Penelopetecer. O tecido do regreso

"Paso a paso terei de penelopetecer o tecido do regreso / tela sutil do espírito noiva non convencida" En concreto, Luísa Villalta Ao longo dos anos, pasaron polas miñas mans centos de proxectos e os seus dosieres. Algúns de fermosa feitura, deseño e contido. Uns da miña autoría, outros de persoas que se dirixían a min, ilusionadas coa idea de que o seu proxecto puidese tomar corpo fóra do papel. A inmensa maioría ficou nalgún caixón e nunca máis tivemos noticia. A sensación é a de eterno retorno, comezar unha e outra vez, tecer e destecer coa desgana de noivas non convencidas, un traxe que sabemos non terá celebración na que o vestir. En Galicia, se a comparamos con outros contextos, para as persoas que se forman na clásica son pouquísimas as estruturas que ofrecen vías para realizarse como concertista. Intentar desenvolver proxectos propios é unha alternativa, pero para iso é preciso apoio público ou privado. Isto non fai estes proxectos menos imprescindibles, malia que denota un certo desleixo por parte dos poderes públicos, que teñen asignada a cultura como deber e atribución esencial e que serían, por natureza, os obrigados a promovelos sen agardar a iniciativa de particulares. Só unha ínfima cantidade dos proxectos aos que tiven acceso, chegou a bo porto. E non foi produto dunha lóxica que axude a explicar os comportamentos de quen acabou ofrecendo o seu apoio. En moitas ocasións os proxectos máis solventes e avalados polo mellor talento ficaron no camiño, a ninguén interesaron. A falta de criterio nas instancias decisorias é de sobra coñecida e non é preciso abondar niso. Tampouco no feito de que é a oportunidade política e non o criterio técnico quen ten a última palabra. A experiencia di que a partir dun certo número de dosieres redactados e maquetados con toda ilusión e esmero, o ánimo comeza a decaer até que vencen as forzas. O entusiasmo e a boa vontade non poden soportar durante moito tempo as condicións ambientais que impón o nicho da cultura e rematan por murchar. Oportunidades perdidas Traio agora á memoria algúns infrutuosos intentos de facer realidade magníficos proxectos da man dunha das personalidades máis relevantes da música que temos en Galicia, Amandine Beyer, unha das mellores violinistas do mundo que recibiu, ao longo das máis de dúas décadas que leva vivindo entre nós, unha escasa atención por parte das instancias culturais galegas. Amandine, hoxe profesora na Schola Cantorum de Basilea, directora e fundadora, xunto ao violagambista galego Baldomero Barciela do grupo Gli Incogniti, dirixiuse a min hai anos para buscar apoio e dar corpo a algúns relevantes proxectos. Un deles foi o da Orquestra Barroca Norte do Sul, un sólido intento de cooperación transfronteiriza entre Galicia e o Norte de Portugal para a creación dunha orquestra profesional que se convertese en referente internacional na interpretación de música barroca, con tempadas regulares de concertos e baixo a dirección musical dos mellores especialistas no ámbito da música antiga. A Orquestra Barroca Norte do Sul puido convertese en referente internacional con intérpretes de Galicia e Portugal mais o proxecto non chegou a ningures O proxecto podía ter servido para canalizar un importante fluxo de intérpretes de Galicia e Portugal que se estaban a formar en centros de referencia ao longo de Europa. O proxecto non chegou a ningures, nin sequera se valorou a súa viabilidade ou conveniencia. As cifras que se poñían sobre a mesa eran ridículas e non eran aqueles precisamente tempos de precariedade. O segundo infrutuoso intento foi o de crear un evento musical de calidade, que permitise presentar á sociedade galega creacións culturais no ámbito da música antiga que eran referencia en Europa, aproveitando a relevancia de Amandine e o seus amplos coñecementos e contactos ao longo do mundo. O evento contribuiría a fortalecer unha imaxe de país dinámico e á vangarda da produción cultural. O proxecto contaba ademais con moi importantes figuras formadas en Galicia, que xa na altura desenvolvían con éxito as súas carreiras fóra e que non tiñan, entre nós, visibilidade algunha. Todas as portas pechadas. Nin os proxectos de Beyer nin a envergadura da súa figura foron aproveitados polas entidades que se supuña debían tirar da promoción da cultura en Galicia. Claramente optouse por outros modelos de cultura, modelos que, polo demais, ninguén parece poñer en cuestión pero que, indubidablemente, supoñen un gran custo de oportunidade polo que á música clásica respecta. Así que, a falta de maior análise ou reflexión, continuaremos a tecer e destecer dosieres e proxectos, noivas, iso si, cada vez menos convencidas.