Por suposto. Ao final, somos todos responsábeis desa perda de valores actual, e está claro que os xogadores profesionais teñen moito que achegar. As nenas e os nenos que están empezando ou que xa levan un tempo xogando ao fútbol empregan ou guíanse por eses modelos. Por iso, se eses xogadores ou xogadoras do fútbol profesional non son bos exemplos, os que están empezando van aprender mal. Hai que ter en conta que a aprendizaxe é observacional. E no caso dos medios de comunicación acontece o mesmo. A filla do falecido na agresión do partido de balonmán de Sanxenxo: "Non me vale ningún perdón" —Actúase con contundencia cando acontecen casos de violencia no deporte de base, e en concreto no fútbol? Ás veces si. Por exemplo, a través da Comisión contra a Violencia, cando lle chegan casos e levan aparellados unha sanción. Mais eu creo que non é suficiente. Estamos a ver que cada vez hai mais casos de violencia e, aínda por riba, difúndense. Agora todo o mundo ten un móbil e as gravacións difúndense con moita rapidez. Non chega con sancionar de maneira contundente, hai que educar, porque hai que tentar, dalgunha maneira, previr moitas das situacións que se están dando cada fin de semana. —Hai casos de violencia nos equipos de base tamén noutros deportes. Cal é a razón de que se visibilicen máis cando teñen lugar no fútbol? É certo, e pasou non hai moito no balonmán. Acontece máis no fútbol por ser un deporte que ten unha maior repercusión e hai un maior número de rapazas e de rapaces que o practican. Hai moitos partidos de moitas categorías cada fin de semana e iso nótase. Con todo, por desgraza, vemos que non é algo exclusivo que pase no fútbol. Casos de violencia no deporte base en 2025 A violencia no deporte de base, nomeadamente no fútbol mais non de maneira exclusiva, contou con varios casos en 2025. En febreiro, por exemplo, a nai dunha árbitro de 13 anos denunciou que a súa filla foi vítima de acoso e intimidación nun partido de categoría prebenxamín (6 e 7 anos) nos campos da Torre, na Coruña. Ese mesmo mes un espectador falecía tras ser agredido nun partido de balonmán de cadetes feminino en Sanxenxo (O Salnés) cando defendía o seu neto, árbitro do encontro. En abril, o Orillamar da Coruña deixou un torneo no Porto (Portugal) pola violencia no campo, e ese mesmo mes foi detido un home por agredir, presuntamente, un adestrador de fútbol base ao termo dun partido de categoría cadete en Ourense.