Un verán en Galeusca: 'O Combate', por Seán Ó Muireagáin

Velaí a miña nai, Rosiña, deitada no sofá. Houbo un tempo en que tiña o cabelo longo. Hoxe en día só lle quedan uns cabelos grises, curtos. E dúas botellas baleiras ao seu costado. Chámome Catarina. Son a súa filla. Mirándoa, aí deitada, non me importa dicirlles que as lágrimas caen a fío polas miñas fazulas. Non de mágoa ou odio, senón de melancolía. Se fose ela quen estivese a mirarme a min rifaríame, diríame que non fixese unha historia da miña opinión. Pero non é opinión. Hai tempo que non o é. Ten bos días, de cando en vez, días en que semella a muller que noutrora foi. Non poderiades crer, ante esta escena, a muller que era a miña nai cando eu era unha moza. A vida é dura. O meu pai veu dende outra parte da cidade. Pasou a vida enteira tentado fuxir das responsabilidades da familia e do traballo. O certo é que, para ser xustos, cómpre admitir que naquela época non había moito traballo en Belfast, pero o meu pai tivo a habilidade de zafar das poucas oportunidades que se lle achegaban. Hoxe en día só foxe de nós e hai moitos anos que non o vexo, mellor así, deste xeito non me complica a vida. Na casa as cousas non foron sempre igual, houbo días malos e días que valían ouro, os días en que a miña nai era o meu sustento, o meu alento extra no ring de boxeo. Si, señores, houbo un tempo en que fun boxeadora. Foi ela quen me introduciu no deporte. A súa firmeza ante a conxuntura da vida nunca cedeu, malia a angustia que lle causou o meu pai, que a deixou co corazón roto, e conseguiu sacarme adiante en Belfast, una cidade en guerra, sen o apoio de ninguén. Quedou soa cunha nena pequerrecha. Nin sequera a súa propia nai a tratou con caridade. Os demais, especialmente os que levan sempre a relixión na boca, censurárona por casar cun lacazán e por deixalo fuxir despois. Ninguén entenderá o que sufriu durante aqueles anos. A súa vila foi o lugar en que todo se veu abaixo. Marchou de alí e comezou unha nova vida. Todo foi ben durante un tempo, até que a bebida comezou a coller vantaxe. O alcol ofrecíalle alivio, segundo ela, pero eu penso que era o seu xeito de fuxir da soidade. Non existía unha bebida que non probase algunha vez. De cando en vez conseguía recuperarse. Pero a súa situación vital seguía deteriorándose e sempre acababa por volver á bebida. Neste xeito somos, quizais, moi semellantes. Eu tamén descarrilei un par de veces, cando nova. E ela mantívome a salvo. A primeira vez púxome a aprender a tocar a arpa, despois a bailar. Cando comecei a pelexarme con outras rapazas, na escola, foi ela quen me enviou ás clases de boxeo. Eu fun difícil cando era moza, abofé que si. Pero ela tiña unha visión de futuro para min. Era nai. Creo que ela mesma notaba o seu declive e tentou amosarme que tiña que desafiar á vida. - Non somos ninguén se non temos motivos. Esta é outras das cousas que adoitaba dicir. Mentres eu me facía máis grande, ela minguaba. O soporte de miña vida ía desaparecendo diante dos meus ollos, día a día, como se ese proceso, que ela non quería deter, consistise en insuflarme comprensión e forza. Foi implacable cando veu ao meu primeiro combate de boxeo. Creo que foi ela, máis ca min, quen atemorizou a miña adversaria sobre a lona. Asistiu a todos aos meus combates durante os anos seguintes, pero aos poucos foi perdendo as forzas e eu deixei de loitar cando ela xa apenas viña a verme. A primeira vez que non asistiu a un combate encolléuseme o corazón. Pensaba que perdería o combate, pero non. Limiteime a lembrar as súas palabras e os seus berros de ánimo no meu curruncho. Abondaba con iso para vencer. Só me faltaba o eco da súa voz, ou unha pantasma dela na miña mente, para animarme. Iso foi o que me deu, iso foi o que levei a cada combate dende entón. Levei o seu resón dentro de min a todas as loitas, dentro do ring e fóra. Toco a arpa para ela, cada día sen falla. Oxalá puidésedes ver a súa expresión, tan serena como unha raxeira de sol. Mirádea, está vencida. E cómpre pagar as débedas. Agora que son adulta tócame a min facer todo o que poida para ela. Son eu quen a leva agora como ela me levou a min. Non fallarei a ese deber. Ao contrario, fareino con todo o corazón. * Tradución: Isaac Xubín