O lirismo da pintora de Interiores

María Corredoira (A Coruña, 1893-1970) foi unha pintora precoz cuxo talento xa se viu premiadoa coa Medalla de Ouro na Exposición Rexional de Galicia de Santiago en 1909, con só 16 anos, logrando grande éxito de público e crítica, sobre todo nas décadas dos anos vinte e trinta do século pasado. A pesar dos recoñecementos recibidos como artista e da súa pioneira incorporación a institucións como o Seminario de Estudos Galegos, a Real Academia Galega de Belas Artes da Coruña ou a Escola de Artes e Oficios da Coruña, caeu no esquecemento despois da súa morte e, como di Estrella de Diego: "esquecer é sempre excluír". Artistas como María tiveron que ver desafortunadas críticas facendo referencia a súa condición de muller: "Los doctos en arte estiman que estos cuadros son realmente hermosos y que la manera de hacer no acusa, en general, una mano femenina", leuse nun diario coruñés de 1911. Estes prexuízos demostran a desigualdade existente na arte e na sociedade coa pervivencia dunha narrativa histórica absolutamente excluínte e androcéntrica. Os estudos de xénero xunto coa teima de revisar esa ausencia das mulleres artistas na historia da arte galega contemporánea, fixo que a súa figura se puxera novamente en valor visibilizando a súa transcendencia. A pesar do recoñecemento recibido como artista, María Corredoira caeu no esquecemento despois da súa morte Retrospectiva Arestora, co 130 aniversario do seu nacemento, no Museo Provincial de Lugo organizamos unha mostra restrospectiva que ademais de amosar unha escolma da súa produción artística, destaca a súa traxectoria vital como docente, escritora, copista, académica... Só houbo que esperar 78 anos para que volvésemos ver en Lugo unha exposición individual desta pintora galega que, en xeral, participou máis en exposicións colectivas nacionais e internacionais, sobre todo no eido das Exposicións Rexionais, que en mostras particulares. As circunstancias históricas que a rodearon influíron na súa vida e obra, así, tras a chegada da II República, obsérvase un cambio, incentivado despois coa Guerra Civil e posguerra, cando diminúe e logo case abandona a súa produción artística. Este proceso reflexivo deriva nun cambio esencial que se reflectirá na súa pintura, e tamén na modificación da súa sinatura, despois de adoptar o 'y' no apelido, como o seu primo, o pintor Xesús Corredoyra. A partir dos anos 40 a asinará como Mª del Carmen Corredoyra. No que atinxe a súa obra, comezou con influencias do Art Decó e do rexionalismo, relacionado co costumismo, pero cunha moderna visión do folclorismo tradicional. Logo desenvolverá un estilo persoal moi identificativo, sempre ligado á tradición figurativa, pero desde unha visión persoal. Ostentou un debuxo coidadoso e profesional, traballando sobre todo o xénero do retrato, en menor medida bodegón, paisaxe e pintura de xénero ou costumista. Finalmente, especializouse nos interiores de arquitecturas relixiosas ausentes de figuras humanas, cuns xogos de luces e sombras encadrados en perspectivas arquitectónicas, en aparencia sinxelas pero de estudada composición, con moita forza visual. A ollada tranquila da artista rexistra espazos tocados pola súa sensibilidade emocional, espiritual e plástica. Esta delicadeza na escolma de espazos cotiás, deriva en paisaxes subxectivas, que pervivirán en pintoras posteriores como a tamén coruñesa, Mª Elena Fernández Gago, ou Amalia Avia. Espazos de paz A pesar de case deixar a pintura para centrarse na docencia, máis tarde reanudou o seu traballo artístico dedicándose case en exclusiva a eses característicos interiores conventuais, uns espazos de soidade e reflexión cun realismo subxectivo, onde se prescinde da figura humana para ceder o protagonismo a un ambiente de recollemento e paz. O lirismo pictórico amosado remarca unha particular percepción. A espiritualidade deriva das atmosferas matéricas potenciadas pola paleta de cores sinxelas e difuminadas que conseguen eses sfumatos característicos. Obras tituladas de xeito expresivo: Interiores, Cela, Ambiente de oración, Ambiente de paz, Recuncho de sancristía… lembran non só o interior dun inmoble real senón tamén o interior da artista que se proxecta nese espazo de meditación reflexiva, de soidade buscada, onde representa a poética do silencio. Tecnicamente estas pinturas beben tanto dos interiores holandeses do s. XVII como da perspectiva e luz velazqueña porque a iluminación, encadre, perspectiva, profundidade ou o gusto polas diagonais compositivas dan conta da súa formación clásica, cuxa tradición verte en obras inspiradas en prosaicos recunchos cunha sinxeleza universal. Cómpre recoñecer e admirar a obra de María Corredoira porque a harmonía dos seus espazos atemporais continúa a captar a esencia de lugares vividos, humanizando obxectos, espiritualizando recunchos e transmitindo a calma da soidade dos seus interiores ao espectador porque ela soubo reinterpretalos coa súa realidade.