Canceladas por solidarizarse co pobo palestino

O artista chinés Ai Wei Wei viu como a Lisson Gallery de Londres adiaba "indefinidamente" que ía inaugurar nela despois de publicar un tweet sobre a "relación especial entre Israel e os Estados Unidos". Logo, Ai Wei Wei vería como se cancelaban outras tres exposicións súas máis. A axencia United Talent Agency (UTA) decidiu deixar de representar a veterana actriz Susan Sarandon logo de que esta interviñera nun mitin en favor de Palestina. A actriz mexicana Melissa Barrera foi apartada da produción Scream VII, tras publicar en redes sociais varios comentarios defendendo os dereitos do pobo palestino. Son só algúns exemplos aducidos pola organización Artists for Palestine UK nunha carta aberta na que acusan as institucións culturais de silenciar e estigmatizar aos que expresan a súa solidariedade con Palestina, no contexto da intervención militar israelí en Gaza. A carta está asinada por máis de 1.500 figuras das artes entre as que se atopan personalidades como os directores de cine Ken Loach e Aki Kaurismäki, os músicos Roger Waters e Brian Eno, dramaturgos como Mark Ravenhill ou Caryl Churchill ou escritores como Tariq Ali ou Deborah Levy. Na carta, invitan as institucións culturais a unirse a eles na petición dunha tregua permanente e a defender os artistas e traballadores que manifestan o seu apoio aos dereitos palestinos. Mesmo as Nacións Unidas manifestaron a súa preocupación pola multiplicación de episodios de censura que se están producindo. O pasado 23 de novembro, funcionarios da ONU ligados ás áreas de cultura emitían un comunicado no que se subliñaba que "especialmente en tempos de conflito e guerra, é necesario defender a universalidade dos dereitos humanos, garantir a aplicación do Estado de dereito sen discriminación e evitar coidadosamente a dupla moral". O documento, destacaba que "os chamamentos a prol da fin da violencia e dos ataques a Gaza, ou a favor dunha tregua humanitaria, ou as críticas ás políticas e ás accións do Goberno israelí, foron equiparados, en demasiados contextos, co apoio ao terrorismo ou o antisemitismo", o que “afoga a liberdade de expresión, incluída a expresión artística, e crea unha atmosfera de medo a participar na vida pública". Non son documentos que a prensa airease en exceso, mais a multiplicación dos casos comeza a ser o suficientemente copiosa como para ignorala. Memoria da censura e fundación dunha utopía De Alemaña a Hollywood En Alemaña, por exemplo, logrou atraer a atención dos medios o caso da cancelación da exposición que a artista Candice Breitz tiña programada no Museo do Sarre, tamén por criticar nas redes os ataques israelís na Faixa de Gaza. Máis alá de ser unha artista respectada, Breitz é ela mesma xudía, e agora acusada de antisemitismo. A Stiftung Saarländischer Kulturbesitz (Fundación Patrimonio Cultural do Sarre), responsábel do museo, explicou que a decisión se tomou polas controvertidas declaracións feitas no contexto da guerra de agresión de Hamás contra o Estado de Israel". Algunhas das mensaxes de Breitz porén, indicaban que "é posíbel defender a loita dos palestinos polos seus dereitos básicos e pola súa dignidade -incluída a súa liberación de décadas de opresión-, e condenar inequivocamente a horrorosa carnizaría levada a cabo o 7 de outubro e o cruel esganamento ao que Hamás somete a poboación civil de Gaza". Alemaña viu como se cancelaban, nas últimas semanas, un abundante número de iniciativas culturais organizadas por creadoras e creadores críticos coa resposta de Israel ao atentado de Hamás do 7 de outubro. Quizais o caso máis patente fose o do adiamento da entrega do Premio LiBeratur, -destinado a dar a coñecer a autoras do Sur- á escritora palestina Adania Shibili. Mais a polémica chegou mesmo á prestixiosa Documenta de Kassel -unha das exposicións máis determinantes das tendencias das artes plásticas no mundo- na que o comité de selección dimitise en bloque. A ministra de Cultura alemá reaccionou afirmando que a carta escrita por un membro co comité, o poeta e curador indio Ranjit Hoskote, era claramente antisemita e estaba ateigada de "teorías da conspiración contra Israel". A ministra mesmo chegou a ameazar con cortar o financiamento da Documenta, unha advertencia inconcibíbel, en calquera outro contexto, para as persoas familizarizadas co mundo da arte contemporánea. Mentres tanto, en Hollywood, o conflito está dividindo un colectivo que se mostrara unido en moitas outras causas -fronte ás políticas amparadas polo ex presidente Donald Trump- como o Me Too, o Black Lives Matter ou o dereito ao aborto. Termos como xenocidio ou antisemitismo son empregados como armas e abundan os casos de ostracismo, descrédito e despido entre os que toman partido polos dereitos do pobo palestino. Recentemente, un grupo de activistas entre os que se atopaba a actriz Cynthia Nixon -da célebre serie Sexo en Nova York- comezaron unha folga de fame de cinco días fronte á Casa Branca para presionar o presidente Biden para que exixa unha tregua permanente en Gaza. "A xente está a ser penalizada por expresarse", declarou Nixon, "pero hai moitos intérpretes que están dando unha resposta e dicindo: Ei, isto non está ben". Algo semellante declara a artista Candice Breitz en Alemaña, que considera que o país entrou nunha espiral de medo e condena na que tanto institucións como individuos se apresuran a sinalar aqueles que presumen ser antisemitas, sen considerar necesario presentar probas que sustenten esa acusación". Se cadra, non resulta excepcional que sexan os e as artistas quen primeiro se decaten de que as ideas antidemocráticas triunfan alí onde primeiro logran impoñerse nas batallas culturais. Cómpre tomar nota. Profesionais da cultura exixen garantías para a liberdade de expresión e a igualdade