Historia inacabada do deporte galego: "Historia dun soño"

A disputa dos Xogos Olímpicos é unha antiga tradición que promove o desenvolvemento harmónico persoal e o estabelecemento dunha sociedade pacífica a través do deporte. A súa orixe remóntase ao século VIII a.C., e ten as súas raíces en Grecia, berce da civilización occidental. Tiñan lugar na cidade helena de Olimpia, sita nunha bela chaira, bañada polo río Alfeo, ao pé do monte Cronos. Neste val conxugáronse cultura, deporte e mitoloxía para escribir un dos episodios máis fermosos da humanidade, que chegou até os nosos días cunha repercusión xamais maxinada. Non foi até 1896 cando os Xogos Olímpicos renaceron, como a Ave Fénix, grazas ao empeño do barón Pierre de Coubertin, quen estabeleceu a nova normativa e os novos principios das Olimpíadas modernas Nun primeiro momento, os participantes destes campionatos tiñan a vontade de honrar os deuses olímpicos co seu propio esforzo. Porén, isto cambiou, e os atletas comezaron a adestrarse, profesionalizando deste modo a competición. Os Xogos seguiron realizándose cunha periodicidade cuadrienal até o século IV d.C, pois coa irrupción do Imperio Romano o interese por este evento decaeu até chegar á súa desaparición. Non foi até 1896 cando os Xogos Olímpicos renaceron, como a Ave Fénix, grazas ao empeño do barón Pierre de Coubertin. Este deseñou un proxecto que presentou ao mundo, recibindo o apoio total de numerosos países e estabelecendo así a nova normativa e os novos principios das Olimpíadas modernas. Acordouse que sería unha competición na que poderían participar todos os Estados, creouse o Comité Olímpico Internacional (COI) e decidiuse que as distintas edicións da proba se organizaran cada catro anos en diferentes cidades do globo. Actualmente disputáronse 28 edicións, suspendéndose outras tres por mor dos conflitos bélicos. Os Xogos de Toquio 2020 foron a edición número 32, coa particularidade de ter sido adiados por primeira vez na historia, debido á crise sanitaria provocada pola Covid-19. 102 anos da Galiza nos Xogos Disque "hai un galego na lúa" e, por suposto, nos Xogos Olímpicos a cousa non podía ser doutro modo. A participación de deportistas do país nesta cita remóntase a Amberes 1920, escribindo as primeiras liñas da historia do olimpismo galaico Moncho Gil, Luis Otero e Ramón González, que colaboraron na consecución da medalla de prata da selección estatal de fútbol. Desde hai 101 anos, máis dun cento de deportistas do país deixaron a súa pegada no evento deportivo máis salientábel do planeta, aínda que a estela deixada polo trío de pioneiros foi amortecendo até a década dos 60, cando a Galiza volveu incrementar o número de representantes e conseguiu un diploma olímpico en México 1968, que trouxo para casa o futbolista Juan Fernández Vilela. En Múnic '72 Jaime González Chas obtivo, de novo, un diploma na disciplina de Tiro Olímpico. A racha de boa sorte durou até Montreal 1976, ano no que Luis Gregorio Ramos Misioné gañou a medalla de prata para o piragüismo galego. Nos anos 80 a Galiza seguiu logrando éxitos, entre os que resaltan o bronce do propio Ramos Misioné en Moscova 1980 e a prata do xogador de baloncesto coruñés Fernando Romay nos Ánxeles 1984, edición na que debutou a primeira muller galega no certame olímpico, Marta Bobo, e máis concretamente na modalidade de ximnasia rítmica. Na década dos anos 90 o deporte do país deu un gran salto adiante coa participación nos emblemáticos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992, onde estivo representado por 18 deportistas nas disciplinas de atletismo, remo, hóckey a patíns, esgrima, loita, piragüismo, péntatlon moderno e vela. En Atlanta 1996 déronse cita 16 galegos e galegas, mantendo practicamente o número de representantes clasificados. Se ben é certo que a propia clasificación nuns Xogos desta envergadura xa é en si un premio, os logros acadados non se traduciron en opcións de podio. Catro anos despois, en Sidney 2000, 19 deportistas da Galiza volveron citarse na gran festa mundial do deporte. A partir de entón, a cifra non volveu baixar da ducia de representantes nuns Xogos Olímpicos. Nun ránking de medallas por cada millón de habitantes, A Galiza sería a terceira clasificada en toquio, por detrás de Nova Zelandia e Xamaica Atenas 2004 inaugurou unha época dourada na historia olímpica galega, coa consecución do ouro e a prata polo piragüista cangués David Cal, quen en Pequín 2008 revalidou dúas medallas de prata, que estiveron acompañadas polo éxito compartido polo pontevedrés de adopción, Fernando Echávarri, e o vilagarcián tamén adoptivo Antón Paz, regatistas que obtiveron a medalla de ouro na clase Tornado. Non conformes co botín obtido, o padexeiro Carlos Pérez Rial acadou o ouro en K2. En Londres 2012 a representación galega tamén volveu con medallas colgadas do pescozo, obtendo catro metais: o ouro en vela de Támara Echegoyen e Sofía Toro; dúas pratas acadadas polo triatleta Javier Gómez Noya e por David Cal, respectivamente; e o bronce gañado pola xogadora de balonmán Begoña Fernández. En Río 2016 mantívose a representación galega, con 16 participantes, aínda que non se repetiron os logros acadados. Por iso os Xogos de Toquio 2020, adiados ao ano 2021, crearon tanta expectación, pois a Galiza rachou co seu récord de participación nunha cita olímpica. Tanto é así que conseguiu o maior número de medallas en toda a historia, un total de seis, tres bronces (Ana Peleteiro, Nico Rodríguez e Rodrigo Corrales) e tres pratas (Teresa Portela, Iván Villar e o equipo de Rodrigo Germade e Carlos Arévalo), situándoa no medalleiro por diante de nacións co peso demográfico de México, Nixeria ou Arxentina. Esta cifra significa que, nun hipotético ránking de medallas por cada millón de habitantes, a Galiza sería a terceira clasificada, só por detrás de Nova Zelandia e Xamaica.