Mulleres pintadas

"Mulleres. Entre Renoir e Sorolla", a mostra que se pode visitar no Edificio Castelao do Museo de Pontevedra, está realizada a partir dos fondos da Fundación Fran Daurel, unha institución privada que posúe unha das máis importantes coleccións do contexto español. A exposición percorre a imaxe da muller na pintura e escultura de finais do século XIX e primeiras décadas do XX a partir de exemplos de importantes creadores cunha representación ben relevante de artistas cataláns como Santiago Rusiñol, Ramón Casas, Manolo Hugué, Joan Llimona, Dionís Baixeras, Joaquim Vayreda, Hermen Anglada Camarasa ou Isidre Nonell, nómina á que se suman nomes tan destacados como Renoir, Joaquín Sorolla, Torres García, Pablo Gargallo ou Benjamín Palencia. Como se pode percibir cun repaso aos nomes dos artistas da exposición, estamos perante a representación do ollar masculino sobre a muller, de feito a pintura fin de século conforma un exemplo perfecto no que respecto ao papel da arte na creación e difusión de estereotipos femininos. Se o lugar do feminino estaba marcado pola estrutura social, era lóxico que os artistas asumisen esa ordenación. Neste senso, imaxes da muller aparentemente inofensivas reproducían os prexuízos compartidos pola sociedade en xeral e polos artistas en particular, aspectos que se podían percibir na estrutura visual e tamén no contido temático das obras. Hai, pois, unha faceta documental neste tipo de representación, velaí a referencia da presenza feminina nos espazos íntimos, cos seus silencios e a evocación dos “estados de ánimo”, e nos ámbitos públicos, coa conquista de novos roles na vida comunitaria. Porén, tamén cómpre entender esta utilización do feminino como tema recorrente desde outras perspectivas. En moitos casos os artistas converten a muller en elo entre a tradición e a modernidade, sendo dominante a súa presenza en múltiples creacións. Moitos deles reutilizan os grandes temas pictóricos: a “Odalisca”, as “Bañistas”, as “Dúas amigas” etc., que lle serven de nexo coa tradición, permitíndolles conciliar o que hai de fugaz na modernidade, nos estilos modernos, co que hai de permanente na arte. O cal, é evidente, reforza o mito do eterno feminino, esa muller que fica allea á historia e se mantén cousificada. En conxunto "Mulleres. Entre Renoir e Sorolla" é unha mostra chea de suxestións e con obras de notábel calidade, que vai máis alá do que o título puramente comercial podería suxerir con esa referencia a dous pintores máis ou menos populares. O que nos ofrece é unha atractiva achega á imaxe da muller nun momento fulcral na mudanza de roles sociais e na transformación puramente estética. Mulleres. Entre Renoir e Sorolla Comisaria: Helena Alonso / Local: Museo de Pontevedra, Edificio Castelao / Até o 17 de outubro