En fronte a casa

"M orremos tantas veces como nos temos mudado". Buscar unha nova vivenda supón, moitas veces, ter que cambiar de barrio ou de cidade. Comezar unha nova vida é excitante pero non é nada sinxelo. Hoxe, a oferta é ou moi cara ou miserábel. Un flamante piso diante dunha praza, nunha boa esquina ou nunha planta alta con terraza é un ideal inalcanzábel. Nas plantas intermedias en metade das rúas con veciños en fronte, o chamado "vis-á-vis" en francés, é onde vivimos a maioría e o que dá forma á cidade. De facer aturábel esa condición entre opostos ocúpase a rúa. As súas características poden ser óptimas: grazas ao seu ancho, asolleo, arboredo ou pouco tráfico; aceptábeis na maioría delas ou malas: estreitas, sen luz e con demasiado ruído. A chamada sección da rúa, a relación entre o seu ancho e a altura dos edificios é fundamental e condiciona a vida en fronte da nosa xanela. Podemos ter vidas en fronte pero non enfrontadas. A maior distancia entre fachadas, maior extraversión e actividade nas xanelas. Na totalidade percibida da rúa intervén até a luz reflectida polos materiais do chan e as paredes, mellor canto máis cálidos. Se unha parte da cidade está ben proxectada, non existen vivendas malas e é discutíbel que algunha sexa mellor, só son diferentes. Dende casa vemos a que distancia estabeleceu o urbanismo que a nosa mirada topase cun muro perforado e de que altura. Cantas miradas poden entrar no noso salón? Vivimos na casa pero dalgunha forma tamén no que vemos e imaxinamos desde ela. Ter en fronte unha praza ou un baleiro urbano é un ideal escaso e un edificio público admirable, a excepción. Ter polo menos unha distancia adecuada a unha edificación, anónima e digna, dunha altura non maior que o ancho da rúa debe ser un dereito fundamental a instaurar. A vida en fronte da nosa xanela repártese en tres franxas horizontais: rúa, edificios, ceo; un terzo de cada unha delas suporía un ideal. Non ver apenas rúa ou moi pouco ceo constitúe un castigo. Por contra, calquera visión en diagonal algo máis afastada é todo un respiro. Hoxe os áticos adícanse case en exclusiva a vivendas turísticas que superan xa o alugueiro tradicional. Antes da aparición do ascensor, había máis xustiza na repartición. Os pisos altos, con máis luz e menos ruído, eran para as rendas menores e as intermedias, con máis espazo, para as altas. Hoxe e tras a reflexión Covid sobre terrazas e outras xenerosidades, moitas familias só poden acceder a un baixo, normalmente escuro, ruidoso e sen intimidade. Pero, por que se prefiren as plantas altas? Moitas veces porque a rúa é mala e queremos fuxir dela, este é o problema de fondo. A arquitectura das fachadas pode mellorar a relación entre edificios e intermediar grazas a filtros como galerías, balcóns ou persianas ou, xa no interior, dispoñendo os seus ocupantes de vexetacións, estores ou cortinas. Unha comprobación, cantas máis cortinas peor rúa ou urbanismo. Non se trata de ter a gran vista despexada en fronte, cousa antiurbana e aburrida moitas veces, se non de non sentirnos encerrados polo muro de diante, máis inerte e sen vida canto máis perto e máis alto. "Se os que vivimos abaixo non pensamos na vida de abaixo, xamais subiremos". Aínda que a satisfacción de "a primeira ollada pola xanela ao espertarnos" teña sido substituída a miúdo pola primeira ollada a unha pantalla.