Xosé de Cea: "As razóns son fundamentais na loita contra Altri, pero a subxectividade é o combustíbel do motor"

—Como xorde este ensaio? Levo moitos anos implicado en causas sociais e ecoloxistas, pero sempre foron loitas que, a pesar da empatía que puidese sentir cara a elas, ficaban lonxe. Agora, a barrabasada que pretenden perpetrar Altri, Greenalia e o Partido Popular na Terra do Medio fai de min e das persoas coas que convivo vítimas directas. Desde o primeiro intre, souben que debía enfrontarme con todas as miñas forzas contra esa agresión. Para facelo, esgrimo a única arma en cuxo manexo teño certa destreza: a escrita. —A obra ten un contido político, evidentemente, mais tamén reflexivo e de memorias. O libro, entre outras cousas, é unha indagación na miña memoria persoal porque quería precisar de onde viña toda esa indignación que sinto contra o Proxecto Gama. Eu son fillo de emigrantes. Nacín en Barcelona e, cando meu pai e miña nai retornaron a Palas de Rei en 1984, con apenas catorce anos, o que para eles foi un regreso para min foi un trauma e un desterro. Botei boa parte da miña mocidade procurando o paraíso perdido da infancia sen sabelo, devecendo por un lugar onde volver botar raíces. E fíxeno na Terra do Medio, no Alto Ulla. Boa parte da miña obra poética incidiu unha e outra vez no mesmo sen ser eu consciente do que estaba a facer. Aí, xusto nese territorio que tantos anos me levou conquistar, é onde Altri pretende construír a súa fábrica de celulosa. —Cal é a importancia destes relatos propios neste tipo de loitas? Quen estamos implicados nesta loita temos unha historia e biografía únicas, unha conciencia formada ao longo da vida, onde se asentan os coñecementos, experiencias e conviccións que nos fan reaccionar contra unha agresión como o Proxecto Gama. De aí tiramos a forza emocional necesaria para afrontar un proceso a longo prazo no que imos sacrificar un anaco das nosas vidas nun propósito común. As razóns son fundamentais para alicerzar argumentalmente unha loita desta caste, pero a nosa subxectividade é o combustíbel que fai carburar o motor. —Utiliza unha perspectiva individual para abordar unha cuestión colectiva. Cales foron os retos neste sentido? Para min o reto foi conectar a forza dese pulo motriz individual e intransferíbel cunha demanda que necesariamente debe ser comunal e cooperativa. Nese senso, tirei doutros conflitos semellantes que se deron na Galiza, como As Encrobas ou Portodemouros, onde as xentes en rebeldía tamén se alimentaban desa enerxía irracional e íntima para soster procesos de loita colectiva. —Actualmente está traballando nalgún outro proxecto? Agora non, mais fascíname a posibilidade de investigar a historia que agocha o desaparecido convento dos pasionistas en Melide como enclave revolucionario. Cando as autoridades locais decidiron mercalo e derrubalo para erguer unha residencia, estou convencido de que coa demolición quixeron borrar o rastro dun espazo que tivo enorme transcendencia na loita social que se viviu na Galiza na última etapa da ditadura e a transición. Sería fermoso recuperar esa memoria aínda que algunhas testemuñas esenciais, como Leopoldo López Rego, xa non estean canda nós.