Mario G. Cortizo, músico: "Interesábame explorar o uso dos arquivos sonoros na música clásica de vangarda"

—Como xorde As marxes? É o resultado dun proceso de investigación de anos que levo facendo arredor dos arquivos sonoros e os usos que se poden facer dos mesmos. Comecei a pensar como podía integrar estes arquivos cunha orquestra ou unha formación en directo a través da tecnoloxía. É dicir, se poderiamos reproducir arquivos, que neste caso foron gravados hai 50 anos, nun concerto en directo, case como se esas persoas que están nos arquivos estivesen aí. —Cales foron os retos á hora de pór todo isto sobre unha partitura? Ten unha dificultade musical enorme. En As marxes en concreto hai ritmos con pandeireta, xotas... que son sinxelas de transcribir porque hai un ritmo ao que acollerse. É como subir enriba dun tren que vai en marcha. Con todo, tamén utilicei un canto libre que ten unhas medidas moi raras. Sempre se fala de que as músicas do leste de Europa son moi irregulares sen reparar en que aquí temos unha irregularidade enorme, o que tamén supón unha gran riqueza. Claro, plasmar isto nunha partitura é dificilísimo. É moi curioso porque os músicos da banda da Coruña, que interpretaron a obra, están máis que acostumados a tocar música de folclore galego, mais non viran este tipo de música con compases tan complexos. E non estou creando nin inventando nada, é simplemente a transcrición do que cantaban estas mulleres. —A obra foi estreada en Bilbo. Tendo en conta a diferenza de contexto, como foi a acollida? É certo que a xente está acostumada a ver este tipo de arquivos sonoros noutras contornas. Hoxe en día hai moita xente da música moderna galega que está a utilizar este tipo de materiais para facer novas creacións, como Faia, Caamaño&Ameixeiras ou Mondra. A min interesábame explorar o seu uso na música clásica contemporánea, de vangarda. A Banda Municipal da Coruña ten no seu repertorio música de compositores que tocaron muiñeiras, xotas e demais, mais isto é outra cousa. Estamos utilizando a fonte nun contexto diferente, o do escenario. Por outra parte, para min é unha reafirmación. Parece que sempre pensamos que isto é algo noso, que só interesa na Galiza. E non é certo. A nivel internacional, neste último ano fixen unha conferencia sobre os arquivos sonoros e a xente o acolle de maneira incríbel. Como non o coñecen, parécelles algo súper novidoso e enriquecedor. E aos músicos da banda de Bilbo aconteceulles o mesmo. Penso que é unha oportunidade única que temos para pór o foco nas nosas particularidades, que, se falamos en termos de produción capitalista, podemos exportar. Eu mesmo teño un espectáculo, Só un solo, co que levo máis de dous anos xirando, e o pasado 28 de maio abrín un festival en Bremen (Alemaña). O espectáculo fíxeno en galego, subtitulado en alemán, tocando tamén a pandeireta. Á xente gústalle ver as cousas que son diferentes. —Como ve o percorrido futuro de As marxes? A idea é que se volva tocar na próxima tempada. Por suposto, as bandas de música popular son un piar fundamental da tradición galega. Por isto, As marxes está á súa disposición para que poidan tocalo. Creo que é unha carta de presentación da música que facemos aquí. Eu agardo que As marxes sexa a primeira dun ciclo de obras coa mesma temática. Teño un par de encargos e ideas en camiño que seguen mesma liña.