Xosé Barato: "Cultura non se responsabiliza do patrimonio teatral"

Aos retos que xa se lle apuñan á Asociación de Actrices e Actores da Galiza (AAAG) e que tiñan que ver co novo Estatuto da Axencia Galega das Industrias Culturais, co Estatuto do Artista -pendente de ser regulado no Estado-, co novo convenio laboral do teatro e cos problemas derivados da mingua na produción propia na Televisión Galega, únense agora os problemas provocados polas restricións sanitarias a causa da pandemia. Xosé Barato explícanos cales serán as principais liñas de traballo da directiva que agora preside. Cales van ser os principais retos aos que se enfronte a AAAG? Os retos son os mesmos de sempre, mais a situación é radicalmente diferente. Defender os intereses laborais das actrices e actores segue constituíndo a nosa razón de ser, mais a pandemia e todo o que comporta ponnos diante dunha realidade que nos vai atropelando. As necesidades máis urxentes son agora perentorias e debemos velar por que as persoas asociadas que están a pasalo peor non queden polo camiño. A nova Xunta Directiva foi elixida para os dous anos vindeiros e non van ser dous anos fáciles, polo que aínda poida vir derivado da irrupción do virus: despois da pandemia virá unha crise cuxa magnitude e consecuencias aínda non podemos albiscar. A AAAG insistiu moito en que, fronte á pandemia, a Xunta da Galiza está centrando a súa intervención en axudar as empresas pero que non ten en conta a posibilidade de dar cobertura ao cadro de persoal do sector. Cando aínda non estaba constituída a nova Xunta Directiva tivemos unha xuntanza, como xestora, coa dirección da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic) e unha das cousas que solicitamos foi que se contemplasen axudas directas ás persoas traballadoras do noso sector, mais a resposta foi que esas axudas non son competencia da Axencia. Segundo Jacobo Sutil, director da Agadic, a mellor forma de consolidar a subsistencia do sector é fomentar a actividade escénica. Entendemos que iso significa axudar as empresas, que consideramos que é importante, mais non asegura que as axudas cheguen ás actrices e actores. Durante todo este ano, falouse moito da posibilidade de buscar fórmulas de traballo –formación, investigación…– que fosen máis alá da exhibición de espectáculos, que é precisamente a parte máis afectada polas restricións derivadas da pandemia. Non ten sentido insistir tanto na distribución e exhibición cando a situación que estamos vivindo é tan cambiante e insegura. Cando se falou disto por primeira vez, o único que tiñamos eran incertezas. É certo que agora as cousas cambiaron nalgúns aspectos, que hai un plan de vacinación en marcha e que parece que se abre outro escenario. Mais non podemos estar seguros de que as circunstancias non vaian mudar de novo, de que non se produza unha nova vaga coa virulencia suficiente como para ter que fechar de novo os teatros. Apostalo todo na distribución nesta conxuntura é, cando menos, problemático. O presidente Feixoo acaba de anunciar a aprobación do novo Estatuto da Agadic. Comunicáronlles algo ao respecto ou non saben cales serán os cambios? De maneira oficial non nos comunicaron absolutamente nada. Mais os cambios que se revelaron no Parlamento parecéronnos, polo menos, estraños. Coa modificación anunciada, reduciríanse as competencias dos directores do Centro Dramático Galego e do Centro Coreográfico Galego, xa que o titular xa non decidirá o plan de programación anual, senón que simplemente se encargará de “propolo”. E entre as súas funcións desaparecería a representación ordinaria do Centro. Para nós, trátase dun recorte na autonomía das unidades de produción, precisamente cando estamos pedindo que dependan menos da Agadic; mais segundo a versión da Consellaría, trátase de cambios “pouco significativos”, necesarios para adecuar o Estatuto á legalidade. Cando saia publicado no DOG avaliaremos a súa importancia e actuaremos en consecuencia. A AAAG acaba de facer público un comunicado rexeitando a decisión do Concello de Ourense de manter fechado o Auditorio. Máis alá das idiosincrasias de Ourense, este non é o único caso de arbitrariedade ao xestionar os espazos públicos. O caso de Ourense non é o único. Hai máis concellos que decidiron non programar e que suspenderon toda a programación deste semestre. Agadic decidiu desvincularse completamente da Rede Galega de Teatros, inhibíronse de toda responsabilidade. Achegan a parte económica pero non teñen capacidade de intervención. Iso deixa en mans dos concellos programar ou non. Como vemos agora, esa decisión da Agadic –semellante á que tomou coa Galiza Escena Pro, a feira das artes escénicas– foi nefasta, e entra dentro dunha política de non responsabilizarse dunha parte do patrimonio común. Que vai suceder este ano cos Premios María Casares? Xa en outubro previamos que en marzo non se ía poder celebrar a entrega dos premios con normalidade, e o tempo deunos a razón. A idea é poder facelo en setembro de forma presencial e atentos a como evoluciona a situación. Hai que ter en conta que esta edición é a número vinte e cinco, e gustaríanos poder organizar unha gala destacada, aínda sabendo que a normalidade completa non vai chegar para esa data. Os Premios María Casares, ademais de funcionar como escaparate do teatro galego de cara á sociedade, teñen unha compoñente importante de cohesión sectorial, é practicamente a única ocasión en que se xunta toda a profesión, e por esa razón queremos que se poidan celebrar nas mellores condicións posíbeis.